Bijzondere stations in Nederland: de 7 mooiste en oudste

Bijzondere stations in Nederland zijn er genoeg: van het jugendstilstation Haarlem tot het futuristische Rotterdam Centraal. Dit zijn de zeven mooiste.

Team Kennisdomein

29 juli 2026 ·

7 minuten Leestijd

1.2K X Bekeken

Sommige stations vallen op door hun historische waarde en uitstraling, andere juist door hun moderne architectuur of bijzondere ligging. Een stationsbezoek combineer je bovendien makkelijk met een vakantie in Nederland met de trein of een weekendje weg, want alle zeven liggen in interessante steden. Hieronder zie je ze eerst in één overzicht.

Wat is het oudste station van Nederland?

Haarlem is de oudste stationsplek van Nederland. Op 20 september 1839 reed hier de eerste trein van Nederland binnen, vanuit Amsterdam via Halfweg. Het station dat je nu ziet is niet dat eerste gebouwtje: het oorspronkelijke houten station is vanaf 1841 meerdere keren vervangen. Het huidige gebouw dateert van 1908 en werd ontworpen door D.A.N. Margadant.

Let goed op het verschil dat vaak door elkaar loopt: 1839 is het jaar van de eerste spoorlijn en daarmee van de plek, 1908 is het bouwjaar van het huidige gebouw. Wie zegt dat Haarlem het oudste station van Nederland is, bedoelt dus bijna altijd het eerste.

Station Utrecht Centraal: modern en centraal

Utrecht Centraal is het drukste station van Nederland. Volgens de NS stappen hier zo’n 186.000 reizigers per werkdag in en uit, net iets meer dan op Amsterdam Centraal. De OV-terminal werd in 2016 opgeleverd en gaf het station een moderne uitstraling met veel staal en glas.

Extra prettig is de ligging: midden in het centrum én midden in het land. Je loopt zo het station uit de stad in om te winkelen of uit eten te gaan. Die centrale ligging verklaart ook meteen de drukte, want het station is vanuit alle richtingen goed bereikbaar.

Station Amsterdam Centraal: historisch en indrukwekkend

Amsterdam Centraal is het bekendste station van Nederland en tegelijk een van de mooiste. Het werd in 1889 geopend en is ontworpen door Pierre Cuypers, de architect die ook het Rijksmuseum tekende. Het gebouw valt direct op door de rijk versierde gevel in neogotische stijl.

Net als in Utrecht sta je hier meteen in het hart van de stad. Leuk detail: het station ligt aan het water van het IJ. Binnen vijf minuten sta je aan de achterkant op de pont naar Amsterdam-Noord.

Station Rotterdam Centraal: futuristisch en groot

Rotterdam Centraal werd in 2014 vrijwel volledig vernieuwd en oogt sindsdien futuristisch, met een groot glazen dak en een brede, open hal. Net als Utrecht en Amsterdam is het een knooppunt voor reizigers uit het hele land, met directe aansluitingen op tram, metro en bus.

Het station werd pas in 1957 geopend, vrij laat voor een centraal station in een grote stad. De reden: Rotterdam had toen al vier flinke stations, verspreid over de stad. Door de ligging midden in het centrum wordt het station de toegangspoort van Rotterdam genoemd.

Station Haarlem: klassiek en sfeervol

Station Haarlem is het enige station in Nederland dat in jugendstil (art nouveau) is gebouwd en daarmee een van de markantste gebouwen van de stad. Architect D.A.N. Margadant combineerde in 1908 een praktisch ontwerp — met aparte gebouwen voor aankomst en vertrek — met een romantische compositie en glas-in-loodramen met wapenschilden.

Er zijn ook verschillende films opgenomen: Als twee druppels water van Fons Rademakers (1963), Het meisje met het rode haar van Ben Verbong (1981) en Zwartboek van Paul Verhoeven (2005). Door de centrale ligging is het station een belangrijke verbinding met Amsterdam en Rotterdam en met kustplaatsen als Zandvoort.

Station Groningen: een station met karakter

Het hoofdgebouw van station Groningen dateert van 1896 en is ontworpen door Izak Gosschalk, die renaissance- en gotische elementen door elkaar gebruikte. Het gebouw is maar liefst 121 meter lang, met een hoog middendeel en lagere zijvleugels.

Sinds de opening is het station meerdere keren verbouwd, maar de markante torens en de rode bakstenen gevel zijn gebleven. Handig is de ligging direct bij het centrum. Voor het noorden van het land is Groningen het belangrijkste knooppunt, ook richting Duitsland.

Station Leeuwarden: historisch en sfeervol

Het station van Leeuwarden, de hoofdstad van Friesland, past goed bij de stad. Het oorspronkelijke gebouw van architect K.H. van Brederode stamt uit 1864; het middendeel met de grote hal en het halfronde venster kwam er in 1904 bij. In 1890 kreeg het station aan de oostzijde een vierkante aanbouw en in 1924 werden de zijvleugels verbouwd. Later volgden nog verbouwingen in 2000 en 2013.

Het is een wat kleiner station, maar met veel charme. Het ligt vlak bij het centrum en is een prima startpunt voor een ontdekkingstocht door Leeuwarden — of voor de boot naar de Waddeneilanden.

Station ’s-Hertogenbosch: een station met een bijzondere ligging

Station ’s-Hertogenbosch is vooral bijzonder door zijn ligging: het is verhoogd aangelegd, boven het spoor, waardoor je uitzicht hebt over de stad. Het huidige stationscomplex kwam in 1998 tot stand naar ontwerp van Rob Steenhuis; beeldhouwwerk uit het oude stationsgebouw kreeg daarbij een nieuwe plek aan de achterzijde.

Den Bosch hoort tot de drukste stations van Nederland. Het is een van de zes stations waar NS en ProRail de reizigersstromen realtime meten, samen met Utrecht Centraal, Amsterdam Centraal, Amsterdam Zuid, Leiden Centraal en Schiphol Airport.

Stations combineren met een dag erop uit

Alle zeven stations liggen in of vlak bij een stadscentrum, dus je stapt zo van het perron een museum, winkelstraat of terras in. Ga je liever de natuur in? Veel etappes van het Pieterpad beginnen en eindigen bewust bij een station, zodat je met het openbaar vervoer heen en terug kunt.

Ook Schiphol is trouwens een station: onder de luchthaven ligt een van de belangrijkste treinstations van het land, dag en nacht bereikbaar.

Veelgestelde vragen over bijzondere stations in Nederland

Wat is het oudste station van Nederland?

Haarlem is de oudste stationsplek van Nederland. Daar kwam in 1839 de eerste trein van Nederland aan, op de allereerste spoorlijn Amsterdam–Haarlem. Het gebouw dat er nu staat is jonger: dat dateert van 1908.

Wat is het drukste station van Nederland?

Utrecht Centraal. Volgens de NS stappen daar ongeveer 186.000 reizigers per werkdag in en uit, gevolgd door Amsterdam Centraal met zo’n 184.000. Tel je ook de overstappers mee, dan ligt het aantal reizigers op Utrecht Centraal nog aanzienlijk hoger.

Welk station in Nederland is gebouwd in jugendstil?

Station Haarlem is het enige station in Nederland in jugendstil, ook wel art nouveau genoemd. Het werd in 1908 gebouwd naar ontwerp van D.A.N. Margadant en is herkenbaar aan de gescheiden aankomst- en vertrekgebouwen, de lange overkapping en de glas-in-loodramen.

Wie ontwierp station Amsterdam Centraal?

Pierre Cuypers, dezelfde architect als van het Rijksmuseum. Het station opende in 1889 en is gebouwd in neogotische stijl. Die verwantschap zie je goed terug in de torens en de rijk gedecoreerde gevel.

Waarom kreeg Rotterdam pas in 1957 een centraal station?

Rotterdam had al vier grotere stations, verspreid over de stad, waardoor één centraal station lang niet nodig leek. Pas na de oorlog werd het spoor in de stad opnieuw ingericht en kwam Rotterdam Centraal er. In 2014 volgde de complete vernieuwing tot het huidige gebouw.

Bronnen

• Spoorbeeld — Bureau Spoorbouwmeester, stationsdatabank en cultuurhistorische waardestellingen (stations Haarlem, Groningen, Leeuwarden en ’s-Hertogenbosch)
• Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed — rijksmonumentregister
• NS — cijfers over de grootste en drukste stations
• ProRail — stationsprojecten en reizigerstellingen

Eerste publicatie op: 28 februari 2025

• Deel Artikel:

Geschreven door: Team Kennisdomein

Van Kennisdomein

Team Kennisdomein bestaat uit specialisten die hun sporen hebben verdiend. Het team zorgt voor invulling van Kennisdomein vanuit de passie voor schrijven en het delen van kennis met anderen. De specialisten willen graag meer inzicht creëren in tal van onderwerpen zodat...

Meer informatie