Dynamisch energiecontract: wanneer het loont en wanneer niet

Bij een dynamisch energiecontract verandert de stroomprijs per kwartier. Acht procent van de huishoudens heeft er een. Wanneer loont dat en wanneer niet?

Chadli Hachani

2 september 2026 ·

11 minuten Leestijd

31 X Bekeken

Een dynamisch energiecontract werkt anders dan een vast of een variabel contract. Voor stroom betaal je het tarief van de energiebeurs, voor gas een tarief dat elke dag opnieuw wordt vastgesteld. Je betaalt dus geen vaste prijs per kilowattuur, maar de prijs van het moment waarop je de wasmachine aanzet. Een kilowattuur is de eenheid waarin je stroomverbruik wordt geteld; een wasbeurt kost er ongeveer een. In juli 2026 had 8 procent van de Nederlandse huishoudens zo’n contract. Daarnaast had 55 procent een vast contract en 37 procent een variabel contract. Die cijfers komen van de ACM, de Autoriteit Consument en Markt. Dat is de toezichthouder die in Nederland de energiemarkt in de gaten houdt.

Wat is een dynamisch energiecontract

De prijs komt van de day-ahead markt. Dat is de handelsplaats waar energieleveranciers een dag van tevoren stroom inkopen voor elk kwartier van de volgende dag. Wat daar wordt afgesproken, staat de volgende ochtend op je app: 96 tarieven voor de komende 24 uur. Voor gas gaat het anders, want daar geldt een prijs per dag.

Bij een vast contract koopt je leverancier die stroom vooraf voor je in. Daarvoor rekent hij een opslag: het risico dat de prijs anders uitpakt, ligt bij hem. Heb je een variabel contract, dan past hij de prijs een paar keer per jaar aan. Een dynamisch contract doet geen van beide. Je leverancier geeft de beursprijs door en verdient aan een vaste vergoeding per kilowattuur. Het prijsrisico ligt daarmee bij jou, en dat kan twee kanten op vallen. Hoe hard die kant uit kan slaan, bleek tijdens de energiecrisis in Nederland.

Waar je prijs per kilowattuur uit bestaat

De beursprijs waar het in alle reclames over gaat, is maar een deel van wat je uiteindelijk betaalt. In de tabel hieronder staat waar de prijs van een kilowattuur stroom uit is opgebouwd. De bedragen gelden voor 2026.

Reken je die onderdelen bij elkaar op, dan kom je in 2026 uit op ongeveer 23 cent per kilowattuur. Daarvan is de beursprijs ruim een derde. De rest ligt vast en beweegt niet mee met de markt. Dat betekent iets voor je verwachtingen. Halveert de beursprijs een dag lang, dan daalt je stroomprijs met ongeveer een vijfde. Niet met de helft dus. Zie je in de app een tarief van twee cent, tel er dan de belasting en de btw bij op. Van dat lage tarief blijft weinig over.

Sinds 1 oktober 2025 gaat het per kwartier

Bijna elke Nederlandse pagina over dit onderwerp schrijft nog dat de stroomprijs per uur verandert. Dat klopt sinds 1 oktober 2025 niet meer. Op die datum stapte de Europese day-ahead markt over van uurblokken naar kwartieren. Er zijn nu 96 prijzen per dag in plaats van 24. De overstap stond eerst gepland op 11 juni 2025. Hij werd uitgesteld omdat het rekenmodel van de beurs de tests niet doorstond.

Voor jou als klant maakt dat de pieken korter en scherper. Een uurgemiddelde verstopt namelijk het dure kwartier waarin half Nederland tegelijk begint te koken. Nu zie je dat kwartier gewoon staan, en kun je er ook omheen plannen. Wel de moeite om te controleren: rekent jouw leverancier al per kwartier af of nog per uur? Dat verschilt en het staat in de voorwaarden, niet in de reclame.

Voor vier van de vijf huishoudens was vast goedkoper

Hier wringt het met wat je overal leest. Prijsvergelijker Keuze.nl is een commercieel bedrijf dat energiecontracten naast elkaar legt. Het rekende de periode van 1 juni 2024 tot en met 31 mei 2025 na, op ruim 70.000 prijspunten. De uitkomst: vier van de vijf doorgerekende huishoudens waren met een vast contract goedkoper uit. Het consumentenprogramma Kassa van BNNVARA nam die uitkomst over. In de tabel hieronder zie je per type huishouden welk contract goedkoper uitkwam, en om hoeveel euro per jaar het ging.

Twee kanttekeningen horen erbij. De vaste contracten in die vergelijking kwamen met welkomstbonussen, en dat verklaart een deel van het verschil. En het onderzoek kijkt terug: een jaar met een zachte winter valt anders uit dan een jaar met een koude. Toch is de richting duidelijk genoeg om je aan vast te houden. Een dynamisch contract is voor een gemiddeld huishouden met een gasaansluiting op dit moment vooral risico zonder opbrengst.

Wanneer een dynamisch contract wel loont

Het verschil zit hem niet in besparen maar in verschuiven. Een dynamisch contract betaalt zich terug als je een flink deel van je verbruik naar de goedkope uren verplaatst. Dat lukt alleen met apparaten die veel stroom vragen en kunnen wachten. Een elektrische auto die ’s nachts laadt is het duidelijkste voorbeeld. Daarna komt de thuisbatterij, die zelf bijlaadt zodra de prijs zakt. Ook een warmtepomp telt mee, want die kan het huis voorverwarmen op een goedkoop moment.

Let op het woord automatisch. In de cijfers van Keuze.nl haalden huishoudens zonder gasaansluiting het voordeel. Dat zijn precies de huizen met een warmtepomp en vaak een laadpaal. Handmatig sturen levert veel minder op dan de verhalen suggereren. Je zou elke dag naar de tarieven moeten kijken en je huishouden eromheen plannen.

Wie dat handmatig moet doen, houdt het geen winter vol.

Er is nog een voorwaarde die weinig wordt genoemd: een buffer. Je rekening in januari is bij een dynamisch contract hoger dan die in juli. In een winter met weinig wind loopt dat verschil verder op. Heb je die ruimte niet in je maandbudget, dan is de zekerheid van een vaste prijs meer waard dan een paar tientjes voordeel.

Zonnepanelen en het einde van de saldering

Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling, waarmee je teruggeleverde zonnestroom nu nog wegstreept tegen je verbruik. Wat dat precies voor je panelen betekent, staat in ons artikel over de salderingsregeling die in 2027 stopt. Voor de contractkeuze telt vanaf dat moment één ding. Niet hoeveel je teruglevert, maar hoeveel van je eigen stroom je zelf verbruikt.

Bij een dynamisch contract krijg je voor teruggeleverde stroom het werkelijke tarief van dat kwartier. Dat klinkt eerlijk en dat is het ook. Maar je levert terug op zonnige middagen, en dan levert heel Nederland terug. De prijs hangt op dat moment onderin. Bij een vast of variabel contract krijg je meestal een klein vast bedrag per kilowattuur. Veel leveranciers rekenen er terugleverkosten voor. Welke van de twee beter uitpakt, hangt af van je eigen verbruik en van de voorwaarden van je leverancier. Met de aanbiedingen van nu is dat niet in één regel te vangen.

Wat negatieve stroomprijzen betekenen

Een negatieve stroomprijs betekent dat er meer stroom wordt opgewekt dan er op dat moment nodig is. Afnemers krijgen dan geld toe om hem te gebruiken. Het gebeurt steeds vaker. TenneT beheert het landelijke hoogspanningsnet. Die netbeheerder telde in 2025 584 uren met een negatieve prijs, tegenover 458 uren in 2024. De gemiddelde stroomprijs op de beurs kwam in 2025 uit op 87 euro per megawattuur. Dat is 8,7 cent per kilowattuur, want een megawattuur is duizend kilowattuur.

Die uren vallen bijna allemaal midden op de dag, bij veel zon en wind tegelijk. Voor iemand met een dynamisch contract is dat het moment om de vaatwasser aan te zetten of de auto te laden. Heb je zonnepanelen, dan is het juist het slechtste moment om terug te leveren. Of je bij zo’n negatieve prijs echt moet bijbetalen om terug te leveren, verschilt per leverancier. Sommige rekenen niet lager af dan nul. Kijk daarvoor in de voorwaarden en neem geen algemene uitspraak op internet voor waar aan.

Vergelijken kan sinds 1 juli 2026 eerlijker

Lang was een dynamisch contract nauwelijks te vergelijken met een vast contract, omdat elke aanbieder met zijn eigen verwachte prijzen rekende. De ene leverancier ging uit van een goedkoop jaar, de andere van een duur jaar. Dezelfde klant kwam bij twee vergelijkers dus op heel andere jaarbedragen uit. Sinds 1 juli 2026 rekenen energievergelijkers en de meeste leveranciers met dezelfde verwachte energieprijzen. Dat is vastgelegd in de Gedragscode Consument en Energieleverancier, de afsprakenlijst van brancheorganisatie Energie-Nederland waaraan de meeste energiebedrijven zich hebben verbonden. De Consumentenbond meldde de wijziging op 8 juli 2026.

Twee dingen blijven staan. Niet elke leverancier heeft de gedragscode ondertekend, dus je kunt nog steeds een berekening tegenkomen die op andere aannames rust. En ook met de nieuwe rekenmethode blijven de verwachte jaarkosten een schatting van een prijs die nog moet ontstaan.

Waar je op let voordat je overstapt

• De inkoopvergoeding per kilowattuur en per kubieke meter gas. Eén cent verschil is bij een gemiddeld verbruik al enkele tientjes per jaar.
• De vaste leveringskosten per maand. Die staan los van je verbruik en verschillen sterk per aanbieder.
• De terugleverkosten als je zonnepanelen hebt, en wat er in het contract staat over de periode na 1 januari 2027.
• Of er per uur of per kwartier wordt afgerekend.
• Wat het kost om je huidige contract op te zeggen, als dat een vast contract met een looptijd is.

Sinds 1 januari 2026 geldt de Energiewet, die de oude Elektriciteitswet uit 1998 en de Gaswet uit 2000 vervangt. Die wet geeft je meer recht op duidelijke informatie over prijzen en voorwaarden. Ook staat het dynamische elektriciteitscontract er als aparte contractvorm in, met eigen rechten voor de klant. Wat er in 2027 met de energiebelasting gebeurt, is nog niet bekend. Die tarieven staan in het Belastingplan, dat op Prinsjesdag wordt gepresenteerd. Dit jaar is dat 15 september. Wie nu een contract voor meerdere jaren tekent, tekent dus voor een rekening waarvan één onderdeel nog moet worden vastgesteld. Meer over dit soort beleidswijzigingen lees je bij onze maatschappelijke onderwerpen.

Veelgestelde vragen over dynamische energiecontracten

Is een dynamisch contract altijd goedkoper

Nee. Prijsvergelijker Keuze.nl rekende de periode van juni 2024 tot en met mei 2025 door. Bij vier van de vijf huishoudtypen was een vast contract goedkoper. Het ging om 35 tot 60 euro per jaar. Alleen huishoudens zonder gasaansluiting waren met dynamisch voordeliger uit. Wel telden de welkomstbonussen op vaste contracten mee in die uitkomst.

Heb je een slimme meter nodig

Ja. Je leverancier moet weten hoeveel je op elk moment verbruikt. Dat kan alleen met een slimme meter, die je verbruik per kwartier doorgeeft. Zonder zo’n meter kan een leverancier je geen dynamisch contract aanbieden.

Wat gebeurt er met je zonnepanelen na 1 januari 2027

De salderingsregeling vervalt, dus je kunt teruggeleverde stroom niet meer wegstrepen tegen je verbruik. Bij een dynamisch contract krijg je het tarief van het kwartier waarin je terugleverde. Op een zonnige middag is dat laag. Zelf verbruiken wordt daarmee belangrijker dan zoveel mogelijk opwekken.

Kun je terug naar een vast contract

Een dynamisch contract heeft meestal geen vaste looptijd, dus je kunt in principe met een opzegtermijn van dertig dagen overstappen. Andersom kan het geld kosten. Zit je in een vast contract met een looptijd, dan mag je leverancier een vergoeding rekenen voor vroegtijdig opzeggen. Vraag dat bedrag op voordat je iets tekent.

Hoe vaak is de stroomprijs negatief

In 2025 gebeurde dat 584 uur lang, tegenover 458 uur in 2024. Dat cijfer komt van TenneT, de beheerder van het landelijke hoogspanningsnet. Het gaat vrijwel altijd om uren midden op de dag met veel zon en wind tegelijk.

Bronnen

• ACM, Energiemonitor: toename aantal dynamische contracten zet door (13 augustus 2026)
• TenneT, Stijging stroomprijzen, stijging stroomexport en stabiele kosten voor congestiemanagement (30 april 2026)
• Milieu Centraal, Energiecontracten: welke zijn er?
• Rijksoverheid, Wat staat er op mijn energierekening?
• Consumentenbond, Dynamische energiecontracten nu beter vergelijkbaar (8 juli 2026)
• Keuze.nl, Onderzoek: vast contract 60 euro goedkoper dan dynamisch energiecontract (24 juni 2025)

Eerste publicatie op: 2 september 2026

• Deel Artikel:

Energie Nederland

Geschreven door: Chadli Hachani

Van Kennisdomein

Chadli Hachani is de oprichter van Kennisdomein.nl. Hij is in 2008 afgestudeerd (leisure management) en heeft veel ervaring opgedaan als ondernemer van verschillende initiatieven. Daarnaast heeft hij ruim vijftien jaar managementervaring...

Meer informatie