Solvabiliteit, rentabiliteit en liquiditeit uitgelegd

Solvabiliteit, rentabiliteit en liquiditeit zijn de drie kengetallen waarmee je de financiële gezondheid van een bedrijf beoordeelt: schulden, winst en kas.

Inhoudsopgave

    Zeker als je zelf een bedrijf hebt, is het belangrijk deze termen goed te begrijpen. Samen met EBIT en EBITDA vormen ze de grondslag om je cijfers te doorgronden. Dat is handig als je een lening bij de bank aanvraagt, je bedrijf wilt verkopen of de jaarcijfers en de toelichting daarop goed wilt begrijpen.

    KengetalWat het meetFormuleVuistregel
    SolvabiliteitKan het bedrijf op lange termijn zijn schulden dragen?Eigen vermogen / totaal vermogen × 100%25 tot 40% of hoger
    RentabiliteitHoe winstgevend is het bedrijf ten opzichte van het geïnvesteerde vermogen?Winst / gemiddeld geïnvesteerd vermogen × 100%Bij REV zo hoog mogelijk
    LiquiditeitKan het bedrijf zijn kortlopende rekeningen betalen?Vlottende activa / kort vreemd vermogenCurrent ratio 1,2 tot 1,5
    De drie kengetallen voor de financiële gezondheid van een bedrijf. Bron: KVK, geraadpleegd 16 augustus 2026.

    Ook als je zelf geen bedrijf hebt, kan het handig en belangrijk zijn om dit soort termen te kennen en te begrijpen. Al was het maar om tijdens een managementoverleg of bedrijfsuitje de gesprekken goed te kunnen volgen en mee te kunnen praten.

    Solvabiliteit, rentabiliteit en liquiditeit

    Wat betekent solvabiliteit?

    Solvabiliteit is een financiële term die aangeeft of een bedrijf in staat is de lopende schulden terug te betalen op het moment dat het bedrijf stopt of failliet gaat. Bij solvabiliteit gaat het dus om de langere termijn verplichtingen. Heel belangrijk is daarbij de verhouding tussen eigen vermogen en vreemd vermogen (bijvoorbeeld een lening bij de bank). Het berekenen van de solvabiliteit van een bedrijf is betrekkelijk eenvoudig en er zijn voor die berekening twee manieren:

    1. Het eigen vermogen delen door het totaal vermogen × 100%

    Financiers zien een bedrijf doorgaans als gezond als de uitkomst tussen de 25% en 40% of hoger ligt. De KVK tekent daarbij aan dat de norm verschilt per branche, per soort bedrijf en per financier.

    1. Het eigen vermogen delen door het vreemd vermogen × 100%

    Bij deze tweede manier geldt als gangbare vuistregel dat 50% tot 80% of hoger gezond is. Let op: dit is een vuistregel uit de praktijk en geen genormeerde grens.

    De uitkomst van deze berekening geeft een zogenaamde ratio en die ratio is belangrijk voor het aanvragen van bijvoorbeeld een lening. De ratio geeft namelijk aan in welke mate een bedrijf afhankelijk is van vreemd vermogen. Hoe hoger de ratio, hoe beter voor het bedrijf.

    Een slechte solvabiliteit is meestal het gevolg van teveel geld lenen of het gevolg van het compenseren van verliesjaren met behulp van eigen vermogen. Je kunt de solvabiliteit van je bedrijf verbeteren door bijvoorbeeld minder winst uit te keren, het werkkapitaal te verbeteren en natuurlijk door minder geld te lenen en investeringen, indien mogelijk, uit te stellen.

    Wat is rentabiliteit?

    Rentabiliteit gaat over de winstgevendheid van een bedrijf. Bij het berekenen van de rentabiliteit wordt gekeken naar de winst ten opzichte van het geïnvesteerde vermogen. Het is belangrijk dat een bedrijf winstgevend is, ook op de langere termijn. Vooral aandeelhouders die rekenen op dividend vinden dit uiterst belangrijk en houden daarom de ratio rentabiliteit nauwlettend in het oog. Je kunt die ratio op drie manieren berekenen; de formules daarvoor zijn:

    • RTV – het bedrijfsresultaat delen door het gemiddeld totaal geïnvesteerd vermogen × 100%
    • REV – winst na aftrek van interest en belastingen delen door het gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen × 100%
    • RVV – betaalde interest delen door het gemiddeld geïnvesteerd vreemd vermogen × 100%

    NB Als je de rentabiliteit voor een vof, commanditaire vennootschap of voor een eenmanszaak wilt berekenen, dan dien je eerst het inkomen van de ondernemer van de winst af te trekken. Het inkomen van de ondernemer telt niet mee voor de rentabiliteit.

    De vraag wat een goede rentabiliteit is hangt af van welke formule je voor de berekening gebruikt. Bij RVV dient de rentabiliteit zo laag mogelijk te zijn en bij REV zo hoog mogelijk. Daarnaast is ook van belang hoe deze rentabiliteit gerelateerd is aan vergelijkbare bedrijven.

    Het belang van een goede rentabiliteit is dat deze iets zegt over de winstgevendheid van een bedrijf en dat is weer belangrijk voor het doen van investeringen, om te kunnen groeien en om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Je kunt de rentabiliteit verbeteren door bijvoorbeeld vreemd vermogen aan te trekken, de kosten te verlagen of de omzet te verhogen.

    Wat betekent liquiditeit?

    Liquiditeit geeft aan of een bedrijf aan zijn kortlopende verplichtingen kan voldoen. Met andere woorden: is er genoeg geld in kas of op de bankrekening om de openstaande rekeningen en de rente op schulden te betalen? Net als solvabiliteit en rentabiliteit druk je liquiditeit uit in een ratio.

    Als je een liquiditeitsbegroting wilt maken, moet je letten op drie verschillende soorten inkomsten en uitgaven. Ten eerste de inkomsten en uitgaven uit bedrijfsactiviteiten, ten tweede uit investeringen en als derde uit financiering. Het gaat om drie verschillende geldstromen. De berekening van de liquiditeit is altijd een momentopname, want er komen bij een bedrijf dagelijks zowel orders als rekeningen binnen. De liquiditeitsratio’s kunnen dan ook van dag tot dag verschillen.

    Hoe bereken je de liquiditeit?

    Er zijn twee gangbare liquiditeitsratio’s: de current ratio en de quick ratio. Bij allebei deel je je vlottende activa door je kort vreemd vermogen. Onder kort vreemd vermogen vallen je crediteuren en je rekening-courantkrediet.

    RatioFormuleWat geldt als gezond
    Current ratio(voorraad + debiteuren + liquide middelen) / kort vreemd vermogen1,2 tot 1,5
    Quick ratio(debiteuren + liquide middelen) / kort vreemd vermogenminimaal 1
    De twee liquiditeitsratio’s en hun vuistregels. Bron: KVK, geraadpleegd 16 augustus 2026.

    Het verschil zit in de voorraad. De current ratio telt je voorraad mee, de quick ratio niet. Dat is een bewuste keuze: voorraad zet je niet altijd snel om in geld. Heb je veel voorraad die traag verkoopt, dan is de quick ratio het eerlijkere getal. Voor een dienstverlener zonder voorraad vallen beide ratio’s samen.

    Een current ratio onder de 1 betekent dat je kortlopende schulden groter zijn dan je vlottende activa. Je komt dan op korte termijn geld tekort, ook als je bedrijf op papier winstgevend is. Dat verschil tussen winst en kas is de reden dat winstgevende bedrijven soms alsnog omvallen.

    De liquiditeitspositie is niet alleen belangrijk voor de ondernemer zelf, maar ook voor leveranciers, banken en beleggers. Je kunt hem verbeteren door goed op betalingstermijnen te letten: verleng de termijn van de rekeningen die je moet betalen en verkort die van de facturen die je zelf verstuurt. Je hebt dan langer geld in kas. Goed debiteurenbeheer is daarbij doorslaggevend.

    Waar let een financier op?

    Vraag je een lening aan of zoek je een investeerder, dan kijkt de tegenpartij zelden naar één getal. Dit weegt mee:

    • De drie kengetallen in samenhang. Een hoge solvabiliteit met een current ratio onder de 1 vertelt een ander verhaal dan beide netjes op orde.
    • Het verloop over meerdere jaren. Een ratio van vorig jaar zegt weinig; de richting waarin hij beweegt zegt veel.
    • De branche. Wat in de detailhandel normaal is, is in de dienstverlening ongebruikelijk. Zoek cijfers van vergelijkbare bedrijven voordat je je eigen getal beoordeelt.
    • De onderbouwing. Een liquiditeitsprognose voor de komende twaalf maanden en een toelichting waarom een getal afwijkt, wegen zwaarder dan het getal zelf.
    • De afhankelijkheid. Van één grote klant, van één leverancier of van de eigenaar. Dat staat in geen enkele ratio, maar bepaalt wel het risico.

    Wijkt een kengetal af, dan is dat geen diskwalificatie. Kunnen uitleggen waarom en wat je eraan doet, telt zwaarder dan een cijfer dat toevallig binnen de vuistregel valt.

    Veelgestelde vragen over solvabiliteit, rentabiliteit en liquiditeit

    Wat is solvabiliteit?

    Solvabiliteit geeft aan of een bedrijf op de lange termijn zijn schulden kan dragen. Je berekent het door het eigen vermogen te delen door het totaal vermogen. Een uitkomst van 25% tot 40% of hoger geldt als gezond.

    Wat is het verschil tussen solvabiliteit en liquiditeit?

    Solvabiliteit kijkt naar de lange termijn: kan het bedrijf al zijn schulden dragen? Liquiditeit kijkt naar de korte termijn: is er genoeg geld om de lopende rekeningen te betalen?

    Wat is de current ratio?

    De current ratio is je voorraad, debiteuren en liquide middelen samen, gedeeld door je kort vreemd vermogen. Een waarde tussen 1,2 en 1,5 geldt als gezond. Onder de 1 kom je op korte termijn geld tekort.

    Wat is een goede quick ratio?

    Minimaal 1. De quick ratio is de current ratio zonder de voorraad, omdat je voorraad niet altijd snel in geld omzet. Voor een dienstverlener zonder voorraad zijn beide ratio’s gelijk.

    Hoe bereken je de rentabiliteit?

    Rentabiliteit bereken je door de winst af te zetten tegen het geïnvesteerde vermogen, maal 100%. Er zijn drie varianten: RTV (totaal vermogen), REV (eigen vermogen) en RVV (vreemd vermogen).

    Wat is een gezonde solvabiliteit?

    Bij de verhouding eigen vermogen tot totaal vermogen geldt 25% tot 40% als gezond. Reken je met eigen vermogen gedeeld door vreemd vermogen, dan is 50% tot 80% of hoger de gangbare vuistregel. De norm verschilt per branche en per financier.

    Bronnen

    Eerste publicatie op: 21 maart 2021
    Geschreven door: Team Kennisdomein
    Van Kennisdomein
    Team Kennisdomein bestaat uit specialisten die hun sporen hebben verdiend. Het team zorgt voor invulling van Kennisdomein vanuit de passie voor schrijven en het delen van kennis met anderen. De specialisten willen graag meer inzicht creëren in tal van onderwerpen zodat...
    Meer informatie

    Aanbevolen artikelen

    Juigende mensen en bitcoin
    Financiële tips
    Er zijn van die momenten waarop de financiële wereld aanvoelt als een voetbalstadion. Eén iemand begint te...
    Armen van oude man
    Financiële tips
    Het pensioen is een belangrijk onderdeel van onze financiële planning voor de toekomst. Dit is het potje m...
    Een medewerker op kantoor die blij is
    Financiële tips
    Als werkgever wil je natuurlijk het beste uit je bedrijf en medewerkers halen. Dat kan onder andere met lo...
    Peuter kruipt over geld munten
    Financiële tips
    Wat verandert er in 2026 aan de toeslagen? Bij de huurtoeslag en de kinderopvangtoeslag wijzigt het meest....
    Meer artikelen over Financiële tips