Pup kopen zonder miskoop: papieren, leeftijd en je rechten

Een pup die je in Nederland koopt, moet minstens 7 weken oud zijn. Dat zegt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), de toezichthouder die controleert of fokkers en handelaren zich aan de regels voor dieren houden. Bij de verkoop moet de pup al een chip, een registratie en een Europees dierenpaspoort hebben. Ontbreekt er een, dan mag je hem niet kopen, en volgens de Rijksoverheid ben je dan zelf strafbaar. Wordt een pup van een fokker met een bedrijf binnen een jaar ziek? Dan moet in de regel de fokker bewijzen dat de pup bij de koop gezond was. Meer over leven met een hond lees je in het kennisgebied Maatschappelijk.

Welke papieren een pup moet hebben

Een pup heeft bij de verkoop drie dingen nodig: een chip, een registratie en een Europees dierenpaspoort. Stel je voor dat je op zondagavond door advertenties scrolt en een pup ziet die morgen al mee mag. Vraag dan eerst naar die drie.

• De chip is een klein elektronisch plaatje onder de huid met een eigen nummer. Alleen een dierenarts of een chipper die bij de overheid staat ingeschreven mag hem plaatsen.
• De registratie koppelt dat nummer aan de fokker. De fokker meldt de geboorte bij een van de acht databanken die de overheid daarvoor heeft aangewezen.
• Het Europees dierenpaspoort is een boekje van de dierenarts. Daarin staan onder meer het chipnummer, de herkomst en de inentingen.

De chip en het paspoort moeten er binnen 7 weken na de geboorte zijn. De registratie moet binnen 8 weken klaar zijn, en uiterlijk een week na het chippen. Zo staat het bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), de overheidsdienst die de registratie van honden bijhoudt.

Zo controleer je het chipnummer

Het chipnummer controleer je zelf op chipnummer.nl, met een foto van het paspoort die je vooraf aan de verkoper vraagt. Dat raadt het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren (LICG) aan. Het LICG is het onafhankelijke kenniscentrum over huisdieren. Zo zie je of de pup op naam van de verkoper geregistreerd staat. Volgens chipnummer.nl zelf zoekt de site in alle acht de databanken tegelijk. Staat het nummer in geen enkele databank, dan klopt er iets niet.

Kijk ook naar de eerste cijfers. Een pup die in Nederland is geboren, heeft volgens het LICG een chipnummer dat begint met 528, de landcode van Nederland. Bij een pup met een Nederlandse stamboom begint het nummer met 52814. Bel bij twijfel de dierenarts die in het paspoort staat. Het LICG waarschuwt dat gegevens van dierenartsen soms worden vervalst.

Kijk in het paspoort ook naar de inentingen. Volgens de NVWA zijn de belangrijkste inentingen voor een hond die tegen parvo, hondenziekte, leverziekte en de ziekte van Weil. Komt de pup uit het buitenland, dan is ook de inenting tegen rabiës verplicht.

Na de koop zet je de pup op je eigen naam

Na de koop geef je online door dat jij de nieuwe eigenaar bent. Dat doe je bij een van de acht databanken, en het mag een andere zijn dan die van de fokker. De fokker meldt de pup daar zelf af. Volgens de Rijksoverheid hoef je niet op die afmelding te wachten.

Neem het paspoort mee naar huis, want het hoort bij de pup. Een verkoper die het paspoort later wil nasturen, geef je geen geld.

Laat de pup kort na de koop nakijken door je eigen dierenarts, zoals de NVWA aanraadt. Die kijkt of hij gezond is, of de inentingen kloppen en of hij is ontwormd. Je hebt dan meteen een verslag van de gezondheid op de dag dat je de pup kreeg. Dat verslag heb je nodig als de pup later ziek blijkt.

Hoe oud een pup moet zijn

Een pup mag op zijn vroegst met 7 weken bij zijn moeder weg. Die grens staat in het Besluit houders van dieren, de regels van de overheid voor iedereen die dieren houdt. In die eerste weken leert de moeder hem veel, bijvoorbeeld dat hij niet te hard mag bijten. Het LICG noemt dat heel belangrijk voor zijn opvoeding.

Vraag dus naar de geboortedatum. Is de pup jonger dan 7 weken op de dag dat je hem ophaalt, dan overtreedt de verkoper de regels. Het paspoort helpt je daarbij, want daarin staat wanneer hij is ingeënt. De eerste inenting krijgt een pup volgens het LICG met 6 weken.

Een pup uit het buitenland

Komt de pup uit het buitenland, dan moet hij minstens 15 weken oud zijn. Dat heeft te maken met rabiës, ook wel hondsdolheid genoemd. Dat is een dodelijke ziekte die ook mensen kunnen krijgen. De inenting ertegen mag pas als de pup 12 weken is. Daarna duurt het 21 dagen voordat ze geldig is. Voor sommige landen met veel rabiës moet een dier zelfs minstens 7 maanden oud zijn, zegt de NVWA. De chip moet er al in zitten voordat de inenting wordt gegeven.

Die 15 weken gelden ook voor een pup uit België, al woont de fokker vlak over de grens. Een pup van 9 weken uit het buitenland kan dus niet legaal hier zijn. RVO waarschuwt bovendien dat buitenlandse pups worden verkocht met een Nederlandse chip en een Nederlands paspoort. Een Nederlands paspoort is dus geen bewijs dat de pup hier is geboren. Krijgt een buitenlandse pup een nieuw paspoort, dan moet de dierenarts daarin het nummer en het land van het oude paspoort zetten, schrijft het LICG. Kijk daarom elke bladzijde na.

Zelf een hond uit het buitenland halen

Haal je zelf een hond uit het buitenland, dan ben jij de eerste houder in Nederland. Je hebt dan een registratienummer van RVO nodig, het UBN. Je dierenarts moet de hond binnen 14 dagen na aankomst op dat nummer registreren. Moet je eerst betalen voordat een hond wordt ingevlogen, dan heb je volgens het LICG vaak met oplichters te maken. De hond komt dan nooit, en de verkoper blijft om geld vragen.

Zo herken je een goede fokker

Een goede fokker laat je komen, en meer dan één keer. Je ziet de pups in huis, met de moeder erbij, en ze zijn nieuwsgierig en niet bang. De fokker neemt de tijd voor je vragen en vraagt ook iets over jou. De NVWA raadt aan om de pup altijd zelf op te halen. Zo zie je met eigen ogen hoe het dier leeft.

Twee dingen staan in de regels, en die kun je vooraf navragen.

• Een moederhond mag hoogstens één nest per 12 maanden krijgen. Vraag wanneer haar vorige nest was.
• Wie er een bedrijf van maakt, moet je schriftelijke informatie meegeven. Daarin staan de verzorging, de huisvesting, het gedrag en wat de hond kost.

Laat je niet geruststellen door mooie woorden. Een erkenning door de overheid bestaat niet, schrijft het LICG. Staat er erkende fokker, vraag dan door wie. Een UBN zegt ook niets over de kwaliteit. Iedereen die een nestje fokt moet zo’n nummer hebben, en bij dat nummer hoort geen controle op hoe er wordt gefokt. Wees ook kritisch bij een advertentie waarin staat dat de pup kan worden bezorgd. Volgens het LICG wil een handelaar dan liever niet dat je komt kijken. Mag de pup direct mee of is hij in de aanbieding, dan is dat ook een slecht teken. Een zorgvuldige fokker geeft je tijd en doet zijn pups nooit in de aanbieding.

Een hond met een korte snuit

Wil je een mopshond of een Franse of Engelse bulldog, kijk dan naar de snuit van de ouders. Het is verboden om te fokken met honden die een te korte snuit hebben. Zulke honden zijn vaak benauwd, raken sneller oververhit en hebben vaker problemen met hun ogen en gebit.

De NVWA meet het zo: de lengte van de snuit gedeeld door de lengte van de schedel moet minstens 0,3 zijn. Neem een snuit van 3,5 centimeter op een schedel van 12,5 centimeter. Dat komt uit op 0,28, en die snuit is dus te kort. Ook tot 0,5 heeft een hond volgens de NVWA nog een groter risico op problemen door zijn korte snuit. Mag het volgens de regels, dan is de hond dus nog niet vanzelf gezond. Vraag de fokker naar het scoringsformulier dat een dierenarts voor beide ouders heeft ingevuld. Kan hij dat niet laten zien, dan heb je geen bewijs dat hij zich aan het fokverbod houdt.

Wat een pup kost

Een pup met stamboom kost gemiddeld € 1.500, zegt het LICG over 2025. Daar komt eenmalig € 525 bij, voor spullen en een cursus. Daarna rekent het LICG met € 710 per jaar.

In de tabel zie je per soort pup wat hij in het begin kost en wat daarna per jaar.

In het eenmalige totaal zit de chipregistratie. Ook een mand, een riem, een autobench en één cursus tellen mee. In de kosten per jaar zitten voer, speelgoed, vaccinaties en de middelen tegen wormen en vlooien. Zelfs een pup die online wordt verkocht en waarvan de herkomst vaak onduidelijk is, kost gemiddeld € 1.080. Een pup van een paar honderd euro is daarom geen koopje, maar een reden om extra goed te kijken.

Wat de tabel niet laat zien

Het LICG rekent geen verzekering mee, en een pension of uitlaatdienst ook niet. Lees eerst waar je op let bij een huisdierenverzekering voordat je er een afsluit. Ook een bezoek aan de dierenarts buiten kantoortijd zit er niet in. In de avond en het weekend reken je op € 150 tot € 200.

Het LICG telt ook de belasting van je gemeente niet mee. In 100 van de 342 gemeenten betaal je al hondenbelasting voor je eerste hond. Dat telde COELO voor 2026. COELO is het onderzoeksinstituut van de Rijksuniversiteit Groningen dat de lokale lasten bijhoudt. Het meest betaal je in Katwijk, met € 142,18 per jaar voor één hond. Hoe lang je de kosten van een hond draagt, hangt af van hoe oud hij wordt. In ons artikel over hondenjaren en kattenjaren lees je per ras en maat hoe oud honden worden.

Je rechten als de pup ziek blijkt

Koop je een pup bij een fokker of handelaar die er zijn bedrijf van maakt, dan heb je dezelfde rechten als bij een wasmachine. De wet noemt dat een consumentenkoop. De pup moet de eigenschappen hebben die je mag verwachten, en een gezonde pup hoort daarbij. Blijkt binnen een jaar nadat je hem kreeg dat hij een gebrek heeft? Dan gaat de wet ervan uit dat het er bij de aankoop al was. De verkoper moet dan bewijzen dat het niet zo is. Dat geldt niet als het gebrek daar duidelijk niet bij past, zoals een poot die je hond later breekt. Volgens onze lezing kan een verkoper bij een besmettelijke ziekte ook aanvoeren dat de pup die pas na de koop heeft opgelopen.

Waarom het geen zes maanden meer is

De bewijsregel van een jaar geldt sinds 27 april 2022, voor een pup net als voor andere spullen. Daarvoor was het zes maanden. Daarna kwam er nog een wetsvoorstel om het voor dieren terug te zetten naar zes maanden. De Tweede Kamer stemde dat voorstel op 28 januari 2025 weg. Het blijft dus een jaar.

Een fokker kan die regel niet wegschrijven. Staat in het koopcontract twee weken garantie op de gezondheid, dan is dat een extra belofte. Je wettelijke garantie houd je daarnaast gewoon, want bij een consumentenkoop mag een verkoper je rechten niet beperken. Je kunt eerst vragen om herstel of vervanging. Lukt dat niet, dan kun je de koop ontbinden of om een lagere prijs vragen.

Als je koopt van een particulier

Een gelegenheidsnestje bij de buren is geen consumentenkoop. Dan geldt de bewijsregel van een jaar niet. Je moet zelf aantonen dat de pup al ziek was toen je hem kocht. Vraag daarom het verslag van de dierenarts die de pups voor de verkoop heeft nagekeken. Samen met het verslag van je eigen dierenarts is dat je beste bewijs. Zet ook de afspraken op papier.

Of een fokker een bedrijf is, staat niet op zijn deur. RVO noemt een paar aanwijzingen. Iemand fokt of verkoopt meer dan 20 honden of katten in 12 maanden. Hij staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel of adverteert. Of hij wil winst maken. Die aanwijzingen gebruikt de overheid voor de regels over dierenwelzijn. Of het voor jouw rechten als koper om een bedrijf gaat, beslist bij een ruzie de rechter.

Zo pak je het aan als het misgaat

Meld het probleem zo snel mogelijk bij de verkoper, en doe dat schriftelijk. Kocht je bij een bedrijf, dan is een melding binnen twee maanden nadat je het probleem hebt gemerkt volgens de wet altijd op tijd. Bij een particulier staat die termijn niet in de wet, dus wacht dan niet. Vraag je dierenarts om op papier te zetten wat de pup heeft en sinds wanneer. Vermoed je dat de fokker de regels voor dierenwelzijn overtreedt, meld dat dan bij de NVWA.

Wacht liever een maand dan dat je nu een pup meeneemt

Tijd is de beste bescherming die je hebt als je een pup koopt. Bedenktijd is ook de laatste stap in het stappenplan van het LICG. Dat voelt als een omweg, maar een fokker die zorgvuldig werkt, geeft je die tijd graag. Mag een pup vandaag nog mee en komt het paspoort later, laat hem dan staan, hoe schattig hij ook is. Wie een maand langer zoekt, heeft er jaren plezier van.

Veelgestelde vragen over een pup kopen