Warmtepomp terugverdientijd berekenen: levert hij iets op?

Kenniscentrum Duurzaam Leven, vroeger Milieu Centraal, geeft onafhankelijk voorlichting over energie. Volgens het kenniscentrum kost een all-electric warmtepomp van 8 kW ongeveer € 12.000, met installatie. In een goed geïsoleerde hoekwoning scheelt hij zo’n € 1.000 per jaar. Toen wij in 2024 voor ons eigen huis rekenden, duurde het terugverdienen twee keer zo lang als dat gemiddelde doet vermoeden. Of het bij jou meevalt, hangt af van je gasverbruik, je isolatie en de ketel die je anders koopt. En koop je uiterlijk 31 december 2026, dan krijg je volgens het voorstel van het ministerie nog de hogere subsidie van dit jaar.

De drie opties naast elkaar

Je kunt grofweg drie dingen doen. Je houdt je cv-ketel, je zet er een hybride warmtepomp naast, of je gaat helemaal van het gas af met een all-electric warmtepomp. De cijfers hieronder komen van Kenniscentrum Duurzaam Leven en gelden voor een gemiddelde tussen- of hoekwoning. Ze zijn een richtlijn, geen offerte.

Reken je het zelf na, dan kom je op een terugverdientijd van ongeveer zeven jaar voor hybride en negen jaar voor all-electric, subsidie afgetrokken. Dat is onze eigen deling van investering door besparing; Kenniscentrum Duurzaam Leven noemt zelf geen terugverdientijd. En die deling gaat uit van een gemiddelde woning met een gemiddeld verbruik. Bij ons pakte hij fors ongunstiger uit, zoals je verderop leest.

Zo rekent de rekenhulp

De rekenhulp bovenaan deze pagina rekent daarom anders. Hij zet beide warmtepompen naast een cv-ketel en telt de ketel mee die je bij een hybride houdt. Bij all-electric rekent hij grotere radiatoren en een zwaardere stroomaansluiting mee als je huis die nodig heeft. En hij noemt een warmtepomp alleen de beste keuze als je hem binnen 15 jaar terugverdient, de tijd dat een cv-ketel en een hybride warmtepomp volgens Kenniscentrum Duurzaam Leven meegaan.

De rekenhulp rekent met de cijfers van nu. De gas- en stroomprijs zijn die van augustus 2026, gemeten door het CBS. De subsidie is die van 2026 en het voorstel voor 2027, zoals RVO ze noemt. De aanschafprijzen werkte Kenniscentrum Duurzaam Leven in augustus en september 2026 bij. Verandert een van die cijfers, dan werken we de rekenhulp bij. Onder elke uitkomst staat van wanneer de cijfers zijn.

Moet je van je cv-ketel af

Nu nog niet. Een warmtepomp is niet verplicht. Er lag een plan om vanaf 2026 een norm te stellen aan verwarmingsinstallaties, waardoor je bij vervanging van je ketel min of meer op een hybride warmtepomp zou uitkomen. Dat plan is van tafel. Het kabinet stopte het in 2024 en de regel is er nooit gekomen. Je mag je cv-ketel dus gewoon vervangen door een nieuwe cv-ketel. Dat verandert mogelijk vanaf 2029. Op 7 oktober 2026 schreef de minister dat het kabinet dan bij vervanging van de ketel in veel gevallen een slimme hybride warmtepomp wil verplichten. Dat is nog een voornemen; de regel komt naar verwachting medio 2028 in de landelijke bouwregels.

Wat wel vaststaat, is de richting op lange termijn. Nieuwe huizen krijgen geen gasaansluiting meer. En de Rijksoverheid gaat ervan uit dat vanaf 2050 bijna niemand meer met aardgas stookt. Die horizon ligt ver weg, maar een cv-ketel gaat vijftien tot twintig jaar mee. Vervang je er nu een, dan is dit wel het moment om de som te maken.

De ISDE-subsidie in 2026

Deze regeling loopt door tot en met 2030 en heeft voor 2026 een budget van 500 miljoen euro. De opbouw is per 2026 wel veranderd. Het startbedrag voor je eerste lucht-water warmtepomp ging omlaag van 1.250 naar 1.025 euro. Daar staat tegenover dat je de 225 euro per kilowatt nu al vanaf de eerste kilowatt krijgt in plaats van vanaf de tweede. Voor een A+++-toestel komt er 200 euro labelbonus bij.

Let op de voorwaarden. Je woning moet gebouwd zijn vóór 1 januari 2019. Een bouwinstallatiebedrijf moet de warmtepomp plaatsen, want zelf installeren geeft geen recht op subsidie. Je vraagt de subsidie aan na de installatie, binnen 24 maanden. En je krijgt minimaal 500 euro, anders vervalt de aanvraag. Isoleer je binnen die 24 maanden ook, dan verdubbelt het subsidiebedrag voor die isolatiemaatregel.

Eén wijziging verdient extra aandacht, want die raakt precies het punt waar wij zelf over struikelden. Sinds 2026 krijg je geen subsidie meer voor sommige split lucht-water warmtepompen. Het gaat om toestellen met minder dan 3 kilo koudemiddel, als dat middel de aarde sterk opwarmt: een GWP boven de 750. Zo sluit de subsidie aan op de Europese regels, die deze middelen stap voor stap verbieden. Waarom dat uitmaakt, lees je hieronder.

Wat er in 2027 verandert

Het ministerie van Klimaat en Groene Groei wil de ISDE per 1 januari 2027 aanpassen. Per kilowatt krijg je dan 120 euro in plaats van 225 euro. De bonus voor het zuinigste label wordt iets hoger. Het startbedrag blijft gelijk. Voor een all-electric warmtepomp van 8 kW krijg je dan 2.235 euro in plaats van 3.025 euro. Voor een hybride van 4 kW wordt het 1.755 euro in plaats van 2.125 euro.

Daar komt een bonus van 200 euro bij voor een slimme warmtepomp. Zo’n toestel werkt samen met bijvoorbeeld je slimme meter of je zonnepanelen, en past zijn verbruik aan als stroom duur is of het net vol. Het ministerie schrijft in de toelichting dat de subsidie nu gemiddeld hoger uitvalt dan de bedoelde 30 procent van de kosten. Op 14 oktober 2026 was dit alles nog een voornemen; RVO, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland die de subsidie uitvoert, past zijn pagina aan zodra de bedragen vastliggen.

Koop je uiterlijk 31 december 2026 een warmtepomp en laat je hem pas in 2027 plaatsen, dan geldt volgens RVO een overgangsregeling. Je krijgt dan nog 225 euro per kilowatt. Bewaar daarom de getekende offerte uit 2026. Die stuur je mee als je de subsidie aanvraagt. De bonus voor een slimme warmtepomp en de hogere labelbonus krijg je dan niet. Voor een all-electric toestel van 8 kW levert kopen in 2026 toch 590 tot 790 euro meer subsidie op.

De lucht-water warmtepomp

Een warmtepomp bestaat in verschillende soorten. De lucht-lucht warmtepomp ken je als de airconditioning. De bodemwarmtepomp haalt warmte en kou uit de grond. En dan is er de lucht-water warmtepomp, die warmte uit de buitenlucht haalt en afgeeft aan je verwarmingsleidingen. Dat is het type dat de meeste huishoudens overwegen en waar deze blog over gaat.

Met één kilowattuur stroom maakt een warmtepomp volgens RVO meestal drie tot vijf kilowattuur warmte. Dat getal heet de SCOP: hoeveel warmte je over een heel stookseizoen krijgt per kilowattuur stroom. RVO noemt een warmtepomp voor bedrijven pas zuinig genoeg bij een SCOP van 4 of meer, als het water 35 graden warm wordt. Moet het water warmer worden, dan krijg je minder warmte voor dezelfde stroom.

Daar zit meteen de kern van de zaak. Een cv-ketel werkt met water van 60 tot 80 graden, en bij woningen van vóór 1990 vaak tegen de 75 graden. Een all-electric warmtepomp komt tot 45 à 55 graden. Dat verschil los je op met isolatie, en met radiatoren of vloerverwarming die ook met minder warm water je huis warm krijgen. Wil je eerst de voordelen en nadelen van een warmtepomp op een rij, begin daar dan mee.

Milieu-impact van koelmiddel

Koelmiddel of koudemiddel is de stof die in je warmtepomp de warmte verplaatst. Elke warmtepomp bevat het. Welk middel erin zit, is de vraag die het vaakst wordt overgeslagen in een verkoopgesprek, terwijl het antwoord bepaalt hoe toekomstvast je toestel is.

De reden is de herziene Europese F-gassenverordening, Verordening (EU) 2024/573 uit februari 2024. Die regels maken de hoeveelheid van deze gassen in Europa stap voor stap kleiner. Koop je een warmtepomp met een middel dat straks niet meer geleverd mag worden, dan kan bijvullen na een lek op termijn lastig en duur worden.

Soorten koelmiddelen en milieu-impact

De GWP zegt hoe sterk een stof de aarde opwarmt, vergeleken met CO2. CO2 heeft een GWP van 1. Hoe lager, hoe beter. De veiligheidsklasse zegt iets over brandbaarheid: Bij A1 brandt het niet, bij A2L een beetje en bij A3 wel.

De toekomst van koelmiddel

De regels zeggen per soort toestel vanaf wanneer welk koudemiddel niet meer mag. Voor een woningeigenaar zijn vooral de eerste twee regels uit de tabel van belang, want die raken de toestellen die nu worden verkocht.

En dan is er nog het onderhoud. Moet een bestaand toestel worden bijgevuld met nieuw koudemiddel, dan mag de GWP nu niet hoger zijn dan 2.500. Gerecycled of geregenereerd middel mag nog tot 2030. Vanaf 2032 zakt de grens voor onderhoud aan stationaire koeling naar 750. Een warmtepomp op R-410A is dus geen toestel dat je twintig jaar zorgeloos laat draaien.

Wat we leerden van tien gesprekken met installateurs en fabrikanten: vraag altijd welk koudemiddel erin zit. En laat het antwoord op de offerte zetten. R-290 en R-744 zijn de middelen die de hele afbouw uitzitten. R-32 is een tussenstap, geen eindstation. Het voorstel voor de ISDE van 2027 trekt die lijn door. Komt je warmtepomp er vanaf 1 januari 2028, dan krijg je alleen nog subsidie als de GWP van het koudemiddel onder de 150 ligt. Een toestel op R-32 valt dan buiten de regeling.

Isolatie en verwarmen op lage temperatuur

Elke erkende installateur begint met dezelfde vraag: hoe goed is je woning geïsoleerd? Een warmtepomp werkt op lage temperatuur en verwarmt daardoor trager. De warmte moet dus binnenblijven. Kijk naar je energielabel of laat een warmteverliesberekening maken door een adviseur.

Kenniscentrum Duurzaam Leven en RVO noemen hetzelfde minimum. Je dak en vloer zijn geïsoleerd met acht tot twaalf centimeter isolatie, je spouwmuur is gevuld en je hebt HR++-glas. De isolatiewaarde van dak en vloer, de Rc-waarde, is dan minstens 2,5. Woningen uit 1992 tot 1999 zijn redelijk geschikt, vanaf 2000 gebouwde woningen doorgaans beter. Woon je in een oudere woning zonder isolatiemaatregelen, begin daar dan eerst mee. Ook daarvoor bestaat ISDE-subsidie. Welke maatregel het meest oplevert, vergelijken we bij je huis isoleren.

Vloerverwarming

Vloerverwarming werkt met water van ongeveer 35 graden. Daarom past ze het best bij een warmtepomp. Wandverwarming werkt net zo. Het oppervlak is groot, dus de temperatuur mag laag blijven.

Lage temperatuur radiatoren

Traditionele radiatoren zijn ontworpen voor water van 60 tot 80 graden en werken daarom slecht samen met een warmtepomp. Radiatoren voor lage temperatuur, LTV-radiatoren, geven met minder warm water wel genoeg warmte. Radiatoren met twee of drie platen en ribben ertussen zijn geschikt. Convectoren, de smalle kasten met ribben in een put of onder het raam, ook. Oude gietijzeren radiatoren zijn dat meestal niet.

Hoe warmer het water moet zijn, hoe meer stroom je verbruikt. Wil je all-electric met je oude radiatoren, reken dan nieuwe radiatoren mee in je budget. Bij een hybride opstelling kun je je huidige radiatoren meestal gewoon houden, omdat de cv-ketel de koude dagen opvangt.

Koelen met een warmtepomp

Wat veel mensen niet weten: met een warmtepomp kun je in de zomer ook koelen. Je laat dan koel water door je vloerverwarming of LTV-radiatoren lopen en haalt daarmee een paar graden van de binnentemperatuur af. Het is geen airco, maar het scheelt merkbaar. Heb je alleen traditionele radiatoren, dan werkt het niet.

Let daarbij op de afstelling. Wordt het water in je leidingen te koud, dan komt er vocht op en kan er roest ontstaan. Een ervaren installateur stelt het systeem zo af dat dit niet gebeurt.

Geluid van de buitenunit

Een buitenunit maakt geluid, en daar gelden regels voor. Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt een grens van 40 decibel. Dat is ongeveer het geluid in een bibliotheek, zo zie je in onze tabel met geluiden in decibel. Staat de buurwoning op een ander perceel, dan wordt er gemeten op de perceelsgrens, de grens van het stuk grond van je buren. Gaat het om woningen op hetzelfde perceel, bijvoorbeeld appartementen, dan wordt gemeten bij een te openen raam of deur van de buren. De regel geldt alleen als jouw woning direct grenst aan een andere woning; ligt er openbare ruimte tussen, dan valt het erbuiten.

Vraag je installateur dus hoeveel geluid de unit maakt bij de grens met je buren, op de plek waar hij komt te staan. Dat scheelt gedoe met de buren en met de gemeente.

Warmtepomp met zonnepanelen

Toen wij deze blog in 2024 schreven, was de salderingsregeling er nog en was de vraag vooral hoe lang dat zou duren. Dat antwoord is er inmiddels: het salderen stopt op 1 januari 2027. De Eerste Kamer stemde daar op 17 december 2024 mee in.

Salderen betekent dat je de stroom die je zonnepanelen aan het net geven, mag wegstrepen tegen de stroom die je zelf gebruikt. Voor een warmtepomp was dat gunstig, want die verbruikt juist in de winter veel stroom, terwijl je panelen in de zomer opwekken. Precies dat verschil in tijd kon je wegstrepen.

Na 2027 telt wat je direct verbruikt

Vanaf 2027 krijg je in plaats daarvan een terugleververgoeding van je energieleverancier. Tot 2030 moet die vergoeding minstens de helft zijn van de prijs die je zelf voor stroom betaalt, zonder belastingen. De ACM, de toezichthouder op de energiemarkt, let daarop. Wat je zelf op het moment van opwekken verbruikt, blijft het meest waard. Voor een warmtepomp met zonnepanelen telt dus niet meer wat je in een jaar opwekt, maar wat je opwekt op het moment dat de warmtepomp draait. Wie op die gelijktijdigheid wil sturen, komt al snel uit bij een dynamisch energiecontract, waarbij de stroomprijs elk kwartier verandert.

Heb je zonnepanelen, kies dan in de rekenhulp bovenaan voor Precies. Daar vul je in welk deel van de stroom voor je warmtepomp je zelf opwekt op het moment dat hij draait. Dat deel kost je alleen de vergoeding die je anders voor teruglevering had gekregen; de rest koop je in. In 2024 rekenden wij al zonder salderen en gingen ervan uit dat de helft van de stroom uit het net kwam.

Wat het einde van het salderen doet met je stroomrekening, lees je in onze blog over de salderingsregeling die in 2027 stopt.

Wat kost stroom en gas in de toekomst

Niemand weet wat gas en stroom over tien jaar kosten. Het CBS, het statistiekbureau van de overheid, meet wat je nu betaalt. In augustus 2026 was dat gemiddeld € 1,38 voor een kubieke meter gas en € 0,26 voor een kilowattuur stroom, met belastingen. Kenniscentrum Duurzaam Leven rekent voor 2026 tot 2040 met een gasprijs van gemiddeld € 1,37. Het kenniscentrum verwacht dus dat gas nauwelijks duurder wordt.

Toen we in 2024 zelf rekenden, gingen we ervan uit dat de prijzen hard zouden stijgen. Gas zou in 2030 bijna twee keer zo duur zijn. Die prognose is tot nu toe niet uitgekomen. Dat is van belang, want met stijgende gasprijzen verdient een warmtepomp zich sneller terug. Reken daarom met de prijs die je nu betaalt en zie een stijging als meevaller, niet als uitgangspunt. De energiecrisis van 2022 liet zien hoe hard tarieven kunnen bewegen, in beide richtingen.

De verhouding tussen gas en stroom

Wat wel relevant blijft, is de verhouding. Gas kost per kubieke meter ongeveer vijf keer zoveel als stroom per kilowattuur. Dat komt vooral door de belasting. Op een kubieke meter gas betaal je in 2026 ongeveer 73 cent energiebelasting, op een kilowattuur stroom maar 11 cent. Dat zijn de tarieven van de Belastingdienst, met btw. Bij die verhouding draait een warmtepomp met een goed jaarrendement voordeliger dan een HR-ketel. In 2027 wordt de belasting op gas iets hoger en die op stroom iets lager. Dat verwacht het ministerie van Financiën, en het helpt de warmtepomp. Zou het ooit andersom gaan, dan kantelt de som.

All electric of toch hybride

Voor veel huishoudens is all-electric een grote stap. Je hebt dan naast de warmtepomp ook een boiler voor je warm water nodig, en je woning moet er klaar voor zijn. Het grote voordeel is dat je van het gas af bent, inclusief het vastrecht voor je gasaansluiting. Kook je nog op gas, dan moet ook dat om voordat de aansluiting weg kan. Welke eisen dat aan je meterkast stelt, zochten we uit voor elektrisch koken in plaats van gas.

Een hybride opstelling is de tussenweg. De warmtepomp doet het grootste deel van het jaar het werk, de cv-ketel springt bij op koude dagen en voor warm water. Reken daarbij niet alleen met de warmtepomp: je houdt een ketel, met aanschaf en onderhoud. Woon je in een gebied met stadsverwarming of blokverwarming, dan speelt deze keuze overigens niet en gelden andere regels.

Een houtkachel is geen vervanger van die bijspringende ketel. Hij verwarmt alleen de kamer waar hij staat. En je gemeente kan stoken verbieden als de Stookwijzer op code rood staat, juist op de koude, windstille dagen waarop je hem nodig zou hebben.

Kies je hybride, kies dan een toestel dat later eenvoudig is om te bouwen naar all-electric met boiler. Zo houd je de deur open zonder nu de hele installatie te vervangen. De rekenhulp bovenaan haalt bij all-electric het vastrecht voor je gasaansluiting van de rekening, behalve als je aangeeft dat je op gas blijft koken.

Het doolhof van (hybride) warmtepomp aanbieders

In onze zoektocht kregen we uitspraken te horen die elkaar tegenspraken. Over het koudemiddel werd vaak niets gezegd. En er zijn bedrijven die goedkoper lijken omdat ze rechtstreeks vanaf de fabriek leveren. Dat scheelt in de aanschaf, maar wat doe je als zo’n bedrijf omvalt en niemand het onderhoud overneemt?

Stel jezelf die vraag hardop. Een warmtepomp moet twintig jaar mee. Wil je het risico lopen dat de leverancier er over tien jaar niet meer is, of dat het koudemiddel niet meer geleverd mag worden? Weegt dat op tegen het verschil in aanschafprijs? Lees daarom vooraf de reviews van de fabrikant en van de installateur.

Checklist aankoop warmtepomp

Verzamel deze gegevens voordat je offertes aanvraagt. Een adviseur die dit vooraf heeft, geeft beter advies. Vraag altijd meer dan één offerte. Zet een landelijke installateur naast een uit je eigen buurt.

• Merk, type en bouwjaar van je huidige gasketel
• Of je vloerverwarmingsverdelers een pomp hebben
• De gewenste locatie van de buitenunit en de locatie van je huidige ketel
• Hoe ver die twee uit elkaar liggen, en of er obstakels zijn waar de leidingen langs moeten
• De afmetingen van de ruimte met de gasketel en van de plek voor de buitenunit
• Wat voor stroomaansluiting je hebt, en of er in je meterkast nog plek is voor nieuwe groepen
• Duidelijke foto’s van al het bovenstaande
• Je adres, het bouwjaar en het energielabel van de woning
• Welke isolatiemaatregelen je hebt genomen na de datum van dat energielabel
• Waar je vloerverwarming en radiatoren hebt, en of het LTV-radiatoren zijn
• Je jaarverbruik gas en elektra, met de bijbehorende tarieven
• De opbrengst van je zonnepanelen
• Je budget, en of je een duurzaamheidslening overweegt
• Het koudemiddel dat de aangeboden warmtepomp gebruikt, en het vulgewicht
• De verwachte geluidswaarde op de perceelsgrens

Warmtepomp rendabel? Onze bevindingen na onderzoek

Dit onderzoek deden we in 2024, toen we voor ons eigen huis wilden weten of een warmtepomp uit zou kunnen. We spraken met meer dan tien installateurs en fabrikanten en rekenden alles zelf na. Wat we daarbij leerden, zit in de rekenhulp bovenaan deze pagina. Die rekent wel met de prijzen en de subsidie van nu, niet met die van 2024.

Uit onze analyse bleek dat een warmtepomp niet altijd rendabel is. Bij ons kostte een all-electric warmtepomp na subsidie ongeveer 13.000 euro. Die zouden we pas na een jaar of twintig hebben terugverdiend. We rekenden met de prijzen van toen en zonder salderen. En we gingen ervan uit dat de helft van de stroom uit het net kwam. Dat is aanzienlijk langer dan de zeven tot negen jaar die je uit de gemiddelden van Kenniscentrum Duurzaam Leven afleidt. Het verschil zit in hoeveel gas we gebruiken, hoe goed ons huis is geïsoleerd en welke prijzen we verwachtten.

Wat er sinds onze berekening is veranderd

Twee dingen zijn sinds die berekening veranderd. Het salderen stopt echt op 1 januari 2027, dus we rekenden toen al zoals het straks is. En de energieprijzen bleven achter bij de prognose waarmee we rekenden. Allebei duwen ze de terugverdientijd eerder omhoog dan omlaag. Wie nu rekent, doet er goed aan met de huidige tarieven te beginnen en de prognose als bovengrens te behandelen. De rekenhulp bovenaan begint daarom bij de prijzen van nu, en laat apart zien wat je bespaart als de prijzen veranderen.

In jouw situatie kan het wel uitkomen. Misschien verbruik je meer gas, is je woning al goed geïsoleerd, of hecht je aan het comfort van verwarmen en koelen via vloerverwarming en LTV-radiatoren. Dat comfort staat in geen enkele rekensom.

Wat voor ons wel een flinke besparing oplevert, zijn de zonnepanelen die samen 6.500 kilowattuur opwekken. Dat zagen we pas goed toen we alles naast elkaar zetten. Zolang we konden salderen, bespaarden we bijna twee keer zo snel, zelfs met een gewone gasketel. Welke keuze je ook maakt, we hopen dat je na onze ervaring beter geïnformeerd aan tafel zit.

Disclaimer

Deze blog is geschreven vanuit een persoonlijke ervaring. Die ervaring komt uit gesprekken met meerdere installateurs en directe leveranciers van warmtepompen in 2024; de cijfers, subsidiebedragen en regelgeving zijn bijgewerkt naar oktober 2026. Het dient ter oriëntatie en is geen advies voor jouw specifieke situatie. Laat je opties altijd door een specialist op papier zetten.

Mis je iets in deze blog? Stuur ons je tips of aanvullingen. Wij geven geen persoonlijk advies over de aanschaf van een warmtepomp.

Veelgestelde vragen over de overstap naar een warmtepomp