Zonnepanelen uitzetten? Alleen met een dynamisch contract

Met een vast of variabel contract laat je je panelen gewoon aan. Zet je ze uit, dan koop je de stroom die je zelf gebruikt bij je leverancier. Een kWh, een kilowattuur, is de maat waarin je stroom telt. In augustus 2026 kostte een kWh gemiddeld 25,8 cent, met belasting en btw. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), het statistiekbureau van de overheid. Alleen met een dynamisch contract kan uitzetten soms iets opleveren. In 2026 gaat het om een paar uur per jaar, vanaf 2027 om meer.

Wat er gebeurt als je je panelen uitzet

Bij zonnepanelen uitzetten haal je alle stroom die je huis op dat moment gebruikt van het net. Uitzetten doe je met de omvormer. Dat is het kastje dat de stroom van je panelen geschikt maakt voor je huis.

Ook als je niet thuis bent, gebruikt je huis stroom. Denk aan de koelkast, de vriezer en de wifirouter, schrijft Kenniscentrum Duurzaam Leven. Dat kenniscentrum heette eerder Milieu Centraal. Het geeft onafhankelijke uitleg over energie. Een huis met zonnepanelen gebruikt volgens het kenniscentrum gemiddeld zo’n 30 procent van de eigen stroom zelf. De rest gaat het net op. Dat heet terugleveren.

Met uitzetten stop je dus niet alleen met terugleveren. Je stopt ook met de goedkoopste stroom die je hebt. Dat is de stroom van je eigen dak.

Met een vast of variabel contract laat je ze aan

Met een vast of variabel contract kost uitzetten je geld, in 2026 en ook vanaf 2027. In 2026 mag je nog salderen. Salderen betekent dat je leverancier de stroom die je teruglevert, wegstreept tegen de stroom die je van het net haalt. De belasting en de btw strepen mee weg, schrijft de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Dat is de toezichthouder die onder meer let op de energiemarkt. Een kWh die je in 2026 teruglevert, is dus net zoveel waard als een kWh die je koopt.

Op 1 januari 2027 stopt het salderen. Dat staat in een wet in het Staatsblad van 2025. Dat is het blad waarin nieuwe wetten verschijnen. Je krijgt dan geld voor de stroom die je teruglevert. Tot 1 januari 2030 is dat minstens de helft van de prijs die je voor stroom betaalt. Belasting en btw tellen daarbij niet mee. Bij de gemiddelde prijs van augustus 2026 is dat volgens onze berekening ongeveer 6 cent per kWh.

Veel leveranciers halen daar weer kosten vanaf. Die heten terugleverkosten. Volgens de ACM kunnen ze vanaf 2027 soms hoger zijn dan wat je krijgt. Wat je overhoudt, is bij een vast of variabel contract rond een halve cent per kWh. Met dat bedrag rekent Kenniscentrum Duurzaam Leven.

Wat een kWh van je dak vanaf 2027 waard is

Zelf gebruiken levert vanaf 2027 ongeveer vijftig keer zoveel op als terugleveren. Dat is onze berekening. In de tabel zie je wat een kWh van je eigen dak je oplevert bij een vast of variabel contract.

Het kenniscentrum noemt uitzetten met zo’n contract dan ook onverstandig. Met een vast contract mag je leverancier het bedrag dat je krijgt ook niet tussendoor veranderen, zegt de ACM. De stroombeurs is de markt waar leveranciers hun stroom kopen. Zakt de prijs daar onder nul, dan merk je dat met een vast contract niet.

Lever je meer terug dan je gebruikt

Lever je over het jaar meer terug dan je gebruikt? Dan krijg je voor wat je over hebt alleen een klein bedrag. Je kunt in 2026 namelijk niet meer wegstrepen dan je leverancier je levert, zegt de ACM. Bij een paar kleine leveranciers kost terugleveren je zelfs geld, schrijft Kenniscentrum Duurzaam Leven. Hun kosten zijn dan hoger dan wat je krijgt. Volgens de ACM is dat niet verboden.

Ook dan is helemaal uitzetten geen goed plan. Je moet dan namelijk alle stroom voor je huis kopen. Het kan wel helpen om minder terug te leveren. Sommige omvormers kun je zo instellen.

Met een dynamisch contract in 2026

Met een dynamisch contract loont uitzetten in 2026 pas als de prijs op de beurs dieper dan ongeveer 9 cent onder nul zakt. Bij zo’n contract volgt je prijs de stroombeurs. Die prijs is per kwartier of per uur anders, schrijft de ACM. Wat je krijgt voor stroom die je teruglevert, hangt dan ook af van de prijs van dat moment. Is die prijs negatief, dan kan terugleveren je geld kosten. Of je echt bijbetaalt, staat in de voorwaarden van je leverancier.

Toch kost dat in 2026 meestal niets. Je streept elke kWh die je teruglevert nog weg. Zo hoef je over die kWh ook geen belasting te betalen. Die belasting is in 2026 9,161 cent per kWh zonder btw, staat in de Wet belastingen op milieugrondslag. Zakt de prijs minder diep dan dat bedrag, dan houd je aan terugleveren nog iets over. Dat geldt tot je over het jaar evenveel hebt teruggeleverd als je hebt gebruikt.

Stel, op een zonnige zondagmiddag in mei geeft de app van je leverancier een prijs van min 5 cent. Door het salderen houd je dan toch nog ruim 4 cent per kWh over. Dat is onze berekening. Wij rekenden zonder btw en zonder het extra bedrag dat je leverancier per kWh vraagt.

Zo diep zakt de prijs zelden

Dieper dan min 9 cent zakt de prijs maar een paar uur per jaar. In 2025 was de prijs volgens onze telling ruim 580 uur negatief. Maar alleen in 14 van die uren zakte hij dieper dan min 9,16 cent. Kijk wel in je contract hoe je leverancier het wegstrepen regelt. De ACM wil graag dat dit over het hele jaar gaat, ook bij een dynamisch contract. Rechters en de Geschillencommissie Energie zeiden al vaker dat het zo moet. De wet zegt niet over welke periode.

Vanaf 1 januari 2027 telt elk negatief kwartier

Vanaf 1 januari 2027 kan elke kWh die je bij een negatieve prijs teruglevert, je geld kosten. Na het einde van de salderingsregeling streep je niets meer weg. Dan valt ook het voordeel van de belasting weg. Met een dynamisch energiecontract kan het dan voordeliger zijn om tijdelijk geen stroom terug te leveren. Dat schrijft ook Kenniscentrum Duurzaam Leven.

De wet beschermt je een beetje. Wat je krijgt, mag over een hele maand gemeten niet onder nul zakken, staat in de Energiewet. Over een los kwartier zegt de wet niets. En met een dynamisch contract betaal je bijna geen terugleverkosten. Dat zag de ACM in december 2025.

Een rekenvoorbeeld over 2023

Stel dat je in 2023 al niet meer mocht salderen. Dan had je aan negatieve prijzen hoogstens zo’n € 22 verloren. Dat is onze berekening. Wij gebruikten PVGIS, een gratis rekenhulp van de Europese Commissie. Die laat per uur zien hoeveel stroom zonnepanelen in 2023 maakten. Wij namen tien panelen op een dak in De Bilt dat op het zuiden ligt. Elk paneel haalt 435 watt in volle zon. Het dak staat 36 graden schuin. Met zulke panelen rekent ook Kenniscentrum Duurzaam Leven.

Die panelen maakten in 2023 zo’n 4.400 kWh. Het kenniscentrum rekent over 25 jaar met gemiddeld 3.800 kWh per jaar. Ongeveer 1 op de 10 kWh kwam in een uur met een negatieve prijs. Al die stroom terugleveren kostte hoogstens die € 22, zonder btw. Een deel ervan gebruik je bovendien zelf.

In 2025 was de prijs bijna twee keer zo vaak negatief als in 2023. Maar hij zakte gemiddeld minder dan half zo diep. Wij verwachten dus dat het ook in 2025 om tientjes ging, niet om honderden euro’s. Ons oordeel: laat je omvormer of je leverancier het terugleveren stoppen als dat gratis kan. Er iets voor kopen loont niet.

Hoe vaak de stroomprijs negatief is

De stroomprijs is vooral op zonnige middagen van maart tot en met oktober negatief. In 2025 viel volgens onze telling 90 procent van alle negatieve uren midden op de dag. Dat is tussen 10 en 17 uur. Mei telde de meeste, met 145 uur. Wij telden met de prijzen van de Bundesnetzagentur. Dat is de Duitse toezichthouder op de energiemarkt. Op haar site SMARD staan ook de prijzen voor Nederland.

In de tabel zie je per jaar hoe vaak de prijs onder nul lag. De laatste kolom telt de uren onder min 9,16 cent, de belasting van 2026.

De meeste negatieve uren zijn maar net negatief. In 2025 lag de prijs in ruim de helft van die uren minder dan 0,3 cent onder nul. Dan scheelt uitzetten bijna niets, ook niet vanaf 2027.

Wat er gebeurt als iedereen zijn panelen uitzet

Zetten veel mensen tegelijk hun panelen uit, dan wordt het overschot op het net kleiner. En dat overschot is juist de oorzaak van een negatieve prijs. Op zonnige dagen leveren veel mensen tegelijk stroom terug, terwijl er weinig vraag is, legt Kenniscentrum Duurzaam Leven uit. Daardoor daalt de prijs, soms tot onder nul.

Ook het net in je wijk heeft er last van. Netbeheer Nederland is de vereniging van de netbeheerders. Dat zijn de bedrijven die het stroomnet in je straat beheren. Volgens die vereniging kan de spanning te hoog worden als panelen veel meer stroom maken dan het huis gebruikt. Dan zet de omvormer zichzelf uit. Zo gaan er geen apparaten stuk. In de eerste helft van 2023 zagen de regionale netbeheerders twee tot drie keer zoveel van die problemen als in de eerste helft van 2022.

Minder terugleveren op die momenten helpt dus de prijs en het net. Netbeheer Nederland zegt het zo: gebruik zonnestroom het liefst meteen, want dat haalt druk van het stroomnet.

Zo zet je je panelen tijdelijk uit

Tijdelijk je zonnepanelen uitzetten kan met de omvormer. Vaak zit er een knop op. Soms kan het ook op het schermpje of in een app. Hoe het bij jouw omvormer werkt, staat in de handleiding. Twijfel je, vraag het dan aan een erkend installateur. Het gaat om de stroom in je huis.

Zet de omvormer daarna weer aan. Anders koop je stroom in terwijl de zon op je dak schijnt. Wil je dit vanzelf laten regelen bij een negatieve prijs? Vraag dan eerst wat dat kost. Met de bedragen uit ons rekenvoorbeeld verdien je een betaalde dienst niet snel terug.

Wat je beter doet dan uitzetten

Beter dan je zonnepanelen uitzetten is je verbruik naar de middag schuiven. Zet de wasmachine, de vaatwasser en de droger om de beurt aan als de zon schijnt, adviseert Kenniscentrum Duurzaam Leven. Neem een gezin dat 3.200 kWh per jaar gebruikt. Dat gaat daarmee van 30 naar 35 procent eigen verbruik. Zonder salderen scheelt dat € 50 per jaar, volgens het rekenvoorbeeld van het kenniscentrum. Dat is meer dan uitzetten in ons rekenvoorbeeld opleverde.

Hoeveel stroom elk apparaat vraagt, zie je in ons overzicht van het stroomverbruik van apparaten. Heb je een warmtepomp met een voorraadvat of een elektrische auto, laad die dan met zonnestroom. Een vaste thuisbatterij bewaart je middagstroom voor de avond, maar verdient zich niet vanzelf terug. Voor wie geen vaste batterij wil, bestaat er ook een thuisbatterij met stekker.

Wat staat nog niet vast

Hoeveel energiebelasting je in 2027 per kWh betaalt, staat nog niet vast. In de wet staat voor 2027 al 8,579 cent zonder btw. Daar komt nog een bedrag bij omdat de prijzen stijgen. Dan wordt het ongeveer 8,80 cent. Dat staat in een tabel van het ministerie van Financiën bij het Belastingplan 2027. Vorig jaar stond het bedrag voor het nieuwe jaar op 24 december in de Staatscourant. Dat is het blad waarin de overheid regels en besluiten bekendmaakt.

Wat jouw leverancier vanaf 2027 betaalt en vraagt voor stroom die je teruglevert, staat in je contract. Loopt je contract door na 1 januari 2027 en verandert hij het? Dan mag je volgens de ACM gratis overstappen. Je krijgt minstens de helft van de stroomprijs tot 1 januari 2030. Daarna moet het bedrag nog wel redelijk zijn en per maand niet onder nul. Maar de helft hoeft dan niet meer.

Binnen drie jaar na 1 januari 2027 komt er ook een verslag voor de Tweede en Eerste Kamer. Daarin staat wat het einde van het salderen heeft gedaan. De minister van Klimaat en Groene Groei schrijft het. Wat er op 1 januari nog meer verandert, staat in ons overzicht van wat er op 1 januari verandert.

Veelgestelde vragen over zonnepanelen uitzetten