Alcohol in het verkeer en wat elke promille je kost

Word je als ervaren automobilist aangehouden met 0,9 promille, dan ben je volgens onze optelling minstens € 1.282 kwijt. Het Openbaar Ministerie (OM) rekent in zijn richtlijn € 425 boete. Het OM is de organisatie die strafbare feiten vervolgt. Daarnaast moet je een korte cursus volgen bij het CBR, en die kost € 857. Het CBR neemt de rijexamens af en beoordeelt of je veilig kunt rijden. Hoeveel glazen je mag drinken, kun je niet betrouwbaar zelf uitrekenen. Meer over regels en je rechten staat in het kennisgebied Juridisch.

Welke promillegrens geldt voor jou?

Voor een ervaren bestuurder ligt de grens bij 0,5 promille, voor een beginner bij 0,2. Dat staat in de Wegenverkeerswet. Promille betekent per duizend. Bij 1 promille zit er 1 gram alcohol in elke liter bloed, legt het Trimbos-instituut uit. Dat is het kennisinstituut voor onder meer alcohol en drugs.

De politie meet meestal je adem, en daarvoor staat in de wet een eigen grens, in microgram alcohol per liter uitgeademde lucht (µg/l). In de tabel hieronder zie je per soort bestuurder welke grens geldt.

Ook op de fiets geldt dus 0,5 promille. De wet spreekt over elk voertuig, en het OM noemt de fiets en de brommer er uitdrukkelijk bij.

Hoe lang je beginner bent

Beginner ben je de eerste vijf jaar nadat je je eerste rijbewijs haalt, ook als dat een motorrijbewijs was. Heb je al meer dan vijf jaar een motorrijbewijs, dan ben je in de auto dus geen beginner.

Voor wie jonger dan 18 begon, gelden twee uitzonderingen. Kreeg je vóór je achttiende een rijbewijs voor de brommer of de trekker, dan ben je zeven jaar beginner, gerekend vanaf dat eerste rijbewijs. Haalde je je autorijbewijs al vóór je achttiende, dan tel je ook vijf jaar vanaf dat autorijbewijs. Geldt allebei, dan ben je beginner tot de laatste van de twee termijnen voorbij is.

Sanne haalt op haar zestiende haar brommerrijbewijs en op haar achttiende haar autorijbewijs. Zij mag tot haar 23e niet meer dan 0,2 promille hebben, ook in de auto. Op de voorlichtingssite van het Trimbos-instituut staat dat deze regel niet voor autorijden geldt. De wet maakt dat onderscheid niet: de grens geldt voor elk motorvoertuig waarvoor je een rijbewijs nodig hebt.

Ook onder de grens kun je strafbaar zijn

De wet verbiedt ook rijden als je door alcohol, drugs of medicijnen niet meer goed kunt rijden. Dat geldt los van het promillage. Gebruik je alcohol samen met drugs, dan ligt de grens volgens het OM voor iedereen bij 0,2 promille.

Waarom twee glazen geen regel is

Hoeveel glazen 0,5 promille is, kun je niet betrouwbaar zelf uitrekenen. Dezelfde glazen geven bij iedereen een ander promillage. De Rijksoverheid schrijft op haar site “ongeveer 2 glazen”.

Het Trimbos-instituut noemt op de ene pagina voor een man ongeveer twee standaardglazen en voor een vrouw een tot anderhalf. Op een andere pagina staat voor 0,5 promille “ongeveer 1,5 tot 2,5 standaardglazen”. Die verschillen zijn geen slordigheid. Ze laten zien dat er geen vast getal bestaat.

Je promillage hangt volgens het Trimbos-instituut af van onder meer je geslacht, je gewicht, wat je hebt gegeten en de tijd tussen de drankjes. Wie vaak drinkt, merkt minder van de alcohol, maar heeft na vijf biertjes een even hoog promillage als wie zelden drinkt. Een calculator op internet kan een schatting geven, maar is volgens het instituut niet precies genoeg om te bepalen of je nog mag rijden. Alleen een bloedtest of een ademanalyse geeft zekerheid.

Ons oordeel: twee glazen is geen vuistregel maar een gok. Wie hem volgt en net een groter glas krijgt of minder heeft gegeten, zit er zomaar boven. Het advies van het Trimbos-instituut is helder. Moet je nog rijden of fietsen, dan is helemaal niet drinken het veiligst.

Grote glazen en flesjes

Een flesje bier van 330 milliliter is meer dan één standaardglas. In een standaardglas zit bij elke drank evenveel alcohol: in 250 milliliter bier evenveel als in 100 milliliter wijn. Drie flesjes zijn samen ongeveer vier glazen, rekent het Trimbos-instituut voor. Een groot wijnglas kan twee standaardglazen of meer bevatten.

Hoe lang alcohol in je bloed blijft

Je lichaam doet 1 tot 1,5 uur over één standaardglas. Dat schrijven zowel het CBR als het Trimbos-instituut. Je kunt dat niet versnellen: koffie, een koude douche, slapen of water drinken helpen niet.

Daardoor kun je de ochtend na een feest nog alcohol in je bloed hebben. Dat heet restalcohol. In een voorbeeld van het Trimbos-instituut drinkt Peter op vrijdagavond tussen 21.00 en 02.00 uur acht glazen bier. Pas rond 09.00 uur is alle alcohol uit zijn lichaam. Stapt hij om 07.00 uur in de auto om naar zijn werk te gaan, dan heeft hij misschien nog te veel op.

Is de alcohol weg, dan rijd je nog niet per se goed. Na een avond drinken slaap je slechter en ben je moe. Ook met een kater let je minder op, schrijft het Trimbos-instituut.

Wat er gebeurt bij een alcoholcontrole

Word je staande gehouden voor een alcoholcontrole, dan moet je meewerken aan de blaastest. Zo staat het op de site van het OM. Wijst die op alcohol, dan kan de politie je meenemen voor een ademanalyse. Na twintig minuten wachten blaas je dan in een nauwkeuriger apparaat, en daar moeten twee geldige metingen uitkomen. Kun je om medische redenen niet blazen, dan volgt een bloedproef.

Wie niet meewerkt, pleegt volgens het OM ook een misdrijf, en daar staan hoge straffen op. Rijden onder invloed is zelf ook een misdrijf, geen gewone overtreding. Het valt dus niet onder de gewone verkeersboetes met een vast bedrag. De maximale straf is een jaar cel. Een rechter kan je bovendien tot vijf jaar de bevoegdheid om te rijden ontzeggen, bij herhaling tot tien jaar.

In 2025 registreerde de politie 46.820 keer rijden onder invloed als misdrijf, volgens voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dat is het statistiekbureau van de overheid. Het zijn er ruim 5.000 meer dan in 2024. Het CBS splitst dat cijfer niet uit naar alcohol en drugs.

Wanneer je je rijbewijs meteen kwijt bent

Bij meer dan 1,3 promille neemt de politie je rijbewijs direct in. Voor een beginner is die grens 0,8 promille. Zo staat het in de Wegenverkeerswet. Het OM mag het rijbewijs daarna houden tot je zaak is afgerond.

Twee rekeningen voor één aanhouding

Na een aanhouding krijg je met twee instanties te maken. Het OM straft, en het CBR beoordeelt of je nog veilig kunt rijden. Een bestuurder vertelt op de site van het CBR hoe dat voelde: “Ik vond eigenlijk dat ik dubbel gepakt ben.”

Wat elke promille je kost

Een eerste aanhouding in de auto kost je minstens € 300 boete. Vanaf 0,8 promille komt daar een cursus van het CBR bij, voor een beginner al vanaf 0,5. Bij een eerste keer en een laag promillage krijg je meestal een strafbeschikking. Dat is een boete van het OM zonder rechter. Bij een hoger promillage of bij herhaling volgt een zitting bij de officier van justitie of een zaak bij de rechter.

De boete van het OM

In de tabel hieronder zie je wat het OM in zijn richtlijn vraagt van een automobilist die voor het eerst wordt betrapt. Vanaf een bepaald promillage komt er een ontzegging bij. Dat betekent dat je een aantal maanden geen auto, motor of brommer mag besturen.

Onder de laagste waarde in de tabel noemt de richtlijn geen bedrag. Strafbaar ben je daar wel, zodra je boven de grens in de wet zit.

Boven 2,35 promille geeft de richtlijn geen boete meer, maar een taakstraf met een ontzegging van een jaar of langer. Een taakstraf is onbetaald werk. Ben je al eerder gepakt of reed je gevaarlijk, dan liggen alle bedragen hoger.

De cursus of het onderzoek van het CBR

De korte cursus heet bij het CBR LEMA en de gewone EMA: de lichte en de gewone educatieve maatregel alcohol en verkeer. Bij het onderzoek naar je alcoholgebruik hoort onder meer een gesprek met een psychiater. In de tabel zie je bij welk promillage het CBR wat oplegt, en wat je ervoor betaalt. Die kosten betaal je zelf.

Werk je niet mee of betaal je niet, dan verklaart het CBR je rijbewijs ongeldig. Voor de cursus of het onderzoek zelf kun je uitstel van betaling vragen, en bij de gewone cursus en het onderzoek ook een betalingsregeling. Een betalingsregeling voor de € 417 is niet mogelijk. Het CBR hoort meestal binnen een paar dagen van de politie, maar het kan tot zes maanden duren.

Na het onderzoek van het CBR

Na het onderzoek beslist het CBR of je rijgeschikt bent. Zo ja, dan volg je meestal nog een cursus. Was je rijbewijs ongeldig, dan vraag je een nieuw rijbewijs aan bij de gemeente, net als wanneer je je rijbewijs verlengt. Ben je niet rijgeschikt, dan moet je eerst minstens een jaar gestopt zijn met overmatig drinken.

Drie voorbeelden opgeteld

In de tabel hieronder staan drie aanhoudingen, met de boete van het OM en de maatregel van het CBR bij elkaar opgeteld.

Een beginner met 0,6 promille is volgens onze optelling meer dan € 1.100 kwijt. Een ervaren bestuurder krijgt bij hetzelfde promillage alleen de boete van € 300. Weken zonder rijbewijs zitten er niet in, en wat je verzekeraar terugvraagt ook niet. Veroorzaak je onder invloed een ongeluk, dan betaalt je verzekering de schade van de ander. De kans is groot dat je dat bedrag daarna zelf moet terugbetalen, schrijft het Trimbos-instituut.

Op de fiets of brommer en als jongere

Een fietser die te veel op heeft, krijgt bij een eerste keer € 200 boete, volgens de richtlijn van het OM. Op een brommer is dat bij een ervaren bestuurder € 125, bij het laagste promillage. Voor de brommer gelden verder dezelfde grenzen als voor de auto, met zeven jaar als beginner voor wie vóór zijn achttiende een brommerrijbewijs haalde.

Nieuw sinds 1 oktober 2026 voor jongeren

Voor jongeren die onder het jeugdstrafrecht vallen, geldt sinds 1 oktober 2026 een eigen richtlijn van het OM. Heeft een jongere een rijbewijs, of is hij oud genoeg om er een nodig te hebben, dan maakt de politie altijd een proces-verbaal op. Dat is het officiële rapport van de politie. Boven 0,8 promille vraagt het OM altijd een ontzegging, net zo lang als bij volwassenen.

Een jongere in de auto met 0,22 tot 0,8 promille krijgt volgens de richtlijn 45 uur taakstraf. Op de fiets geldt de straf vanaf 0,54 promille. Dat is 15 uur taakstraf of € 75 boete.

Een tweede keer met veel alcohol maakt je rijbewijs ongeldig

Rijd je binnen vijf jaar nadat je eerste straf definitief werd opnieuw onder invloed, dan is je rijbewijs bij een nieuwe veroordeling vanzelf ongeldig. Dat heet de recidiveregeling. Bij alcohol telt de tweede keer alleen mee als je meer dan 1,3 promille had. Lag het lager, dan begint er een nieuwe periode van vijf jaar. Wil je daarna weer rijden, dan doe je opnieuw theorie- en praktijkexamen en toon je aan dat je geschikt bent.

Ook het CBR is strenger bij herhaling. Twee aanhoudingen in vijf jaar, waarvan één boven 0,5 promille, betekenen de cursus van € 1.197. Bij drie keer volgt het onderzoek.

Wat er misschien verandert

De regering wil de recidiveregeling afschaffen. Het wetsvoorstel heet de Wet verbetering aanpak rijden onder invloed en ligt sinds 4 juli 2024 bij de Tweede Kamer. In plaats van de automatische regeling krijgt de rechter volgens het voorstel meer middelen. Hij kan een ontzegging dan direct laten ingaan, en het rijbewijs zelf ongeldig verklaren. Wie toch rijdt tijdens een ontzegging, kan volgens het voorstel ook vervangende hechtenis krijgen. Dat is een celstraf.

De Tweede Kamer debatteerde er op 7 oktober 2026 over. Op 9 oktober 2026 was er nog niet over gestemd, en daarna moet ook de Eerste Kamer nog instemmen. Tot de wet in werking treedt, blijft de recidiveregeling gewoon gelden.

Zo voorkom je een aanhouding

De enige zekere keuze is niets drinken als je nog moet rijden. Spreek daarom vooraf af wie er rijdt. Dat is het idee achter de campagne Bob van de overheid: wie Bob is, drinkt niet.

Moet je de volgende ochtend vroeg weg, reken dan zoals in het voorbeeld van Peter: anderhalf uur per glas, geteld vanaf je eerste glas. Drink je het meeste laat op de avond, dan duurt het langer. Twijfel je, laat de auto dan staan.

Ben je toch aangehouden, betaal het CBR dan op tijd. Bezwaar maken kan met een formulier van het CBR, maar het besluit blijft gelden zolang het CBR je bezwaar behandelt.

Veelgestelde vragen over alcohol in het verkeer