Hond adopteren uit het buitenland of een Nederlands asiel

Haalt een stichting een hond uit het buitenland voor jou, dan is dat voor de wet een commerciële reis. De hond krijgt namelijk een nieuwe eigenaar. Dat zegt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), de toezichthouder die controleert of dieren volgens de regels Nederland binnenkomen. Voor zo’n reis gelden strengere eisen, met een officieel certificaat. Komt de hond uit een land buiten de EU waar veel hondsdolheid voorkomt, dan moet hij bij aankomst minstens 7 maanden oud zijn. Meer over leven met een huisdier lees je in het kennisgebied Maatschappelijk.

Een asiel in Nederland of een hond uit het buitenland

Een hond adopteren kan bij een asiel in Nederland of via een stichting die honden uit het buitenland haalt. Het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren (LICG) is het onafhankelijke kenniscentrum over huisdieren. Volgens het LICG is een groot deel van de organisaties die een nieuw thuis voor honden zoeken zo’n stichting.

In een Nederlands asiel zitten veel volwassen honden. Met zo’n hond hoeft niets mis te zijn, schrijft het LICG. Honden komen er ook terecht omdat hun baas gaat scheiden, ziek wordt of overlijdt. Neemt de gemeente een gevonden hond in bewaring, dan mag de burgemeester hem na twee weken aan een nieuwe eigenaar overdragen. Dat staat in het Burgerlijk Wetboek, het wetboek met de regels tussen burgers onderling.

Ook een oude hond kun je adopteren. Van zo’n hond weet je volgens het LICG vaak al veel, zodat je ziet of hij bij je past. Wel kan hij kwaaltjes hebben die extra zorg en soms geld vragen.

Een hond uit het buitenland is vaak een voormalige zwerfhond. Veel van die honden zijn niet gewend aan een leven in huis of aan een drukke samenleving als de onze. Begin er volgens het LICG daarom alleen aan als je al ervaring hebt met honden.

Welke regels gelden voor een hond uit het buitenland

Een hond uit het buitenland moet een chip hebben en een geldige inenting tegen rabiës. Rabiës, ook hondsdolheid genoemd, is een ziekte die zonder snelle behandeling dodelijk is, ook voor mensen. In Nederland komt rabiës volgens de NVWA alleen voor bij vleermuizen. De chip moet vóór de inenting zijn geplaatst, anders telt de inenting niet.

In de tabel hieronder zie je wat er nodig is als een stichting een hond naar Nederland haalt. TRACES is het Europese computersysteem waarin een officiële dierenarts het certificaat voor de reis aanmaakt.

Een stichting moet de hond als handel invoeren

Een stichting moet een adoptiehond altijd als handel invoeren. Toch ziet de NVWA volgens het LICG vaak dat een passagier zo’n hond meeneemt alsof het zijn eigen huisdier is. Dat mag niet, en er kunnen boetes op staan.

Je kunt zelf controleren of een stichting het goed doet. Vraag bij een hond uit een EU-land naar het certificaat in TRACES. Bij een hond van buiten de EU vraag je het gezondheidscertificaat en het document van de keuring aan de grens. Vraag ook of de hond is ingeënt tegen onder meer parvo en hondenziekte. Dat moet volgens de NVWA minstens 7 dagen voor de overdracht. Een stichting die die papieren niet kan laten zien, laat je gaan.

Een overdracht op een parkeerplaats mag niet

Een stichting mag honden niet op een parkeerplaats aan hun nieuwe baas overdragen. Dat zegt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), de overheidsdienst die de registratie van honden bijhoudt. De hond moet direct naar de eindbestemming die in TRACES staat.

Toch plaatsen sommige stichtingen een hond direct vanuit het buitenland, schrijft het LICG. De nieuwe baas haalt hem dan bijvoorbeeld op het vliegveld of op een parkeerplaats op. Het LICG noemt dat niet ideaal.

Wie de hond registreert

Een stichting is de eerste houder van een hond die ze naar Nederland haalt. Binnen 2 weken registreert een dierenarts de hond op naam van de stichting. Dat gebeurt op het UBN, het bedrijfsnummer van de stichting bij RVO. Met een machtiging van de stichting mag jij met de hond naar die dierenarts.

Daarna zet jij de hond op je eigen naam bij een portaal dat de overheid heeft aangewezen. Een eigen UBN heb je daarvoor niet nodig.

Ziekten die een hond uit het buitenland kan meenemen

Een hond uit het buitenland kan ziekten meenemen die in Nederland weinig voorkomen. Volgens het LICG hebben vrijwel alle zwerfdieren vlooien of wormen. Ook giardia komt veel voor, een parasiet in de darmen. Via een teek kan een hond babesiose oplopen, een ziekte door een parasiet in het bloed. Muggen kunnen hartworm overbrengen, een parasiet die in het hart terechtkomt. Twee andere ziekten verdienen extra aandacht. Net als rabiës zijn het ziekten die van dier op mens overgaan.

Brucella canis uit Oost-Europa

Brucella canis is een bacterie waar honden ernstig ziek van kunnen worden. Volgens de NVWA is ze in 2016 voor het eerst in Nederland gevonden, bij geadopteerde honden uit Oost-Europa. Een besmette hond kan nekpijn, rugpijn, ontstekingen of onvruchtbaarheid krijgen. Meestal volgt een lange kuur met antibiotica, maar ook daarna kan de hond de bacterie nog bij zich dragen.

Vermoedt je dierenarts een besmetting, dan moet je dat melden bij de NVWA. Mensen kunnen de bacterie ook krijgen, al is die kans in Nederland volgens de NVWA heel klein. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is het kennisinstituut van de overheid voor gezondheid. Het RIVM meldt dat in 2021 bij één persoon een besmetting met deze bacterie is vastgesteld. Was je handen na contact met de hond, en raak urine of speeksel niet aan.

Leishmaniose uit Zuid-Europa

Leishmaniose is een ziekte door een parasiet die een zandvlieg overbrengt. Volgens het RIVM komt hij ook voor in vakantielanden als Spanje, Portugal, Italië en Frankrijk. Een besmette hond geneest volgens het LICG nooit helemaal. Medicijnen houden de klachten tegen, soms levenslang.

De eerste klachten kunnen pas na maanden of zelfs jaren komen. Een test kan in het begin van de ziekte ten onrechte zeggen dat de hond niet besmet is. De zandvlieg leeft niet in Nederland, zegt het RIVM, dus de ziekte verspreidt zich hier niet verder.

Vertel je eigen dierenarts dat je hond uit het buitenland komt, zodat jullie kunnen bekijken of extra onderzoek nodig is.

Zo herken je een goede stichting

Een goede stichting heeft geen haast en wil jou net zo goed leren kennen als jij de hond, schrijft het LICG.

• De hond woont al in Nederland, bijvoorbeeld in een gastgezin, en je kunt hem een paar keer bezoeken.
• De stichting laat het certificaat zien en vertelt op welke ziekten de hond is getest.
• Je mag het contract vooraf inzien.
• Na de overdracht helpt de stichting je, bijvoorbeeld met een gedragsdeskundige.

Kijk ook of de stichting een ANBI-status heeft. Dan erkent de Belastingdienst haar als goed doel, en moet ze haar beleidsplan op hoofdlijnen openbaar maken. Het LICG raadt een stichting aan die ook in het land zelf helpt, bijvoorbeeld met castratie en voorlichting.

Adopteren is voor de wet kopen of lenen

Een hond kun je voor de wet niet adopteren, want adoptie bestaat volgens het LICG alleen voor kinderen. Een hond kun je kopen, huren of lenen. Het Burgerlijk Wetboek zegt letterlijk dat dieren geen zaken zijn. Wel gelden de regels voor zaken ook voor dieren, met de beperkingen die voor dieren gelden.

Met een koopcontract word je eigenaar. Met een bruikleencontract leent de stichting je de hond en blijft zij eigenaar. Volgens het LICG is bruikleen bedoeld voor iets tijdelijks en gratis. Het past slecht bij een hond die blijft.

Het LICG beschrijft twee zaken die verschillend uitpakten. Bij een hond uit Roemenië gold het adoptiecontract als koop. De stichting moest de hond daardoor aan de adoptant teruggeven. Bij een hond uit Spanje met leishmaniose zag de rechter het contract als bruikleen. De adoptant kreeg zijn dierenartskosten niet vergoed.

Vraag daarom om een koopcontract. Het LICG noemt als tussenweg een eerste jaar in bruikleen. Verklaart een dierenarts daarna dat de hond goed wordt verzorgd, dan word je eigenaar.

Bepalingen in een adoptiecontract

Volgens het LICG vragen adoptiecontracten vaak veel van jou en weinig van de stichting.

• De stichting mag de hond terugnemen als zij vindt dat je je niet aan de afspraken houdt.
• Je moet medewerkers binnenlaten voor een huisbezoek, terwijl niemand zonder jouw toestemming je huis in mag.
• Je betaalt een boete als je je niet aan de voorwaarden houdt.
• Je moet de hond laten castreren, terwijl die keuze volgens het LICG per hond hoort.
• De stichting betaalt nooit mee aan dierenartskosten en geeft het adoptiegeld nooit terug.

Laat bij twijfel een jurist meelezen voordat je tekent.

Wat een geadopteerde hond kost

Een volwassen hond uit een Nederlands asiel kost volgens het LICG gemiddeld € 250. Voor een voormalige zwerfhond uit het buitenland betaal je gemiddeld € 420. Ga je een pup kopen, dan betaal je voor een pup met stamboom gemiddeld € 1.500.

In de tabel zie je de eenmalige kosten en de kosten per jaar.

Bovenop de aanschaf rekent het LICG eenmalig € 525. Daarvan betaal je de registratie van de chip, spullen als een mand en een riem, en één cursus. De kosten per jaar zijn voor voer, speelgoed en de gewone kosten bij de dierenarts, zoals inentingen. Die kosten van een hond zijn volgens het LICG vergelijkbaar, of hij nu uit een asiel of van een fokker komt.

Niet meegeteld zijn onder meer een verzekering, een pension en de hondenbelasting van je gemeente. Laat je een teef castreren, dan kost dat volgens het LICG € 410 tot € 580, afhankelijk van haar gewicht. Lees eerst waar je op let bij een huisdierenverzekering voordat je er een afsluit.

De eerste maanden met een geadopteerde hond

Een geadopteerde hond heeft maanden nodig om te wennen, geen dagen. Volgens het LICG wordt hij na enkele maanden meestal zelfverzekerder. Veel honden uit het buitenland zijn in het begin angstig voor onbekende geluiden, vreemde mensen of verkeer. Ook verlatingsangst komt geregeld voor. Berghonden uit Oost-Europa en hun kruisingen passen volgens het LICG niet als gezinshond in een stad of woonwijk.

Voor de eerste periode geeft het LICG een paar tips.

• Ontvang in het begin geen bezoek dat de hond wil zien.
• Loop een klein, vast rondje op een rustig moment, met de hond aan de lijn.
• Laat de hond in zijn eigen tempo nieuwe dingen onderzoeken.
• Laat vreemden hem niet meteen aaien.

Een rustige hond is niet altijd een ontspannen hond. Volgens het LICG werkt een hond soms mee omdat hij niet durft te protesteren. Een hond die snel schrikt, krijgt rond de jaarwisseling met knallen te maken, vaak al vanaf september. Begin daarom op tijd, want een training tegen vuurwerkangst bij een hond heeft weken nodig.

Wat de nieuwe Europese regels veranderen

Een nieuwe Europese verordening rekent adoptie tot de handel en maakt de regels voor honden van buiten de EU strenger. Een verordening is een Europese wet die in elk land van de EU direct geldt. De verordening verscheen op 10 augustus 2026 en is sinds 30 augustus van kracht. De meeste regels gaan pas in op 31 augustus 2028. Ook een overdracht zonder betaling telt als handel. Alleen een gift die een particulier af en toe doet, zonder advertentie op internet, telt niet mee.

Vanaf 31 augustus 2031 gelden extra eisen voor een hond van buiten de EU die voor de handel binnenkomt. Het land en de inrichting waar hij vandaan komt, moeten dan op een Europese lijst staan. Een inrichting is een plek waar honden worden gefokt, verkocht of opgevangen, ook een opvanggezin. De hond moet dan gefokt en gehouden zijn volgens de Europese welzijnsregels of regels die de EU als gelijkwaardig erkent. Volgens onze lezing wordt het daardoor moeilijk om zwerfhonden van de straat in zo’n land naar Nederland te halen. Voor een hond uit een EU-land, zoals Roemenië of Spanje, geldt deze regel niet.

Vanaf 31 augustus 2036 moet je een reis met een eigen hond van buiten de EU vooraf melden. Dat doe je minstens vijf werkdagen van tevoren in een Europese databank. Volgens onze lezing geldt dat niet voor een hond in een databank van een EU-land, zoals een in Nederland geregistreerde hond.

Waarom wij eerst naar een Nederlands asiel zouden gaan

Ben je nieuw met honden, begin dan bij een asiel in je eigen regio. Je kunt de hond een paar keer zien en je hoort waarom hij er zit. Met invoerregels heb je niets te maken. Een dierenarts van de NVWA zegt het in een uitlegvideo zo: Misschien zit jouw toekomstige huisgenoot wel gewoon hier in Nederland in het asiel.

Een hond uit het buitenland kan ook een goede keus zijn. Voorwaarde is dat hij al bij een gastgezin in Nederland woont, getest is en met een koopcontract komt. Een hond die je alleen van een foto kent en op een parkeerplaats ophaalt, laat je staan, hoe zielig de foto ook is. Mail daarom eerst een asiel in de buurt en vraag of je een keer met een hond mag wandelen.

Veelgestelde vragen over een hond adopteren