Op vakantie in Nederland: zo kies je vorm en bestemming

Nederland is klein en gevarieerd tegelijk. Binnen twee uur rijden ga je van de Waddeneilanden naar de heuvels van Zuid-Limburg, en onderweg passeer je duinen, bossen, polders en historische steden. Dat maakt het land geschikt voor korte vakanties zonder lange reistijd, en dat weten Nederlanders zelf ook. In 2025 sliepen 52,2 miljoen gasten in een hotel, op een camping of in een vakantiehuisje. Daarvan kwamen er 29,9 miljoen uit eigen land, meldt het CBS, het statistiekbureau van de overheid. Wie hier op vakantie gaat, kiest vooral tussen rust in de natuur en een paar dagen stad.

Nederland als vakantieland in cijfers

Wat opvalt: de buitenlandse gasten zijn met 22,3 miljoen ver in de minderheid. Voor de meeste Nederlanders is eigen land dus geen noodoplossing, maar een gewone keuze voor een weekend of een midweek.

Vier seizoenen en altijd wat te doen

Nederland kent vier duidelijke seizoenen, en dat geeft een grote afwisseling in natuur en temperatuur. Elk seizoen heeft naast de activiteiten die het hele jaar door kunnen ook zijn eigen aanbod. Denk aan zonnen op het strand in de zomer, wandelen in een herfstbos of schaatsen bij vorst. Wie meerdere dagen wil lopen, kan het Pieterpad lopen, van Groningen naar Zuid-Limburg.

Vakantiemogelijkheden

In Nederland kun je op veel manieren op vakantie. Dit overzicht helpt je kiezen:

Wandelvakantie

Nederland telt 21 nationale parken, samen zo’n 3 procent van het landoppervlak, volgens Staatsbosbeheer, de beheerder van natuur namens de overheid. Net als bij het fietsen zijn de routes goed aangegeven. Bij de ingang lees je of je van de paden af mag, zodat je verder de natuur in kunt. Het landschap is gevarieerd: van duin- en boslandschappen in het westen tot heuvels in het zuiden.

Fietsvakantie

Nederland heeft een fijnmazig net van fietspaden en een landelijk knooppuntennetwerk. Fietsapps, fietskaarten en genummerde borden langs de route wijzen je de weg van knooppunt naar knooppunt. Omdat fietsen hier zo gewoon is, zijn de wegen erop ingericht en houden andere weggebruikers er rekening mee.

Op weg met camper, caravan of vouwwagen

De keuze aan campings is groot. Je kunt kamperen bij de boer, op een natuurcamping of op een luxere camping met meer voorzieningen. Op de website van de camping lees je wat er in de omgeving te doen is, of de camping kindvriendelijk is en of huisdieren welkom zijn. Meestal reserveer je daar ook meteen.

Vervoer per auto

Reizen met de auto geeft vrijheid. Wil je op de bonnefooi weg, of reserveer je liever vooraf? Beide kan. Houd wel rekening met de schoolvakanties als je niets vastlegt: in het hoogseizoen zitten hotels en vakantieparken vaak vol. Voordeel van de auto in Nederland: het land is klein, dus je hebt binnen enkele dagen al een goede indruk.

Georganiseerde busreizen

Een compleet georganiseerde busreis met verblijf neemt je het plannen uit handen. Dat is vooral interessant voor senioren. De organisatie stelt een reisplanning samen met bezoeken aan steden, bezienswaardigheden en soms sportieve activiteiten. Ook mensen die minder goed ter been zijn kunnen mee; lees in het programmaboekje wat er mogelijk is.

Reizen met de trein

Met een dagkaart of een treinpas voor meerdere dagen reis je een paar dagen door het land. Het spoornet is fijnmazig en de stations zelf zijn soms al een bestemming: lees over de bijzonderste stations van Nederland. Wie van uitzicht houdt, zit bij het raam goed. Dat scheelt ook in uitstoot. Voor een citytrip naar Berlijn rekent Kenniscentrum Duurzaam Leven (voorheen Milieu Centraal) met de trein ongeveer 50 kilo CO2 voor twee personen, en met het vliegtuig zo’n 450 kilo. Meer daarover staat in ons artikel over duurzaam reizen.

Vakantieparken

Vakantieparken bestaan meestal uit vakantiewoningen, soms gecombineerd met een camping, en liggen vaak midden in de natuur. Voor gezinnen met kinderen zijn er zwembaden, speeltuinen en midgetgolf. Het grote voordeel is de keuze in duur: een weekend, een lang weekend of een midweek. Dat geeft ruimte, ook als je op je uitgaven let.

Hotel of bed and breakfast

Je kunt natuurlijk ook kiezen voor een hotel of B&B. Het aanbod loopt van internationale ketens in de steden tot familiehotels op het platteland. Daarnaast verhuren veel Nederlanders hun eigen woning voor kortere of langere tijd. Dat is een prettige manier om in contact te komen met bewoners en tips te krijgen over de omgeving.

Bestemmingen in Nederland

Een volledig overzicht van alle bestemmingen is ondoenlijk, want de keuze is enorm. De kustlijn alleen al biedt kilometers strand en duin. In het uiterste noorden liggen de vijf bewoonde Waddeneilanden. Je bereikt ze met de veerboot, en die overtocht maakt de reis meteen een klein avontuur.

Wie langs de kust of het water reist, komt ze overal tegen: de dijken in Nederland. Van de Afsluitdijk tot de Deltawerken in Zeeland zijn het niet alleen waterkeringen, maar ook mooie routes om te wandelen en te fietsen. Wil je zien wat die dijken hebben opgeleverd, ga dan op vakantie naar Flevoland: die hele provincie ligt op de bodem van de voormalige Zuiderzee.

Liever de bossen in? Bezoek Nationaal Park De Hoge Veluwe in het midden van het land; dat is het hele jaar open. Ook de Kroondomeinen bij Het Loo en de heidegebieden bij Hilversum zijn een bezoek waard, met eind augustus als bloeitijd van de heide.

Hanzesteden en grote steden

Houd je van oude stadjes met een fraai centrum, dan kun je je hart ophalen in de Hanzesteden: Kampen, Zutphen, Zwolle en Deventer horen erbij. Die steden dankten hun rijkdom aan het Hanzeverbond, het handelsnetwerk dat vanaf de dertiende eeuw de handel rond de Oostzee en de Noordzee beheerste. Je ziet dat verleden nog terug in de pakhuizen, kerken en koopmanshuizen.

Daarnaast heeft Nederland veel middelgrote en grote steden. Amsterdam staat bekend om zijn grachten en de koopmanshuizen uit de Gouden Eeuw. Rotterdam, de havenstad, heeft een modern centrum en een levendig uitgaansleven. In Den Haag ligt Madurodam, waar bekende Nederlandse gebouwen en terreinen op schaal zijn nagebouwd, compleet met een eigen kinderburgemeester. Kom je van ver, dan is Amsterdam Airport Schiphol voor de meeste buitenlandse gasten het startpunt.

Typisch Nederlandse lekkernijen en uitjes

Nederland trekt toeristen ook met zijn lekkernijen: pannenkoeken, pindakaas, stroopwafels, kaas en hagelslag horen bij het typisch Nederlandse eten waar bezoekers naar op zoek gaan. In Volendam ga je in Hollandse klederdracht op de foto, en in veel dorpen en steden vind je winkels met Delfts blauw en boerenbont.

In Amsterdam in Noord-Holland zit zelfs een winkel die alleen pindakaas verkoopt. Veel plaatsen hebben een weekmarkt waar je van stoffen en fournituren tot verse stroopwafels koopt. Wil je liever de natuur in, breng dan in het voorjaar een bezoek aan de bollenstreek: die staat dan vol narcissen, hyacinten en tulpen. In diezelfde streek ligt de Keukenhof, in het voorjaar een grote publiekstrekker.

Kinderen op vakantie in Nederland

Kinderen vermaken zich hier het hele jaar door. Ga je met kinderen op pad, denk dan ook eens aan de kampen die tijdens de schoolvakanties worden aangeboden: tenniskampen, judokampen, zeilkampen en paardenkampen.

Nederland heeft daarnaast tientallen dierentuinen, in allerlei vormen: vogelparken, reptielenzoös, aquaria, een dolfinarium en safariparken. Ook de attractieparken trekken elk jaar veel bezoekers. En dan zijn er nog de losse uitjes voor een dagje weg: klimmen, trampolinehallen, musea en zwembaden.

Dieren op vakantie

Nederland is een prettige bestemming voor een vakantie met je huisdier. Aan het strand maak je samen met de hond lange wandelingen langs de Noordzee. Let wel op de seizoensregels: in de zomermaanden gelden op veel stranden beperkte tijden voor honden. Je huisdier is welkom op veel vakantieparken, hotels, bed and breakfasts, groepsaccommodaties en campings. Op sommige adressen kunnen ook katten of paarden mee, zodat je geen oppas hoeft te regelen.

Waarom in Nederland op vakantie?

Nederland is een vakantieland met veel afwisseling op korte afstand. Wadlopen naar Schiermonnikoog, een tocht door de mergelgrotten in Zuid-Limburg, de natuurparken op de Veluwe of op vakantie in Zeeland: het ligt allemaal binnen een paar uur reizen.

Voor Nederlanders zit het voordeel vooral in de reistijd. Je bent er snel, wat een kort verblijf de moeite waard maakt: een weekend met vrienden, een midweek met het gezin of twee dagen wellness met z’n tweeën. De cijfers laten zien dat veel mensen dat ook doen: bijna 30 miljoen van de gasten in 2025 kwamen uit Nederland zelf.

Ons advies: kies eerst de vorm en pas daarna de plek. Wie rust zoekt, zit in Drenthe of op de Veluwe beter dan aan de kust in juli. Weet je nog niet wat bij je past, kijk dan eerst welk type vakantieganger je bent. Wandel je liever door de bossen van Drenthe of trek je naar de kust? Meer bestemmingen in binnen- en buitenland staan in het kennisgebied Wereld.

Veelgestelde vragen over op vakantie gaan in Nederland