Dynamisch energiecontract: wanneer het loont en wanneer niet

Een dynamisch energiecontract werkt anders dan een vast of een variabel contract. Voor stroom betaal je het tarief van de energiebeurs, voor gas een tarief dat elke dag opnieuw wordt vastgesteld. Je betaalt dus geen vaste prijs per kilowattuur, maar de prijs van het moment waarop je de wasmachine aanzet. Een kilowattuur is de eenheid waarin je stroomverbruik wordt geteld; een wasbeurt kost er ongeveer een. In juli 2026 had 8 procent van de Nederlandse huishoudens zo’n contract. Daarnaast had 55 procent een vast contract en 37 procent een variabel contract. Die cijfers komen van de ACM, de Autoriteit Consument en Markt. Dat is de toezichthouder die in Nederland de energiemarkt in de gaten houdt.

Wat is een dynamisch energiecontract

De prijs komt van de day-ahead markt. Dat is de handelsplaats waar energieleveranciers een dag van tevoren stroom inkopen voor elk kwartier van de volgende dag. Wat daar wordt afgesproken, staat de volgende ochtend op je app: 96 tarieven voor de komende 24 uur. Voor gas gaat het anders, want daar geldt een prijs per dag.

Bij een vast contract koopt je leverancier die stroom vooraf voor je in. Daarvoor rekent hij een opslag: het risico dat de prijs anders uitpakt, ligt bij hem. Heb je een variabel contract, dan past hij de prijs een paar keer per jaar aan. Een dynamisch contract doet geen van beide. Je leverancier geeft de beursprijs door en verdient aan een vaste vergoeding per kilowattuur. Het prijsrisico ligt daarmee bij jou, en dat kan twee kanten op vallen. Hoe hard die kant uit kan slaan, bleek tijdens de energiecrisis in Nederland.

Waar je prijs per kilowattuur uit bestaat

De beursprijs waar het in alle reclames over gaat, is maar een deel van wat je uiteindelijk betaalt. Naast de beursprijs betaal je ook de opslag van je leverancier, belasting, btw en vaste kosten, en je krijgt een korting terug. De bedragen gelden voor 2026.

Wat de beursprijs echt uitmaakt

Reken je die onderdelen bij elkaar op, dan kom je in 2026 uit op ongeveer 23 cent per kilowattuur. Daarvan is de beursprijs ruim een derde. De rest ligt vast en beweegt niet mee met de markt. Dat betekent iets voor je verwachtingen. Halveert de beursprijs een dag lang, dan daalt je stroomprijs met ongeveer een vijfde. Niet met de helft dus. Zie je in de app een tarief van twee cent, tel er dan de belasting en de btw bij op. Van dat lage tarief blijft weinig over.

Sinds 1 oktober 2025 gaat het per kwartier

Bijna elke Nederlandse pagina over dit onderwerp schrijft nog dat de stroomprijs per uur verandert. Dat klopt sinds 1 oktober 2025 niet meer. Op die datum stapte de Europese day-ahead markt over van uurblokken naar kwartieren. Er zijn nu 96 prijzen per dag in plaats van 24. De overstap stond eerst gepland op 11 juni 2025. Hij werd uitgesteld omdat het rekenmodel van de beurs de tests niet doorstond.

Voor jou als klant maakt dat de pieken korter en scherper. Een uurgemiddelde verstopt namelijk het dure kwartier waarin half Nederland tegelijk begint te koken. Nu zie je dat kwartier gewoon staan, en kun je er ook omheen plannen. Wel de moeite om te controleren: rekent jouw leverancier al per kwartier af of nog per uur? Dat verschilt en het staat in de voorwaarden, niet in de reclame.

Goedkoper dan vast is niet aangetoond

Hier wringt het met wat je overal leest. Er is geen onafhankelijke doorrekening die laat zien dat een dynamisch contract voor de meeste huishoudens goedkoper is. De Autoriteit Consument & Markt (ACM), de toezichthouder op de energiemarkt, houdt wel bij wie welk contract heeft. Volgens de Energiemonitor van de ACM van augustus 2026 had 8 procent van de huishoudens een dynamisch contract, 55 procent een vast en 37 procent een variabel contract. Elk type heeft volgens de toezichthouder een eigen balans tussen zekerheid en risico.

Twee dingen bepalen of je er iets aan overhoudt. Bij een vast contract rekent de leverancier een risico-opslag, omdat hij het prijsrisico draagt; dat deel kun je met dynamisch uitsparen. Daar staat tegenover dat dynamische leveranciers onderling flink verschillen. Het verschil kan volgens de ACM oplopen tot enkele honderden euro’s per jaar. Bovendien lijkt het kale uurtarief goedkoper dan het is, waarschuwt Kenniscentrum Duurzaam Leven, omdat de belastingen en de opslag van de leverancier er nog bij komen. Voor een gemiddeld huishouden met een gasaansluiting is een dynamisch contract daarom vooral risico, zonder zekere opbrengst.

Wanneer een dynamisch contract wel loont

Het verschil zit hem niet in besparen maar in verschuiven. Een dynamisch contract betaalt zich terug als je een flink deel van je verbruik naar de goedkope uren verplaatst. Dat lukt alleen met apparaten die veel stroom vragen en kunnen wachten. Een elektrische auto die ’s nachts laadt is het duidelijkste voorbeeld. Daarna komt de thuisbatterij, die zelf bijlaadt zodra de prijs zakt. Ook een warmtepomp telt mee, want die kan het huis voorverwarmen op een goedkoop moment.

Let op het woord automatisch. Het voordeel zit bij huishoudens die veel stroom kunnen verschuiven. Dat zijn vooral de huizen zonder gasaansluiting, met een warmtepomp en vaak een laadpaal. Handmatig sturen levert veel minder op dan de verhalen suggereren. Je zou elke dag naar de tarieven moeten kijken en je huishouden eromheen plannen.

Wie dat handmatig moet doen, houdt het geen winter vol.

Er is nog een voorwaarde die weinig wordt genoemd: een buffer. Je rekening in januari is bij een dynamisch contract hoger dan die in juli. In een winter met weinig wind loopt dat verschil verder op. Heb je die ruimte niet in je maandbudget, dan is de zekerheid van een vaste prijs meer waard dan een paar tientjes voordeel.

Zonnepanelen en het einde van de saldering

Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling, waarmee je teruggeleverde zonnestroom nu nog wegstreept tegen je verbruik. Wat dat precies voor je panelen betekent, staat in ons artikel over de salderingsregeling die in 2027 stopt. Voor de contractkeuze telt vanaf dat moment één ding. Niet hoeveel je teruglevert, maar hoeveel van je eigen stroom je zelf verbruikt.

Bij een dynamisch contract krijg je voor teruggeleverde stroom het werkelijke tarief van dat kwartier. Dat klinkt eerlijk en dat is het ook. Maar je levert terug op zonnige middagen, en dan levert heel Nederland terug. De prijs hangt op dat moment onderin. Bij een vast of variabel contract krijg je meestal een klein vast bedrag per kilowattuur. Veel leveranciers rekenen er terugleverkosten voor. Welke van de twee beter uitpakt, hangt af van je eigen verbruik en van de voorwaarden van je leverancier. Met de aanbiedingen van nu is dat niet in één regel te vangen.

Wat negatieve stroomprijzen betekenen

Een negatieve stroomprijs betekent dat er meer stroom wordt opgewekt dan er op dat moment nodig is. Afnemers krijgen dan geld toe om hem te gebruiken. Het gebeurt steeds vaker. TenneT beheert het landelijke hoogspanningsnet. Die netbeheerder telde in 2025 584 uren met een negatieve prijs, tegenover 458 uren in 2024. De gemiddelde stroomprijs op de beurs kwam in 2025 uit op 87 euro per megawattuur. Dat is 8,7 cent per kilowattuur, want een megawattuur is duizend kilowattuur.

Die uren vallen bijna allemaal midden op de dag, bij veel zon en wind tegelijk. Voor iemand met een dynamisch contract is dat het moment om de vaatwasser aan te zetten of de auto te laden. Heb je zonnepanelen, dan is het juist het slechtste moment om terug te leveren. Of je je panelen dan beter uitzet, hangt af van het jaar: met salderen in 2026 bijna nooit, vanaf 2027 soms. Dat rekenen we voor in ons artikel over zonnepanelen uitzetten bij een negatieve prijs. Of je bij zo’n negatieve prijs echt moet bijbetalen om terug te leveren, verschilt per leverancier. Sommige rekenen niet lager af dan nul. Kijk daarvoor in de voorwaarden en neem geen algemene uitspraak op internet voor waar aan.

Vergelijken kan sinds 2026 eerlijker

Lang was een dynamisch contract nauwelijks te vergelijken met een vast contract, omdat elke aanbieder met zijn eigen verwachte prijzen rekende. De ene leverancier ging uit van een goedkoop jaar, de andere van een duur jaar. Dezelfde klant kwam bij twee vergelijkers dus op heel andere jaarbedragen uit. Sinds 2026 rekenen de meeste leveranciers de jaarkosten van een dynamisch aanbod op één vaste manier uit, met dezelfde verwachte energieprijzen. Dat staat in een vernieuwde aanvullende verklaring bij de Gedragscode Consument en Energieleverancier, de afsprakenlijst van brancheorganisatie Energie-Nederland waaraan de meeste energiebedrijven zich hebben verbonden.

Twee dingen blijven staan. Niet elke leverancier heeft de gedragscode ondertekend, dus je kunt nog steeds een berekening tegenkomen die op andere aannames rust. En ook met de nieuwe rekenmethode blijven de verwachte jaarkosten een schatting van een prijs die nog moet ontstaan.

Waar je op let voordat je overstapt

• De inkoopvergoeding per kilowattuur en per kubieke meter gas. Eén cent verschil is bij een gemiddeld verbruik al enkele tientjes per jaar.
• De vaste leveringskosten per maand. Die staan los van je verbruik en verschillen sterk per aanbieder.
• De terugleverkosten als je zonnepanelen hebt, en wat er in het contract staat over de periode na 1 januari 2027.
• Of er per uur of per kwartier wordt afgerekend.
• Wat het kost om je huidige contract op te zeggen, als dat een vast contract met een looptijd is.

Sinds 1 januari 2026 geldt de Energiewet, die de oude Elektriciteitswet uit 1998 en de Gaswet uit 2000 vervangt. Die wet geeft je meer recht op duidelijke informatie over prijzen en voorwaarden. Ook staat het dynamische elektriciteitscontract er als aparte contractvorm in, met eigen rechten voor de klant. Het Belastingplan 2027, dat het kabinet op Prinsjesdag 15 september 2026 presenteerde, bevat geen nieuwe maatregel voor de energiebelasting van huishoudens. De tarieven voor 2027 volgen uit eerdere wetten en uit de inflatiecorrectie die in december wordt vastgesteld. Wel gaat de vaste korting op de energierekening vanaf 2028 alleen nog naar huishoudens en niet meer naar bedrijfsaansluitingen.

Wat er verder op Prinsjesdag 2026 is besloten, staat in een apart artikel. Wie nu een contract voor meerdere jaren tekent, weet dus ongeveer wat de belasting in 2027 wordt, maar nog niet het exacte tarief. Meer over dit soort beleidswijzigingen lees je bij onze maatschappelijke onderwerpen.

Veelgestelde vragen over dynamische energiecontracten