Seksuele geaardheid: betekenis en alle soorten op een rij

Je seksuele geaardheid gaat over op wie je verliefd wordt en tot wie je je seksueel aangetrokken voelt. Ontdek de betekenis en alle soorten geaardheid.

Team Kennisdomein

6 augustus 2026 ·

9 minuten Leestijd

12.1K X Bekeken

Er komt steeds meer aandacht voor de verschillende seksuele geaardheden. Vroeger was de norm dat je op het andere geslacht viel. Homoseksualiteit was strafbaar en stond tot 1990 zelfs op de lijst met geestesziektes van de Wereldgezondheidsorganisatie. Inmiddels is het veel meer geaccepteerd dat mensen niet aan dat standaardplaatje voldoen. Sinds 2001 kunnen in Nederland twee mensen van hetzelfde geslacht met elkaar trouwen. Wereldwijd is dat nog geen vanzelfsprekendheid: in ruim dertig landen is het homohuwelijk wettelijk mogelijk, in de meeste landen niet. In dit blog lees je wat geaardheid betekent, welke soorten er zijn en waar LHBTI-personen in de praktijk tegenaan lopen.

Wat betekent seksuele geaardheid

Seksuele geaardheid, ook wel seksuele oriëntatie genoemd, gaat over op wie je verliefd wordt en tot wie je je seksueel aangetrokken voelt. Het is geen keuze. Voor de meeste mensen ligt hun geaardheid vast, terwijl anderen die in de loop van hun leven zien verschuiven. In het Engels hoor je vaak het woord straight. Dat betekent simpelweg heteroseksueel.

Verwar seksuele geaardheid niet met genderidentiteit. Je geaardheid gaat over op wie je valt. Je genderidentiteit gaat over wie je zelf bent: voel je je man, vrouw, allebei of geen van beide. Iemand die genderfluïde is, voelt zich niet volledig man of vrouw. De ene dag voelt dat mannelijker, de volgende dag vrouwelijker, soms zelfs meerdere keren per dag. Sommige genderfluïde mensen passen hun kleding daarop aan. Genderfluïditeit is dus een genderidentiteit en geen seksuele geaardheid, ook al zie je de term vaak in hetzelfde rijtje staan.

Verschillende soorten seksuele geaardheden

Seksuele geaardheid wordt vaak in vier hoofdvormen ingedeeld: heteroseksueel, homoseksueel, biseksueel en aseksueel. Daarnaast bestaan er geaardheden die minder bekend zijn. De tabel hieronder zet ze op een rij.

Dit overzicht is niet volledig. Ieder mens is anders en niet iedereen past in een beschrijving. Misschien herken je jezelf wel in kenmerken van meerdere geaardheden. Ook dat kan. In een tabel oogt het rechtlijnig, terwijl het in de praktijk zelden zo werkt. Hieronder lees je meer over de minder bekende geaardheden.

Aromantisch

Aromantisch komt zowel bij heteroseksualiteit als homoseksualiteit voor. Het betekent dat je geen romantische gevoelens voor een ander kunt ervaren. Een misvatting is dat iemand die aromantisch is geen liefde kent. Aromantische mensen voelen wel degelijk liefde voor vrienden of familie. Sommigen verlangen ook naar seks en intimiteit, anderen niet.

Aseksueel

Aseksualiteit is niet zo zwart-wit als geen seksuele gevoelens voor een ander hebben. Je kunt het onderverdelen in verschillende types en het komt in verschillende vormen voor.

Type A

Ervaart wel een libido en masturbeert wel, maar heeft geen behoefte aan seks met anderen. Deze mensen voelen zich ook niet tot anderen aangetrokken.

Type B

Voelt zich wel romantisch aangetrokken tot anderen, maar heeft geen seksuele gevoelens. Aseksuelen uit type B kunnen prima een relatie hebben, alleen dan zonder seks.

Type C

Heeft wel een libido en voelt zich romantisch tot iemand aangetrokken. Deze mensen willen geen seks, maar masturberen wel.

Type D

Heeft geen libido en voelt zich niet romantisch tot iemand aangetrokken. Deze mensen hebben geen behoefte aan liefde en seks.

Deze types sluiten andere vormen niet uit. Sommige aseksuelen hebben wel seks met een niet-aseksuele partner. Ze doen dat dan uit liefde voor hun partner, niet omdat ze er zelf behoefte aan hebben.

Demiseksualiteit

Iemand die demiseksueel is ervaart alleen seksuele gevoelens bij een sterke emotionele band met de ander. Het innerlijk speelt een grotere rol dan het uiterlijk, want een demiseksueel wil eerst een emotionele connectie voelen.

Panseksualiteit

Panseksuelen voelen seksuele, emotionele of romantische aantrekkingskracht voor alle genderidentiteiten en geslachten. Ze kunnen zich dus ook aangetrokken voelen tot transgender of genderqueer personen. Panseksualiteit is niet hetzelfde als biseksualiteit, want daarbij bestaat het onderscheid tussen man en vrouw nog wel.

Poliseksualiteit

Iemand die poliseksueel is voelt zich, net als een panseksueel, tot verschillende geslachten aangetrokken. Het verschil zit in de reikwijdte: een poliseksueel valt niet op álle geslachten of genderidentiteiten.

Waar LHBTI-personen tegenaan lopen

Homoseksualiteit is wereldwijd nog steeds niet overal maatschappelijk geaccepteerd. In tientallen landen is het illegaal om homoseksueel te zijn en in een klein aantal landen staat er zelfs de doodstraf op. Tegelijk verankeren steeds meer landen de rechten van LHBTI-personen in de wet. Organisaties zoals Amnesty International komen voor die rechten op.

Nederland was het eerste land ter wereld dat het homohuwelijk erkende. Een grote meerderheid van de Nederlandse bevolking vindt dat homoseksuele mannen en lesbische vrouwen het leven moeten kunnen leiden dat ze zelf willen. Toch krijgen LHBTI-personen nog te maken met discriminatie, kwetsende opmerkingen of pesterijen, zowel jongeren als volwassenen. Uit de kast komen blijft voor veel mensen lastig. Ze zijn bang voor de reacties van hun omgeving, of ze vertellen het wel maar laten er in het openbaar niets van merken.

De cijfers hieronder komen uit onderzoek van Movisie uit 2021, de EU LGBTI Survey II en CBS-onderzoek uit 2020. Recentere landelijke cijfers zijn in dit overzicht niet verwerkt.

Cijfers over LHBTI-jongeren uit 2021

• Zij worden vier keer zo vaak gepest als hun heteroseksuele leeftijdsgenoten.
• Bij deze jongeren spelen ruim twee keer zo vaak emotionele problemen en gedragsproblemen.
• Een zelfmoordpoging komt 4,5 keer vaker voor dan bij heteroseksuele jongeren. Negatieve reacties van leeftijdsgenoten grijpen vaak dieper in dan die van gezinsleden of vreemden.
• Één op de vijf meisjes en één op de vier jongens vertelt aan niemand dat zij (ook) op mensen van hun eigen geslacht vallen.
• Biseksuele jongeren vertellen hun geaardheid minder vaak aan leeftijdsgenoten dan homoseksuele en lesbische jongeren.
• Biseksuele meisjes en homoseksuele jongens krijgen vaker te maken met grensoverschrijdend gedrag zoals ongewenste aanrakingen, zoenen of seks.
• Van de jongeren tussen 18 en 29 jaar staat 11% negatief, 32% neutraal en 56% positief tegenover transgender personen.
• 13% van de jongeren accepteert geen vriendschap met een lesbisch meisje en 18% wil geen homoseksuele vriend.
• Van de Nederlandse transgender jongeren van vijftien tot zeventien jaar die meededen aan de EU LGBTI Survey II geeft 52% aan nooit of zelden open te zijn over hun genderidentiteit.
• Van de transgender jongeren die uit de kast zijn wordt bijna 43% slachtoffer van verbaal geweld en één op de vijf van grof lichamelijk geweld.

Zit je zelf met deze gedachten of maak je je zorgen om iemand anders? Praat erover met iemand die je vertrouwt. Je kunt ook contact opnemen met 113 Zelfmoordpreventie via 113.nl of 0800-0113. Die lijn is dag en nacht bereikbaar.

Cijfers over LHBTI-volwassenen uit 2020 en 2021

• 29% van de Nederlandse bevolking vindt het aanstootgevend wanneer twee mannen elkaar in het openbaar zoenen, tegenover 11% bij een man en een vrouw.
• 68% van de Nederlandse bevolking geeft aan bevriend te kunnen zijn met iemand van hetzelfde geslacht die biseksueel is.
• 20% van de Nederlanders vindt dat er iets mis is met mensen die niet duidelijk man of vrouw zijn.
• 13% van de bevolking is tegen operaties en hormoonbehandelingen bij transgender personen.
• 22% van de LHBTI-personen heeft weleens aangifte gedaan bij de politie, meestal wegens seksueel of fysiek geweld.
• Transgender personen in Nederland voelen zich twee keer zo vaak onveilig, worden zeven keer zo vaak mishandeld of bedreigd en zijn tien keer zo vaak slachtoffer van cyberpesten als gemiddeld.
• 67% van de Nederlandse respondenten uit de EU LGBTI Survey II is meestal of altijd open over hun LHBTI-zijn.
• Als het om biseksualiteit gaat is 50% van de Nederlandse mannen en 14% van de vrouwen naar niemand open.
• Voorafgaand aan het CBS-onderzoek uit 2020 had 44% van de biseksuele of bi+ vrouwen geweld meegemaakt, en bijna een kwart van de biseksuele, bi+ en homoseksuele mannen.

Veelgestelde vragen over seksuele geaardheden

Wat betekent seksuele geaardheid?

Seksuele geaardheid gaat over op wie je verliefd wordt en tot wie je je seksueel aangetrokken voelt. Je hoort ook wel de term seksuele oriëntatie. Het is geen keuze en het zegt niets over wie je zelf bent, alleen over op wie je valt.

Hoeveel seksuele geaardheden zijn er?

Er is geen vast aantal. Seksuele geaardheid wordt vaak ingedeeld in vier hoofdvormen: hetero-, homo-, bi- en aseksueel. Daarnaast bestaan er specifiekere geaardheden, zoals pan-, poli- en demiseksueel. Ieder mens is anders en niet iedereen past in een hokje.

Wat is het verschil tussen seksuele geaardheid en genderidentiteit?

Je seksuele geaardheid gaat over op wie je valt. Je genderidentiteit gaat over wie je zelf bent: man, vrouw, allebei of geen van beide. Genderfluïde en transgender horen daarom bij genderidentiteit, niet bij seksuele geaardheid.

Wat betekent straight?

Straight is het Engelse woord voor heteroseksueel. Je valt dan op mensen van het andere geslacht. In het Nederlands hoor je het vooral in informele taal en online.

Wat is aseksualiteit?

Aseksuelen ervaren weinig tot geen seksuele aantrekking tot anderen. Sommigen voelen wel romantische gevoelens of hebben een relatie, alleen zonder seks. Aseksualiteit komt in verschillende vormen voor.

Wat is het verschil tussen panseksueel en biseksueel?

Een panseksueel persoon kan zich tot alle genders aangetrokken voelen, ongeacht geslacht of genderidentiteit. Bij biseksualiteit bestaat het onderscheid tussen mannen en vrouwen nog wel.

Wat betekent demiseksueel?

Iemand die demiseksueel is voelt alleen seksuele aantrekking bij een sterke emotionele band met de ander. Het innerlijk weegt zwaarder dan het uiterlijk.

Bronnen

• Movisie (2021, 14 april). Feiten en cijfers over LHBTI op een rij. https://www.movisie.nl/publicatie/feiten-cijfers-rij
• FRA, Europees Bureau voor de grondrechten (2020). EU LGBTI Survey II.
• CBS (2020). Onderzoek naar ervaren geweld onder LHB-personen.

Eerste publicatie op: 15 april 2022

• Deel Artikel:

Geschreven door: Team Kennisdomein

Van Kennisdomein

Team Kennisdomein bestaat uit specialisten die hun sporen hebben verdiend. Het team zorgt voor invulling van Kennisdomein vanuit de passie voor schrijven en het delen van kennis met anderen. De specialisten willen graag meer inzicht creëren in tal van onderwerpen zodat...

Meer informatie