Thuisbatterij op de onbalansmarkt: wat handelen nog oplevert

Handelen met je thuisbatterij kan geld opleveren, maar niemand kan je het bedrag beloven. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) houdt toezicht op de energiemarkt. Op 16 december 2024 waarschuwde ze voor onduidelijke reclames voor thuisbatterijen. Volgens de ACM daalt de opbrengst als meer huishoudens een batterij nemen. Ook netbeheerders en marktpartijen zien dat de onbalansmarkt minder aantrekkelijk is geworden, schreef de minister van Klimaat en Groene Groei op 30 juni 2025. Koop je een batterij vooral voor je eigen zonnestroom? Zie handelen dan als bijzaak.

Wat onbalans is

Het stroomnet werkt alleen als er op elk moment evenveel stroom in gaat als eruit. Wijkt dat af, dan heet dat onbalans. TenneT, de beheerder van het landelijke hoogspanningsnet, bewaakt dat evenwicht. De partijen op de stroommarkt moeten elk hun eigen deel in balans houden. Lukt dat niet, dan rekent TenneT de afwijking af, beschrijft de ACM. Maar een afwijking kan ook geld opleveren. Dat gebeurt als ze het tekort of overschot in het hele land kleiner maakt.

De ACM noemt dit passief meeregelen. Het heet ook wel handelen op de onbalansmarkt.

Wie de balans van jouw aansluiting bewaakt

Je hebt zelf geen afspraak met TenneT. Daar zit een ander bedrijf tussen: de balanceringsverantwoordelijke. Vroeger heette die de programmaverantwoordelijke. Volgens de Energiewet, sinds 1 januari 2026 de wet voor stroom en gas, is dat bedrijf verantwoordelijk voor de onbalans. Je energieleverancier moet zorgen dat er voor jouw aansluiting zo’n partij actief is.

Wie je batterij aanstuurt, heet een aggregator. Dat is een bedrijf dat de batterijen van veel huishoudens bundelt en samen inzet. Is dat een ander bedrijf dan je leverancier, dan heeft het een afspraak nodig met de balanceringsverantwoordelijke van jouw aansluiting.

Hoe je batterij meedoet

Bij passief meeregelen wijkt een bedrijf met opzet af van wat het had gepland. Dat doet het als het de balans van het hele net helpt en geld oplevert. Het bedrijf volgt daarvoor een signaal dat TenneT elke minuut publiceert. In mei 2025 kwam dat signaal met vijf minuten vertraging. Daarin staat hoeveel bijsturing TenneT heeft gevraagd, en tegen welke prijs.

Voor jou betekent het dat software je batterij laat laden en ontladen op momenten die jij niet kiest. Soms gebeurt dat met stroom van het net. Netbeheer Nederland, de vereniging van de bedrijven die het stroomnet beheren, beschrijft precies dit model. Het gaat om batterijen die aan de energieleverancier zijn gekoppeld om onbalans op te lossen.

Wat verkopers beloven

Een verkoper zit aan je keukentafel en laat zien wat zijn batterijen het afgelopen halfjaar opbrachten. Dat bedrag is echt gehaald, maar het zegt weinig over straks. Energieprijzen uit het verleden zeggen niet veel over de toekomst, schrijft de ACM.

Wij keken bij drie energieleveranciers die batterijen verkopen en aansturen: Essent, Zonneplan en Frank Energie. Wat ze noemen, zijn indicaties op 13 oktober 2026, geen garantie. Essent betaalt een vaste vergoeding van € 25 tot € 120 per maand. Die geldt alleen voor 2026 en is verhoogd zolang er gesaldeerd wordt.

Een kilowattuur (kWh) is hoeveel stroom een batterij bewaart, een kilowatt (kW) hoe snel hij laadt en ontlaadt. Zonneplan werkte zijn pagina over de opbrengst bij op 8 mei 2026. Daarop staat over de afgelopen zes maanden gemiddeld € 300 bij 10 kWh. Bij 20 kWh was dat € 606. Daarin zit alle sturing samen, niet alleen de onbalansmarkt. Frank Energie noemt voor 2025 per model € 38 tot € 171 per kW. Wat er in dat laatste bedrag precies meetelt, staat er niet bij. De bedragen zijn dus niet te vergelijken.

Waarom die bedragen geen belofte zijn

Toch beantwoordt een van de drie verkopers die wij lazen de vraag of een thuisbatterij een goede investering is met een kort ja. Dat vinden wij te kort door de bocht. De ACM zag juist dat aanbieders vaak een erg positief beeld geven van de opbrengst. Leen je geld voor een batterij, let dan extra op, zegt de ACM. Het is niet zeker dat je dat bedrag terugverdient.

Problemen bij de aankoop, zoals een ongewenst verkooptelefoontje, kun je melden bij ACM ConsuWijzer. Dat is de website van de ACM voor consumenten.

Waarom de opbrengst daalt

Volgens ons daalt de opbrengst doordat steeds meer batterijen op hetzelfde signaal reageren. Dan valt er per batterij minder te halen. En de markt groeit hard. De minister van Klimaat en Groene Groei schreef op 1 juli 2026 dat de markt voor thuisbatterijen sinds 2021 elk jaar verdubbelt.

Ook de spelregels kunnen veranderen

Volgens de netbeheerders zijn er steeds vaker grote schommelingen op het net, omdat steeds meer partijen heel snel kunnen op- en afregelen. Netbeheer Nederland stelde in 2025 een grens voor aan die snelheid. Die gold voor installaties vanaf 1 megawatt, dat is 1.000 kW. Thuisbatterijen vielen er dus niet onder. In januari 2026 trok de vereniging het voorstel in. Ze wil in 2026 een nieuw voorstel indienen voor een algemenere grens. Op 13 oktober 2026 stond dat nog niet op de site van de ACM. Of het thuisbatterijen raakt, is dus niet bekend.

Waarom netbeheerders kritisch zijn

Netbeheer Nederland schreef in december 2024 dat batterijen die handelen het net juist drukker maken. Zo’n batterij reageert op een landelijk signaal, terwijl een vol net een lokaal probleem kan zijn. Dat heet netcongestie: er wil meer stroom door de kabels in je wijk dan ze aankunnen. Landelijk kan terugleveren dan geld opleveren, terwijl de kabel in jouw straat al vol zit. Volgens de netbeheerders gebeurt dat vaker naarmate meer mensen zo’n batterij hebben.

Ze vroegen daarom om spelregels voordat de overheid thuisbatterijen zou stimuleren.

Wat het kabinet wil

Het kabinet wil dat thuisbatterijen rekening houden met het net. Een btw-nultarief voor thuisbatterijen past daar onvoldoende bij, schreef het in oktober 2026 aan het parlement. Zo’n nultarief kan volgens het kabinet ook handel in stroom stimuleren. Dan wordt het net op drukke momenten juist zwaarder belast.

Wel bestaat er een andere vergoeding. Op 1 juli 2026 vroegen netbeheerders in Flevoland, Gelderland en Utrecht om hulp tegen een vol net in de wijk. Wie met zijn batterij meedoet, krijgt daarvoor een vergoeding. Dat schreven de staatssecretarissen van Infrastructuur en Waterstaat en van Financiën op 23 september 2026.

Voor de btw word je ondernemer

Laat je je batterij handelen en betaalt je energiemaatschappij je voor wat je teruglevert, dan ben je voor de Belastingdienst btw-ondernemer. Het voordeel: je kunt de btw op de aankoop en installatie terugvragen. Dat doe je zelf in je btw-aangifte, uiterlijk zes maanden na het jaar van aankoop. De Belastingdienst noemt daarnaast nog vier voorwaarden.

• De batterij heeft een energiemanagementsysteem, de software die bepaalt wanneer hij laadt.
• Je hebt een dynamisch energiecontract, waarbij je stroomprijs de energiebeurs volgt.
• De factuur van de batterij en het energiecontract staan op jouw naam.
• Je doet bij de aankoop niet mee aan de kleineondernemersregeling. Wie daaraan meedoet, betaalt geen btw over de vergoeding, maar kan ook geen btw terugvragen.

Doe je al mee aan die regeling? Meld je dan af, minstens vier weken voordat het kwartaal begint waarin je eruit wilt. Ben je te laat, dan krijg je niet alle btw terug.

Je doet daarna in principe elk kwartaal btw-aangifte en betaalt 21 procent btw over de vergoeding. Gebruik je de batterij ook voor je eigen huis, dan betaal je btw over dat privégebruik. De Belastingdienst rekent voor met een batterij van € 12.100 met btw die voor 45 procent privé wordt gebruikt. Daarover betaal je vijf jaar lang € 189 btw per jaar. Van de € 2.100 btw die je terugvraagt, blijft volgens onze berekening € 1.155 over, vóór de btw over de vergoeding. Bij veel privégebruik betaal je mogelijk meer btw terug, waarschuwt de Belastingdienst.

Energiebelasting vanaf 2027

Salderen betekent dat je stroom die je teruglevert, mag wegstrepen tegen stroom die je van het net haalt. Op 1 januari 2027 stopt die salderingsregeling. Over stroom die je van het net haalt, betaal je energiebelasting. Vanaf dan vervalt die belasting niet meer als je stroom teruglevert, schrijft de Belastingdienst.

Voor een batterij die handelt, kost dat geld. Op 23 september 2026 legden de staatssecretarissen uit hoe het werkt. Stroom die je van het net haalt, is belast. Lever je hem na opslag terug, dan is dat onbelast. Haal je later weer stroom van het net, dan betaal je opnieuw. Dat heet dubbele energiebelasting.

Wat dat per jaar kost

De wet voor de energiebelasting noemt voor 2027 een tarief van 8,579 cent per kWh. Daar komt elk jaar nog een correctie voor inflatie bij. Het ministerie van Financiën rekent daarom met 8,80 cent per kWh. Dat staat in een tabel van september 2026. Het precieze bedrag ligt dus nog niet vast. Over de energiebelasting betaal je ook nog 21 procent btw, schrijft de Rijksoverheid.

Laadt je batterij 1.000 kWh per jaar van het net en levert hij die weer terug? Dan kost dat volgens onze berekening naar verwachting € 88 per jaar zonder btw. Met btw is dat ruim € 100. Eigen zonnestroom die je opslaat en zelf gebruikt, is niet belast. Laad je van het net en gebruik je het zelf, dan betaal je één keer.

Wat de Kamer ervan vindt

De Tweede Kamer, het deel van het parlement dat het kabinet controleert, wil van die dubbele belasting af. Op 2 juli 2026 nam ze een motie aan. Een motie is een verzoek aan het kabinet; de wet verandert er niet door. Volgens die motie is het niet terecht dat je thuis twee keer belasting betaalt over opgeslagen stroom. De Kamer vraagt het kabinet te verkennen hoe dat te voorkomen is. Een strengere motie, die een regeling uiterlijk bij het Belastingplan 2027 wilde, haalde het op 9 juni 2026 niet.

Wat we op 13 oktober 2026 niet weten, is of er een oplossing komt, en wanneer. De Kamer hoort voor het eind van 2026 de uitkomst van het onderzoek, schrijven de staatssecretarissen. Reken er bij een aankoop nu niet op.

Laadcycli en garantie

Een laadcyclus is één keer helemaal vol en weer leeg. Volgens ons maakt een batterij die handelt er meer dan een batterij die alleen je zonnestroom naar de avond schuift. Hij laadt en ontlaadt namelijk ook met stroom van het net. Elke batterij slijt bovendien: na verloop van tijd houdt hij minder stroom vast.

Daar helpt een Europese wet bij: de batterijverordening uit 2023. Sinds 18 augustus 2024 krijgt een vaste thuisbatterij van meer dan 2 kWh een document mee. Daarin staat de verwachte levensduur, in laadcycli en in jaren. De software in de batterij houdt ook bij hoeveel opslag er over is, en hoe vaak hij helemaal vol en leeg is geweest. Als koper mag je die gegevens altijd inzien, bijvoorbeeld om de restwaarde te bepalen of om de batterij door een ander bedrijf te laten aansturen.

Leg dus het aantal cycli uit de garantie naast het aantal dat de aanbieder per jaar verwacht. Vraag dat laatste op papier. Een onafhankelijk onderzoek naar hoeveel sneller een handelende batterij slijt, vonden wij niet.

Waar je op let in het contract

Een contract waarin je een ander je batterij laat sturen, heet in de Energiewet een aggregatieovereenkomst. Het moet volledig zijn en in begrijpelijke taal, en je krijgt het voordat je tekent.

Wie bepaalt wanneer de batterij laadt

Kijk of de aanbieder met stroom van het net mag laden, en hoeveel ruimte er overblijft voor je eigen zonnestroom. Volgens de Energiewet mag een energiebedrijf je niet tegenhouden om stroom op te wekken voor eigen gebruik, of om stroom op te slaan. Een afspraak die dat toch doet, kun je laten vernietigen. Vanaf 1 januari 2027 mag zo’n bedrijf je daarvoor ook geen kosten rekenen die er niet mee samenhangen.

Vrije keuze van aanbieder

Wie zelf stroom opwekt of opslaat, mag volgens de Energiewet kiezen wie zijn batterij aanstuurt. Sommige leveranciers koppelen hun dienst aan hun eigen batterij en energiecontract. Stap je over, dan stopt de vergoeding.

Opzeggen en overstappen

Een boete voor opzeggen mag alleen als je tussentijds opzegt bij een contract met een vaste looptijd. Dat contract moet ook een vaste prijs of vaste kosten hebben. De boete moet dan wel in het contract staan. Bij een overstap regelt de nieuwe partij het werk. De oude stuurt je een eindafrekening.

Als de aanbieder stopt

Gaat je energieleverancier failliet, dan regelt de Energiewet dat je stroom blijft krijgen. Volgens onze lezing van de wet geldt dat alleen voor je stroomcontract. Het contract over de sturing van je batterij valt er niet onder. Vraag daarom of de batterij ook werkt zonder de app van de aanbieder. Heb je de batterij gekocht, dan blijft hij van jou.

Ons oordeel over handelen

Handelen is een extraatje dat kleiner wordt, en geen reden om een batterij te kopen. Wie de batterij voor zijn zonnepanelen koopt, rekent daarom beter alleen met eigen verbruik. Het past eerder bij wie een dynamisch contract heeft en een tegenvaller kan dragen.

Vraag de verkoper om twee berekeningen voor de jaren na 2026: één met alleen je eigen zonnestroom, en één met handelen. Is het verschil klein, dan weet je genoeg. Hoe je zo’n batterij zonder handelen doorrekent, lees je in ons artikel over een thuisbatterij kopen of wachten.

Veelgestelde vragen over handelen met een thuisbatterij