Van gasketel naar warmtepomp: kosten en subsidie

Wij gingen die zoektocht zelf aan en kwamen erachter dat hij allesbehalve makkelijk is. Er zijn veel aanbieders, de verhalen spreken elkaar tegen en de rekensom hangt aan tarieven die niemand kan voorspellen. Volgens Milieu Centraal, de onafhankelijke voorlichtingsorganisatie over energie, kost een all-electric warmtepomp van 8 kW ongeveer € 12.000 inclusief installatie en scheelt hij zo’n € 1.000 per jaar. Bij ons duurde het terugverdienen twee keer zo lang als dat gemiddelde doet vermoeden. In deze blog lees je wat een warmtepomp in 2026 kost, welke subsidie je krijgt, waar je op moet letten bij het koudemiddel, en waarom de rekensom bij ons anders uitpakte dan verwacht. Onderaan vind je onze rekenhulp om je eigen voordeel uit te rekenen.

De drie opties naast elkaar

Je hebt grofweg drie keuzes: je huidige cv-ketel houden, er een hybride warmtepomp naast zetten, of helemaal van het gas af met een all-electric installatie. De cijfers hieronder komen van Milieu Centraal en gelden voor een gemiddelde tussen- of hoekwoning. Ze zijn een richtlijn, geen offerte.

Reken je het zelf na, dan kom je op een terugverdientijd van ongeveer zeven jaar voor hybride en negen jaar voor all-electric, subsidie afgetrokken. Dat is onze eigen deling van investering door besparing; Milieu Centraal noemt zelf geen terugverdientijd. En die deling gaat uit van een gemiddelde woning met een gemiddeld verbruik. Bij ons pakte hij fors ongunstiger uit, zoals je verderop leest.

Moet je van je cv-ketel af

Nee. Een warmtepomp is niet verplicht. Er lag een plan om vanaf 2026 een norm te stellen aan verwarmingsinstallaties, waardoor je bij vervanging van je ketel min of meer op een hybride warmtepomp zou uitkomen. Dat plan is van tafel: het kabinet liet de voorbereidende onderzoeken in oktober 2024 zonder vervolg en de normering is er nooit gekomen. Je mag je cv-ketel dus gewoon vervangen door een nieuwe cv-ketel.

Wat wel vaststaat, is de richting op lange termijn. Nieuwbouw krijgt geen gasaansluiting meer, en het uitgangspunt van de Rijksoverheid is dat er vanaf 2050 in principe niet meer op aardgas gestookt wordt. Die horizon ligt ver weg, maar een cv-ketel gaat vijftien tot twintig jaar mee. Vervang je er nu een, dan is dit wel het moment om de som te maken.

De ISDE-subsidie in 2026

Deze regeling loopt door tot en met 2030 en heeft voor 2026 een budget van 500 miljoen euro. De opbouw is per 2026 wel veranderd. Het startbedrag voor je eerste lucht-water warmtepomp ging omlaag van 1.250 naar 1.025 euro. Daar staat tegenover dat je de 225 euro per kilowatt nu al vanaf de eerste kilowatt krijgt in plaats van vanaf de tweede. Voor een A+++-toestel komt er 200 euro labelbonus bij.

Let op de voorwaarden. Je woning moet gebouwd zijn vóór 1 januari 2019. Een bouwinstallatiebedrijf moet de warmtepomp plaatsen, want zelf installeren geeft geen recht op subsidie. Je vraagt aan ná de installatie, binnen 24 maanden. En je krijgt minimaal 500 euro, anders vervalt de aanvraag. Isoleer je binnen die 24 maanden ook, dan verdubbelt het subsidiebedrag voor die isolatiemaatregel.

Eén wijziging verdient extra aandacht, want die raakt precies het punt waar wij zelf over struikelden. Sinds 2026 krijg je géén subsidie meer voor split lucht-water warmtepompen met een vulgewicht onder de 3 kilo en een koudemiddel met een GWP boven de 750. De subsidieregeling is daarmee gekoppeld aan de Europese uitfasering van koudemiddelen. Waarom dat uitmaakt, lees je hieronder.

Wat er in 2027 verandert

Het ministerie van Klimaat en Groene Groei wil de ISDE per 1 januari 2027 aanpassen. In dat voorstel daalt het bedrag per kilowatt voor een lucht-waterwarmtepomp van 225 naar 120 euro, en stijgt de bonus voor energielabel A+++ van 200 naar 250 euro. Het startbedrag van 1.025 euro blijft. Voor een all-electric toestel van 8 kW met label A+++ zakt de subsidie daarmee van 3.025 naar 2.235 euro. Voor een hybride toestel van 4 kW gaat hij van 2.125 naar 1.755 euro.

Het ministerie schrijft in de toelichting dat de subsidie nu gemiddeld hoger uitvalt dan de bedoelde 30 procent van de kosten. Daarnaast wil het eisen dat een nieuwe warmtepomp slim aan te sturen is, zodat hij minder stroom vraagt als het net vol is. Het voorstel lag in de zomer van 2026 ter consultatie en was op 19 september 2026 nog niet definitief. Twijfel je tussen dit jaar en volgend jaar, dan is dit voorstel een reden om nog in 2026 te laten installeren.

De lucht-water warmtepomp

Een warmtepomp bestaat in verschillende soorten. De lucht-lucht warmtepomp ken je als de airconditioning. De bodemwarmtepomp haalt warmte en kou uit de grond. En dan is er de lucht-water warmtepomp, die warmte uit de buitenlucht haalt en afgeeft aan je verwarmingsleidingen. Dat is het type dat de meeste huishoudens overwegen en waar deze blog over gaat.

Het rendement ligt volgens RVO doorgaans tussen de 300 en 500 procent. Met één kilowattuur stroom maak je dus drie tot vijf kilowattuur warmte. Dat getal heet de SCOP, het jaarrendement over een heel stookseizoen. Ter ijking: op de Energielijst 2026 van RVO haalt een lucht-water warmtepomp de zakelijke norm pas bij een SCOP van 4,0 of hoger, gemeten bij een aanvoertemperatuur van 35 graden. Hoe warmer het water moet worden, hoe lager dat rendement uitvalt.

Daar zit meteen de kern van de zaak. Een cv-ketel werkt met water van 60 tot 80 graden, en bij woningen van vóór 1990 vaak tegen de 75 graden. Een all-electric warmtepomp komt tot 45 à 55 graden. Het verschil moet je oplossen met isolatie en met afgiftesystemen die bij lage temperatuur genoeg warmte kwijt kunnen. Wil je eerst de voordelen en nadelen van een warmtepomp op een rij, begin daar dan mee.

Milieu-impact van koelmiddel

Koelmiddel, ook wel koudemiddel, is de stof die de warmte in je warmtepomp verplaatst. Elke warmtepomp bevat het. Welk middel erin zit, is de vraag die het vaakst wordt overgeslagen in een verkoopgesprek, terwijl hij bepaalt of je toestel over tien jaar nog te repareren is.

De reden is de herziene Europese F-gassenverordening, Verordening (EU) 2024/573 uit februari 2024. Die bouwt de hoeveelheid gefluoreerde broeikasgassen op de Europese markt stap voor stap af. Koop je een warmtepomp met een middel dat straks niet meer geleverd mag worden, dan kan een lek op termijn het einde van je installatie betekenen.

Soorten koelmiddelen en milieu-impact

De GWP-waarde geeft aan hoe sterk een stof bijdraagt aan de opwarming van de aarde, gemeten over honderd jaar en met CO2 als ijkpunt van 1. Hoe lager, hoe beter. De veiligheidsklasse zegt iets over brandbaarheid: A1 is niet brandbaar, A2L licht brandbaar en A3 brandbaar.

De toekomst van koelmiddel

De verordening werkt met verbodsdata per type systeem en per GWP-grens. Voor een woningeigenaar zijn vooral de eerste twee regels uit de tabel van belang, want die raken de toestellen die nu worden verkocht.

En dan is er nog het onderhoud. Voor het bijvullen van bestaande apparatuur met nieuw geproduceerd koudemiddel geldt nu een GWP-grens van 2.500. Gerecycled of geregenereerd middel mag nog tot 2030. Vanaf 2032 zakt de grens voor onderhoud aan stationaire koeling naar 750. Een warmtepomp op R-410A is dus geen toestel dat je twintig jaar zorgeloos laat draaien.

Onze conclusie na tien gesprekken met installateurs en fabrikanten: vraag altijd naar het koudemiddel, en laat het antwoord op de offerte zetten. R-290 en R-744 zijn de middelen die de hele afbouw uitzitten. R-32 is een tussenstap, geen eindstation. Het voorstel voor de ISDE van 2027 trekt die lijn door. Wordt een monoblock- of splitwarmtepomp op of na 1 januari 2028 geïnstalleerd, dan krijg je alleen nog subsidie als de GWP van het koudemiddel onder de 150 ligt. Een toestel op R-32 valt dan buiten de regeling.

Isolatie en verwarmen op lage temperatuur

Elke erkende installateur begint met dezelfde vraag: hoe goed is je woning geïsoleerd? Een warmtepomp werkt op lage temperatuur en verwarmt daardoor trager. De warmte moet dus binnenblijven. Kijk naar je energielabel of laat een warmteverliesberekening maken door een adviseur.

Milieu Centraal en RVO noemen dezelfde ondergrens: dak- en vloerisolatie van acht tot twaalf centimeter met een Rc-waarde van minstens 2,5, een geïsoleerde spouwmuur en HR++-glas. Woningen uit 1992 tot 1999 zijn redelijk geschikt, vanaf 2000 gebouwde woningen doorgaans beter. Woon je in een oudere woning zonder isolatiemaatregelen, begin daar dan eerst mee. Ook daarvoor bestaat ISDE-subsidie. Welke maatregel het meest oplevert, lees je in ons artikel over je huis isoleren.

Vloerverwarming

Vloerverwarming werkt met water van ongeveer 35 graden en is daarmee het meest geschikte afgiftesysteem voor een warmtepomp. Wandverwarming werkt op hetzelfde principe. Het oppervlak is groot, dus de temperatuur mag laag blijven.

Lage temperatuur radiatoren

Traditionele radiatoren zijn ontworpen voor water van 60 tot 80 graden en werken daarom slecht samen met een warmtepomp. Lagetemperatuurradiatoren, ofwel LTV-radiatoren, geven bij lage temperatuur wel genoeg warmte af. Plaatradiatoren met twee of drie platen en lamellen zijn geschikt, net als convectoren. Oude gietijzeren radiatoren zijn dat meestal niet.

Hoe warmer het water moet zijn, hoe meer stroom je verbruikt. Werk je toe naar all-electric met bestaande radiatoren, neem de vervanging door LTV-radiatoren dan mee in je begroting. Bij een hybride opstelling kun je je huidige radiatoren meestal gewoon houden, omdat de cv-ketel de koude dagen opvangt.

Koelen met een warmtepomp

Wat veel mensen niet weten: met een warmtepomp kun je in de zomer ook koelen. Je laat dan koel water door je vloerverwarming of LTV-radiatoren lopen en haalt daarmee een paar graden van de binnentemperatuur af. Het is geen airco, maar het scheelt merkbaar. Heb je alleen traditionele radiatoren, dan werkt het niet.

Let daarbij op de afstelling. Wordt het water in je metalen leidingen en radiatoren te koud, dan slaat er condens op neer en kan er roest ontstaan. Een ervaren installateur stelt het systeem zo af dat dit niet gebeurt.

Geluid van de buitenunit

Een buitenunit maakt geluid, en daar gelden regels voor. Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt een grens van 40 decibel. Staat de buurwoning op een ander perceel, dan wordt er gemeten op de perceelsgrens. Gaat het om woningen op hetzelfde perceel, bijvoorbeeld appartementen, dan wordt gemeten bij een te openen raam of deur van de buren. De regel geldt alleen als jouw woning direct grenst aan een andere woning; ligt er openbare ruimte tussen, dan valt het erbuiten.

Vraag je installateur dus niet alleen naar het geluidsvermogen van het toestel, maar naar de verwachte waarde op de perceelsgrens bij de plek waar de unit komt te staan. Dat scheelt gedoe met de buren en met de gemeente.

Warmtepomp met zonnepanelen

Toen wij deze blog schreven, was de salderingsregeling er nog en was de vraag vooral hoe lang dat zou duren. Dat antwoord is er inmiddels: het salderen stopt op 1 januari 2027. De Wet beëindiging salderingsregeling is op 17 december 2024 door de Eerste Kamer aangenomen.

Salderen betekende dat je alle stroom die je zonnepanelen teruggaven aan het net, mocht wegstrepen tegen je verbruik. Voor een warmtepomp was dat gunstig, want die verbruikt juist in de winter veel stroom, terwijl je panelen in de zomer opwekken. Precies dat verschil in tijd kon je wegstrepen.

Vanaf 2027 krijg je in plaats daarvan een terugleververgoeding van je energieleverancier. Tot 2030 moet die minimaal de helft van het kale leveringstarief bedragen, exclusief belastingen, en de ACM houdt daar toezicht op. Wat je zelf op het moment van opwekken verbruikt, blijft het meest waard. De rekensom voor warmtepomp en zonnepanelen samen verschuift daarmee van jaartotalen naar gelijktijdigheid. Wie op die gelijktijdigheid wil sturen, komt al snel uit bij een dynamisch energiecontract, waarbij de stroomprijs elk kwartier verandert.

Wil je uitrekenen wat het voordeel is zonder salderen, gebruik dan onze rekenhulp onderaan deze pagina. Wij rekenden destijds al zonder salderingsregeling, met een netafhankelijkheid van vijftig procent.

Wat het einde van het salderen precies doet met je terugleververgoeding, je terugleverkosten en je jaaropbrengst, zetten we op een rij in onze blog over de salderingsregeling die in 2027 stopt.

Wat kost stroom en gas in de toekomst

Niemand weet wat gas en stroom over tien jaar kosten. Het CBS, het statistiekbureau van de overheid, meet wat je nu betaalt: in juli 2026 gemiddeld € 1,35 per kubieke meter gas en € 0,26 per kilowattuur stroom, inclusief belastingen. Dat zijn nog voorlopige cijfers. Milieu Centraal rekent in zijn adviezen met een gemiddelde gasprijs van € 1,37 voor de jaren 2026 tot 2040, dus met een prijs die nauwelijks stijgt.

Voor onze eigen berekening in 2024 gingen we uit van een prognose waarin de tarieven fors zouden stijgen, voor gas tot bijna het dubbele in 2030. Die prognose is tot nu toe niet uitgekomen. Dat is van belang, want met stijgende gasprijzen verdient een warmtepomp zich sneller terug. Reken daarom met de prijs die je nu betaalt en zie een stijging als meevaller, niet als uitgangspunt. De energiecrisis van 2022 liet zien hoe hard tarieven kunnen bewegen, in beide richtingen.

De verhouding tussen gas en stroom

Wat wel relevant blijft, is de verhouding. Gas kost per kubieke meter ongeveer vijf keer zoveel als stroom per kilowattuur. Dat komt vooral door de energiebelasting: ongeveer 0,73 euro per kubieke meter gas tegen 0,11 euro per kilowattuur stroom in 2026, inclusief btw, volgens de tarieven van de Belastingdienst. Bij die verhouding draait een warmtepomp met een goed jaarrendement voordeliger dan een HR-ketel. Zakt de belasting op gas, of stijgt die op stroom, dan kantelt de som.

All electric of toch hybride

Voor veel huishoudens is all-electric een grote stap. Je hebt dan naast de warmtepomp ook een boiler voor je warm water nodig, en je woning moet er klaar voor zijn. Het grote voordeel is dat je van het gas af bent, inclusief het vastrecht voor je gasaansluiting. Kook je nog op gas, dan moet ook dat om voordat de aansluiting weg kan. Wat dat vraagt van je meterkast, lees je in ons artikel over elektrisch koken in plaats van gas.

Een hybride opstelling is de tussenweg. De warmtepomp doet het grootste deel van het jaar het werk, de cv-ketel springt bij op koude dagen en voor warm water. Reken daarbij niet alleen met de warmtepomp: je houdt een ketel, met aanschaf en onderhoud. Woon je in een gebied met stadsverwarming of blokverwarming, dan speelt deze keuze overigens niet en gelden andere regels.

Een houtkachel is geen vervanger van die bijspringende ketel. Hij verwarmt alleen de kamer waar hij staat. En je gemeente kan stoken verbieden als de Stookwijzer op code rood staat, juist op de koude, windstille dagen waarop je hem nodig zou hebben.

Kies je hybride, kies dan een toestel dat later eenvoudig is om te bouwen naar all-electric met boiler. Zo houd je de deur open zonder nu de hele installatie te vervangen. In onze rekenhulp is rekening gehouden met het wegvallen van het gasvastrecht bij een all-electric opstelling, en kun je de opbrengst van je zonnepanelen meenemen.

Het doolhof van (hybride) warmtepomp aanbieders

In onze zoektocht kregen we uitspraken te horen die elkaar tegenspraken. Over het koudemiddel werd vaak niets gezegd. En er zijn bedrijven die goedkoper lijken omdat ze rechtstreeks vanaf de fabriek leveren. Dat scheelt in de aanschaf, maar wat doe je als zo’n bedrijf omvalt en niemand het onderhoud overneemt?

Stel jezelf die vraag hardop. Een warmtepomp moet twintig jaar mee. Wil je het risico lopen dat de leverancier er over tien jaar niet meer is, of dat het koudemiddel niet meer geleverd mag worden? Weegt dat op tegen het verschil in aanschafprijs? Kijk daarom vooraf naar het aantal en de inhoud van de online reviews van zowel de fabrikant als de installateur.

Checklist aankoop warmtepomp

Verzamel deze gegevens voordat je offertes aanvraagt. Een adviseur die dit vooraf heeft, geeft beter advies. Vraag altijd bij meerdere leveranciers een offerte aan en vergelijk een landelijke installateur met een lokale.

• Merk, type en bouwjaar van je huidige gasketel
• Of je vloerverwarmingsverdelers een pomp hebben
• De gewenste locatie van de buitenunit en de locatie van je huidige ketel
• Hoe ver die twee uit elkaar liggen, en of er obstakels zijn waar de leidingen langs moeten
• De afmetingen van de ruimte met de gasketel en van de plek voor de buitenunit
• Het type elektra-aansluiting in je groepenkast en of er nog vrije plekken zijn voor nieuwe groepen
• Duidelijke foto’s van al het bovenstaande
• Je adres, het bouwjaar en het energielabel van de woning
• Welke isolatiemaatregelen je hebt genomen na de datum van dat energielabel
• Waar je vloerverwarming en radiatoren hebt, en of het LTV-radiatoren zijn
• Je jaarverbruik gas en elektra, met de bijbehorende tarieven
• De opbrengst van je zonnepanelen
• Je budget, en of je een duurzaamheidslening overweegt
• Het koudemiddel dat de aangeboden warmtepomp gebruikt, en het vulgewicht
• De verwachte geluidswaarde op de perceelsgrens

Rekenhulp voordeel warmtepomp

Hieronder staat de rekenhulp waarmee je je eigen voordeel uitrekent. Hij is gemaakt in Google Spreadsheets, dus je hebt een Google-account nodig.

• Log eerst in met je Google-account en open de rekenhulp.
• Maak via het menu een kopie van het bestand, zodat je het kunt bewerken.
• Vul daarna je eigen waarden in en bekijk het voordeel per opstelling. Wil je zien wat er gebeurt als de prijzen stijgen, vul dan zelf een hogere prijs in.

Het bestand zet de gasketel, de hybride opstelling en de all-electric opstelling naast elkaar, inclusief de kosten van aanschaf en onderhoud. Zelf vul je je jaarverbruik gas en elektra in, de bijbehorende kostprijzen en de opbrengst van je zonnepanelen. De aanschaf- en onderhoudskosten in het bestand komen uit 2024; vul waar je kunt je eigen offertebedragen in, want de investeringsbedragen in deze blog zijn inmiddels bijgewerkt naar 2026.

Warmtepomp rendabel? Onze bevindingen na onderzoek

We voerden meer dan tien gesprekken met installateurs en fabrikanten, zochten het internet af en gebruikten verschillende tools om tot onderbouwde conclusies te komen. Met die inzichten hebben we de rekenhulp verder verfijnd.

Uit onze analyse bleek dat een warmtepomp niet altijd rendabel is. In onze situatie zou een all-electric systeem van ongeveer 13.000 euro na aftrek van subsidie pas na een jaar of twintig zijn terugverdiend. We rekenden met de tarieven van dat moment, zonder salderingsregeling en met een netafhankelijkheid van vijftig procent. Dat is aanzienlijk langer dan de zeven tot negen jaar die je uit de gemiddelden van Milieu Centraal afleidt. Het verschil zit in het verbruik, de isolatie en de aannames over de tarieven.

Wat er sinds onze berekening is veranderd

Twee dingen zijn sinds die berekening veranderd. De salderingsregeling stopt daadwerkelijk per 1 januari 2027, dus onze aanname is inmiddels werkelijkheid geworden. En de energieprijzen bleven achter bij de prognose waarmee we rekenden. Allebei duwen ze de terugverdientijd eerder omhoog dan omlaag. Wie nu rekent, doet er goed aan met de huidige tarieven te beginnen en de prognose als bovengrens te behandelen.

In jouw situatie kan het wel uitkomen. Misschien verbruik je meer gas, is je woning al goed geïsoleerd, of hecht je aan het comfort van verwarmen en koelen via vloerverwarming en LTV-radiatoren. Dat comfort staat in geen enkele rekensom.

Wat voor ons wel een flinke besparing oplevert, zijn de zonnepanelen die samen 6.500 kilowattuur opwekken. Dat werd door de rekenhulp pas goed zichtbaar. Zolang we konden salderen, bespaarden we bijna twee keer zo snel, zelfs met een gewone gasketel. Welke keuze je ook maakt, we hopen dat je na onze ervaring beter geïnformeerd aan tafel zit.

Disclaimer

Deze blog is geschreven vanuit een persoonlijke ervaring. Die ervaring komt uit gesprekken met meerdere installateurs en directe leveranciers van warmtepompen in 2024; de cijfers, subsidiebedragen en regelgeving zijn bijgewerkt naar september 2026. Het dient ter oriëntatie en is geen advies voor jouw specifieke situatie. Laat je opties altijd door een specialist op papier zetten.

Heb je tips of aanvullingen voor deze blog? Wij geven geen persoonlijk advies over de aanschaf van een warmtepomp.

Veelgestelde vragen over de overstap naar een warmtepomp