Gazon bemesten: hoeveel per m2 en in welke maand

Een gazon waar je weinig aan doet, heeft per jaar ongeveer 5 tot 15 gram stikstof per vierkante meter nodig. Dat adviseert Purdue University, een Amerikaanse universiteit. Het advies geldt voor grassoorten als Engels raaigras, roodzwenkgras en veldbeemdgras. Een Nederlands of Belgisch advies in grammen voor het gazon vonden we niet; de officiële bemestingsadviezen die we vonden, gaan over landbouwgrond. En de zak uit de tuinwinkel zegt alleen hoeveel product je strooit. Dat getal betekent pas iets als je het omrekent.

Hoeveel stikstof een gazon per jaar nodig heeft

Stikstof is de voedingsstof waar gras groen en dicht van wordt. Het zit als eerste getal op elke zak mest. Purdue onderscheidt twee soorten gazons. Een gazon waar je weinig aan doet, heeft genoeg aan 5 tot 15 gram stikstof per vierkante meter per jaar. Een gazon dat je intensief verzorgt, vraagt ongeveer 17 tot 20 gram.

Verdeel de stikstof over meerdere beurten. Purdue raadt aan om per beurt niet meer dan ongeveer 5 gram stikstof per vierkante meter te strooien. Meer levert steeds minder op. Erger nog: snelwerkende mest kan het gras bij een hoge dosis beschadigen. Alleen bij mest die voor meer dan de helft langzaam vrijkomt, mag het per keer het dubbele zijn.

Die getallen komen uit Amerikaanse eenheden: Purdue rekent in ponden per 1.000 vierkante voet. Wij hebben ze omgerekend. Eén pond per 1.000 vierkante voet is 4,9 gram per vierkante meter.

Minder nodig als het maaisel blijft liggen

Gras haalt stikstof uit de grond. Vang je het maaisel op, dan voer je die stikstof met de groene bak of de container af. Laat je het fijne maaisel na het maaien liggen, dan blijft een deel ervan in het gazon, schrijft Purdue. Je hoeft dan minder te strooien.

Ook de grond maakt uit. Zandgrond houdt voedingsstoffen slechter vast dan klei. Purdue raadt aan om zandgrond elk jaar te laten onderzoeken. Hoeveel stikstof je gazon nodig heeft, meet zo’n onderzoek overigens niet.

Zo reken je de zak om naar grammen

Op elke zak mest staan drie getallen, bijvoorbeeld 10-4-6. Het eerste getal is het percentage stikstof. Het tweede is fosfaat en het derde kali, legt de voorlichtingsdienst van Utah State University uit. Een zak van 10 kilo met 10 procent stikstof bevat dus 1 kilo stikstof, en de rest van het gewicht bestaat uit fosfaat, kali en andere stoffen.

Je hoeft niet te rekenen. Zoek in de tabel het percentage stikstof op je zak en de grootte van je gazon. Dan zie je hoeveel mest je per beurt strooit voor 5 gram stikstof per vierkante meter, de hoeveelheid voor een beurt in september of oktober.

Is je gazon kleiner of groter, of staat er een ander percentage op de zak? De rekensom is kort: deel 5 door het percentage stikstof en vermenigvuldig met 100. Dan heb je het aantal gram mest per vierkante meter. Bij een zak met 10 procent stikstof is dat 50 gram per vierkante meter.

Lees de dosering op de zak dus altijd terug naar stikstof. Dat is de kern. Twee zakken met dezelfde dosering per vierkante meter kunnen het gras een heel verschillende hoeveelheid voeding geven. Weeg de mest voor je gazon af, zet de strooiwagen op een kleine opening en strooi liever twee keer dun dan één keer dik. Dat raadt Purdue aan.

Welke soort mest je kiest

In de tuinwinkel staan zakken met snelwerkende, langzaamwerkende en organische mest. Het gras merkt niet van welk merk de stikstof komt, schrijft Purdue, en een groot verschil tussen de zakken is hoe snel die stikstof vrijkomt.

Organische mest bevat meestal minder stikstof per kilo, dus je strooit er meer van. Zoek in de tabel met kilo’s het percentage stikstof op de zak op. Staat jouw percentage er niet in, gebruik dan de rekensom onder die tabel.

Fosfaat en kali zijn meestal niet nodig

De meeste gazons die er al een tijd liggen, hebben genoeg fosfor, schrijft Purdue. Mest zonder fosfaat, met een 0 als middelste getal, zorgt dat er minder fosfor in het water in de buurt terechtkomt. Zaai je een nieuw gazon in, dan ligt dat anders, want dan helpt fosfor het zaad juist bij het kiemen. Ook kali is bij gazons zelden nodig, schrijft Utah State University. Of je grond fosfor of kali tekortkomt, weet je alleen zeker na een grondonderzoek.

Vergelijk de prijs per kilo stikstof

Een goedkope zak is niet altijd goedkoop. Reken het na. Deel de prijs door het aantal kilo stikstof in de zak, raadt Purdue aan, en je ziet grote verschillen tussen merken. Een zak van 10 kilo met 20 procent stikstof bevat 2 kilo stikstof. Kost hij 20 euro, dan betaal je 10 euro per kilo stikstof. Langzaamwerkende mest met omhulde korrels is vaak duurder.

Strooi je met een strooiwagen, veeg dan na afloop de korrels van de stoep en de oprit terug het gras in. Anders spoelen ze met de regen weg, in plaats van het gras te voeden.

In welke maand je het gazon bemest

Tuinwinkels adviseren in de zoekresultaten vaak drie of vier beurten per jaar, ook in het voorjaar en de zomer. Purdue legt het zwaartepunt ergens anders. Gras als raaigras en zwenkgras heeft het meest aan stikstof van eind augustus tot in de herfst. Het herstelt dan van de zomer, wordt dichter en groener, en gaat sterker de winter in, zonder dat het gras ineens hard gaat groeien.

Het voorjaar is anders. Dan groeit het gras uit zichzelf al snel. Daar is weinig extra stikstof voor nodig. In een tweede publicatie verdeelt Purdue het jaar per onderhoudsniveau. Voor een gazon met weinig of gemiddeld onderhoud ziet dat er zo uit, omgerekend naar gram stikstof per m2:

Het advies is geschreven voor het Amerikaanse Middenwesten, voor dezelfde grassoorten als hierboven. Wij nemen het patroon over: weinig in het voorjaar, niets in de zomer, het meeste in het najaar. De precieze weken zijn een richtlijn, want ons klimaat verschilt van dat in het Middenwesten. September is ook de beste maand om te verticuteren, als je gazon dat nodig heeft.

Midden in de zomer liever niet

In de warmste weken groeit dit gras heel langzaam, schrijft Purdue. Te veel mest helpt dan vooral het onkruid, en het gras krijgt eerder last van droogte, schrijft Utah State University. Wil je in de zomer toch iets geven, kies dan een mest die langzaam vrijkomt.

Een oud gazon heeft minder nodig

Ligt je gazon er al meer dan tien jaar en is het al die tijd bemest? Dan heeft het minder stikstof nodig, schrijft Purdue. In de grond van zo’n gazon heeft zich in de loop van de jaren stikstof opgehoopt. Een nieuw gazon vraagt juist meer: in de eerste 12 tot 18 maanden tot de helft meer stikstof.

Kalk alleen als de grond te zuur is

Kalk is geen gazonmest. Het maakt zure grond minder zuur, en daar heeft gras alleen iets aan als de grond echt te zuur is. Hoe zuur grond is, druk je uit in de pH: hoe lager, hoe zuurder. Voor de meeste gazongrassen is een pH van 6,0 tot 7,0 ideaal, schrijft Ohio State University. Iowa State University raadt kalk alleen aan als een grondonderzoek dat aanraadt. Op grond die niet zuur is, kan de pH door kalk te ver stijgen, en dan kan het gras minder voedingsstoffen opnemen.

Een pH-test uit de tuinwinkel geeft een eerste indruk. Ohio State noemt die test zelf als mogelijkheid, maar hij zegt niet hoeveel kalk je moet strooien. Komt de test duidelijk onder 6 uit, laat dan een laboratorium bepalen hoeveel kalk nodig is. En mos is geen bewijs van zure grond: schaduw speelt meestal een grote rol, schrijft de University of Wisconsin.

Wat genoeg is voor een gewone tuin

Voor de meeste tuinen volstaan twee beurten. Geef in april hoogstens 2,5 gram stikstof per vierkante meter en in september 5 gram. Is het gras na een droge zomer dun, dan kan in oktober nog een beurt van 5 gram. Daarmee blijf je binnen de 5 tot 15 gram per jaar die Purdue aanhoudt voor een gazon waar je weinig aan doet.

Meer is niet beter. Meer stikstof betekent ook vaker maaien, schrijft Purdue. En wie het maaisel laat liggen, kan vaak met minder toe.

En nu, in de herfst? Haal eerst het blad van het gras, want een dikke laag neemt het gras het licht af, schrijft Iowa State. Wat er verder in de tuin mag blijven liggen, staat in ons stuk over je tuin winterklaar maken.

Veelgestelde vragen over gazon bemesten