Verboden huisdieren in Nederland en de 30 die wel mogen

Op de huis- en hobbydierenlijst staan 30 zoogdiersoorten, van de cavia tot de waterbuffel. Dat schrijft de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), de overheidsdienst die de lijst voor het ministerie uitvoert. Een zoogdier dat er niet op staat, mag je sinds 1 juli 2024 in principe niet kopen, houden of verkopen. Ook de chinchilla en de Russische dwerghamster mag je dus niet meer nemen. Voor vogels, vissen en reptielen is er nog geen lijst. Meer artikelen over leven met een huisdier staan in het kennisgebied Maatschappelijk.

Welke dieren staan op de huis- en hobbydierenlijst?

Op de lijst staan 30 zoogdiersoorten die je als huisdier of hobbydier mag houden. Een hobbydier is volgens de Rijksoverheid een landbouwdier dat je in kleine aantallen houdt, niet om er geld mee te verdienen. Denk aan een paar schapen achter het huis.

Volgens RVO hebben twee commissies van deskundigen ruim 300 soorten bekeken. Ze keken onder meer of een dier gevaarlijk is voor mensen of ziektes die van dier op mens overspringen kan overdragen.

Wil je dochter een chinchilla voor haar verjaardag, kijk dan eerst in de tabel: de chinchilla staat er niet op. De soorten staan op alfabet, met hun Latijnse naam uit de wet.

Wat er niet op staat

Staat een zoogdier niet in de tabel, dan mag je het niet nemen, ook geen degoe. Een jong dier van zo’n soort dat nu te koop staat, kan volgens onze lezing bijna nooit legaal zijn. De uitzondering geldt namelijk alleen voor dieren die er al waren, en die mogen geen jongen meer krijgen.

Ook een rat of muis uit het wild valt erbuiten. Sinds 21 juni 2025 gaat de lijst bij vier soorten alleen over de tamme vorm. Het gaat om de bruine rat, de huismuis, de goudhamster en de Mongoolse gerbil. In de wet staat daarom forma domestica achter hun Latijnse naam, wat tamme vorm betekent.

De rechter liet de lijst staan

De lijst blijft zoals hij is. Dat besliste de rechter, het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), op 28 mei 2026. Volgens het CBb is de lijst zorgvuldig gemaakt.

De beoordelingen van de soorten staan daarmee vast, schreef de staatssecretaris van Landbouw op 22 juni 2026. Niemand kan er nog bezwaar of beroep tegen maken, behalve bij twaalf soorten waarover hij opnieuw moest beslissen. Bij zes daarvan ging het om de vraag of ze er toch op konden, zoals de chinchilla, de Russische dwerghamster en de dromedaris. Volgens RVO besloot de staatssecretaris daarna dat geen van die zes erbij komt.

Een hertenkamp mag blijven

Damherten en edelherten staan niet op de lijst, maar je mag ze wel houden en er ook mee fokken.

Had je het dier al voor 1 juli 2024?

Had je een zoogdier dat niet op de lijst staat al voor 1 juli 2024, dan mag je het houden tot het doodgaat. Dat heet overgangsrecht: een regel voor wie al iets had voordat een nieuwe wet begon. Was je dier op die dag drachtig, dus zwanger, dan mag je ook de jongen houden. Dat staat in het Besluit huis- en hobbydierenlijst.

Je moet dan wel twee dingen regelen. Ten eerste moet je kunnen bewijzen dat je het dier al voor die datum had. RVO noemt een aankoopbewijs, een chip, een dierenpaspoort of een rekening van de dierenarts.

Ten tweede mag het dier geen jongen meer krijgen. Houd mannetjes en vrouwtjes gescheiden, of laat je dieren castreren of steriliseren. Regel je dit niet, dan vervalt het overgangsrecht.

Je mag het dier wel verkopen of weggeven, in Nederland en in het buitenland. Geef het bewijs dan mee aan de nieuwe eigenaar.

Wil je toch een soort nemen die niet op de lijst staat, dan heb je een ontheffing nodig. Dat is een persoonlijke toestemming om van de regel af te wijken. RVO schrijft dat het die vrijwel nooit kan geven aan iemand met een huisdier, en ook niet aan fokkers.

Vouwoorkat en naaktkat verboden sinds 2026

Sinds 1 januari 2026 mag je geen kat met vouworen en geen naaktkat meer nemen. Dat staat in het Besluit houders van dieren, de regels van de overheid voor iedereen die dieren houdt. Fokken met zulke katten was al langer verboden. Wie dit houdverbod overtreedt, kan een boete krijgen van € 1.500 per kat, schreef de staatssecretaris van Landbouw op 28 januari 2026.

Vouwoorkatten hebben een afwijking in hun kraakbeen, en die zit niet alleen in de oren. Volgens de Rijksoverheid krijgen ze pijn, lopen ze mank en worden hun gewrichten stijf. Soms raken ze zelfs verlamd, en een behandeling die het geneest is er niet. Naaktkatten hebben een huid die kwetsbaar is voor zonlicht, met meer kans op huidkanker. Ze krijgen ook sneller gistinfecties en oorontsteking. Vaak missen ze hun snorharen, en daarmee een belangrijk zintuig.

Welke katten onder het verbod vallen

De toelichting bij het verbod noemt de rassen die eronder vallen. Katten met vouworen zijn onder meer de Scottish Fold, de Highland Fold en de Foldex. Naaktkatten zijn onder meer de Sphynx, de Don Sphynx en de Peterbald. Een Peterbald wordt soms met vacht geboren en verliest die in zijn eerste twee jaar. Ook die valt onder het verbod.

Een kat met een gekrulde vacht, zoals een Cornish Rex of Devon Rex, valt er niet onder. Die vacht doet volgens de toelichting voorlopig gewoon zijn werk, zolang de kat ook snor- en tastharen heeft. Hangen de oren van een kat naar voren en naar beneden, dan gaat de wet ervan uit dat hij het gen voor vouworen heeft. Dat is een vermoeden, en als eigenaar mag je dat aanvechten. Bij een onderzoek onder 42 katten met vouworen had er maar één dat gen niet.

Wanneer je deze katten toch mag houden

Had je de kat al voor 1 januari 2026, dan mag je hem houden. Je moet dan schriftelijk kunnen aantonen op welke datum hij een chip kreeg of werd geregistreerd. Kocht je de kat in 2023 en liet je hem pas in februari 2026 chippen, dan kun je het niet bewijzen. Kon je de kat om een goede reden niet op tijd laten chippen, dan kan de overheid volgens de toelichting een ontheffing overwegen.

Dezelfde regels gelden als je met zo’n kat uit het buitenland komt, ook voor een vakantie. Je moet dan volgens RVO bewijzen dat je kat voor 1 januari 2026 is geboren en gechipt.

Wil je een vouwoorkat of naaktkat een thuis geven, dan kan dat via een asiel. Een asiel mag zulke katten af en toe opvangen en herplaatsen. Je krijgt dan een schriftelijke verklaring van het asiel, en die moet je bewaren. Een kat die onder het overgangsrecht valt, mag je volgens de staatssecretaris ook verkopen.

Geen shows meer maar wel de dierenarts

Naar een kattenshow, wedstrijd of keuring mag zo’n kat niet meer, ook niet als hij er al voor 2026 was. Daarop staat volgens de staatssecretaris een boete van € 500 per kat. De dierenarts mag deze katten gewoon behandelen en hoeft ze nergens te melden. Ga dus wel, want bij een vouwoorkat kan de pijn al beginnen als hij vier maanden oud is. Zulke katten hebben volgens de staatssecretaris vaak meer zorg van de dierenarts nodig. Lees daarom eerst wat een huisdierenverzekering dekt voordat je er een afsluit.

Ons oordeel is eenvoudig. Een kitten met gevouwen oren dat je nu nog koopt, kost jou een boete en de kat zijn gezondheid. Laat hem staan, hoe lief hij ook kijkt.

Wat je mag met een dier dat je al had

Een dier dat je al had, mag je meestal houden tot het doodgaat. Het mag dan geen jongen krijgen, en je moet kunnen bewijzen dat je het op tijd had. Naast de twee regels hierboven geldt er een derde, voor invasieve exoten. Dat zijn dieren en planten die hier van nature niet voorkomen en de natuur schade doen. Welke dat zijn, staat op de Unielijst van de Europese Unie. Een voorbeeld is de lettersierschildpad.

De drie regels verschillen vooral bij verkopen en bij het bewijs. In de tabel staat per situatie wanneer je het dier mag houden, verkopen of weggeven, en welk bewijs je nodig hebt.

Een invasieve exoot moet je volgens RVO in een gesloten omgeving houden. Hij mag zich niet voortplanten, en je mag hem nooit loslaten in de natuur. Overdragen mag alleen als je er niet meer voor kunt zorgen, met de papieren erbij.

Vogels en reptielen mag je nog houden

Voor vogels, vissen, amfibieën en reptielen is er nog geen lijst. Ook insecten en spinnen mag je houden. Dat mag zolang geen andere wet het verbiedt, schrijft RVO.

Een beschermd dier mag je niet zomaar houden. Vaak heb je toestemming nodig van RVO of van je provincie. Is het beschermde dier gefokt, dan mag je het meestal wel houden. Alleen voor katachtige roofdieren, haviken en primaten zoals apen heb je dan toestemming nodig.

Vind je een wild dier uit de Nederlandse natuur, zoals een kraai? Dan beslist je provincie of je een vergunning nodig hebt om het te houden.

De rode lijst gaat over dieren in het wild

Een rode lijst zegt niets over je huisdier. Op zo’n lijst zet de minister soorten die in de Nederlandse natuur zijn verdwenen of bedreigd worden. In de Rode Lijst Zoogdieren van 14 oktober 2020 staan zelfs het wilde konijn en de haas, in de laagste groep. Het besluit zegt zelf dat het voor burgers geen juridische gevolgen heeft. Je tamme konijn staat gewoon op de huis- en hobbydierenlijst.

Welke regels er nog aankomen

Er komen nog nieuwe regels aan, maar alleen het Europese fokverbod heeft al een datum waarop het ingaat. Een lijst met reptielen die je mag houden, wil het ministerie in 2027 naar de Tweede Kamer sturen. Dat staat in de planning van het ministerie, gepubliceerd op 2 september 2026.

In de tabel hieronder zie je wat er in de maak is en hoe ver het is.

Een hond met een korte snuit

Met een hond met een te korte snuit mag je niet fokken, maar houden mag wel. Een houdverbod is nu niet mogelijk, schreef de staatssecretaris op 28 januari 2026. Pas als een hond een jaar oud is, kun je betrouwbaar meten of zijn snuit te kort is. Ook wie nu een pup wil kopen, kan daardoor niet aan de pup zien of zijn snuit te kort wordt.

Het Expertisecentrum Genetica Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht onderzoekt nu of het eerder kan. De uitkomst verwacht de staatssecretaris in het eerste kwartaal van 2028.

Een Europese verordening van juni 2026 verbiedt fokbedrijven om te fokken met honden en katten die buitensporige kenmerken hebben. Dat zijn kenmerken van de lichaamsbouw die een groot risico geven op schade voor het welzijn van het dier. Het verbod geldt vanaf 1 juli 2030. Welke kenmerken dat precies zijn, moet de Europese Commissie uiterlijk 30 juni 2030 vastleggen. De Europese Commissie is het dagelijks bestuur van de Europese Unie.

Kijk eerst op de lijst en koop dan

Volgens ons is de huis- en hobbydierenlijst strenger dan veel mensen denken, maar wel duidelijk. Twijfel je over een zoogdier, zoek de soort dan op in de zoektool van RVO. Staat de soort niet op de lijst, betaal dan alleen als de verkoper bewijst dat het dier er voor 1 juli 2024 al was.

Bij een kat kijk je naar de oren en de vacht. Mag het dier wel, reken dan eerst uit wat een kat kost of wat een hond kost.

Veelgestelde vragen over verboden huisdieren