Amsterdam Airport Schiphol: cijfers, banen en geschiedenis
Schiphol is de grootste luchthaven van Nederland: in 2025 goed voor 68,8 miljoen passagiers, bijna 478.000 vluchten en zes start- en landingsbanen.
Ook internationaal hoort Amsterdam Airport Schiphol bij de drukste luchthavens ter wereld. Met verbindingen over de hele aardbol is de luchthaven een belangrijk verkeersknooppunt en een economische motor voor Nederland. Hieronder zie je eerst de kerncijfers op een rij.
| Schiphol in cijfers | Actueel |
|---|---|
| Passagiers (2025) | 68,8 miljoen |
| Vliegtuigbewegingen (2025) | Bijna 478.000 |
| Aandeel in alle passagiers en vluchten van en naar Nederland | 88 procent |
| Start- en landingsbanen | 6 |
| Luchtvaartmaatschappijen | Meer dan 100 |
| Horeca en winkels | Meer dan 200 |
| Ligging | Ruim 4 meter onder zeeniveau, in de Haarlemmermeerpolder |
Geschiedenis van Schiphol
Op de plek van het huidige Schiphol lag in 1916 al een militair vliegveld. In 1920 werd het een luchthaven die ook burgers vervoerde. Op 17 mei 1920 maakte KLM zijn eerste lijndienstvlucht naar Londen; onder haar oorspronkelijke naam is KLM daarmee de oudste nog bestaande luchtvaartmaatschappij ter wereld.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Schiphol gebombardeerd, maar ook gebruikt door de Duitsers. Veel Duitse oorlogsvliegtuigen die in Nederland en omgeving opereerden vlogen vanaf Schiphol. Er werden zelfs drie schijnvliegvelden aangelegd om de geallieerden op het verkeerde been te zetten.
Schiphol ligt in een polder
Schiphol ligt in de Haarlemmermeerpolder, in Noord-Holland. In 1848 begon men met het droogleggen van dit meer; vier jaar later viel de polder droog en was de basis voor de latere luchthaven gelegd. Schiphol ligt ruim 4 meter onder zeeniveau en is dus volledig afhankelijk van dijken en gemalen. Wat begon als een klein vliegveldje groeide in ruim een eeuw uit tot de grootste luchthaven van het land.
Hoeveel passagiers verwerkt Schiphol?
Schiphol begon met enkele duizenden passagiers per jaar. Na de Tweede Wereldoorlog herstelde de luchthaven zich snel en groeiden de aantallen hard door. In deze tabel zie je de belangrijkste momenten.
| Jaar | Passagiers | Wat er gebeurde |
|---|---|---|
| 1920 | Enkele duizenden | Eerste KLM-lijndienst naar Londen |
| 1959 | 1 miljoen | Voor het eerst boven het miljoen |
| 2000 | Ruim 39 miljoen | Sterke groei van het netwerk |
| 2019 | Ruim 71 miljoen | Recordjaar voor de coronacrisis |
| 2020 | Ruim 20 miljoen | Coronacrisis, wereldwijde reisbeperkingen |
| 2025 | 68,8 miljoen | Bijna terug op het niveau van 2019 |
De vijf nationale luchthavens samen verwerkten in 2025 ruim 78 miljoen passagiers en 541.000 vluchten. Schiphol nam daar 88 procent van voor zijn rekening. Die verhouding laat zien hoe sterk de Nederlandse luchtvaart op één punt is geconcentreerd.
Mag Schiphol blijven groeien?
Daarover wordt al jaren gestreden, en de stand van zaken veranderde in 2026 ingrijpend. Het kabinet wilde het aantal vluchten terugbrengen naar maximaal 478.000 per jaar en legde dat vast in een nieuw Luchthavenverkeerbesluit. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vernietigde dat besluit op 11 maart 2026: de minister had het niet zorgvuldig genomen en niet goed gemotiveerd.
Daarmee geldt weer het Luchthavenverkeerbesluit uit 2008, en daarin staat geen maximum aantal vluchten per jaar. Wel trof de Raad van State een voorlopige voorziening voor de nacht: tussen 23.00 en 7.00 uur mogen er maximaal 27.000 vliegtuigbewegingen met handelsverkeer per gebruiksjaar plaatsvinden. Tegen die grens had geen van de partijen bezwaar. De voorziening vervalt zodra het kabinet een nieuw Luchthavenverkeerbesluit in werking stelt.
De reden achter de krimpplannen is vooral de geluidshinder. Schiphol ligt in de dichtbevolkte Randstad, en hoewel luchtverkeersleiders vliegroutes zo veel mogelijk buiten bewoond gebied houden, bereikt het geluid van vliegtuigen onvermijdelijk omwonenden. Metingen van vliegtuiggeluid zijn openbaar in te zien, en Schiphol informeert omwonenden via een eigen nieuwsbrief over nieuwe ontwikkelingen.
Voorzieningen bij Schiphol
Schiphol is zo groot dat je het bijna een stad kunt noemen. Er zijn meer dan 200 horecagelegenheden en winkels, dus je kunt er prima ontbijten, lunchen, dineren en winkelen. Omdat de luchthaven 24 uur per dag in bedrijf is, hebben die voorzieningen ruime openingstijden.
Verder vind je op Schiphol onder meer een apotheek, een Baby Care Lounge, eerstehulpvoorzieningen, vergaderruimtes en slaapruimtes. Genoeg mogelijkheden dus om een lange overstap door te komen.
Verkeersknooppunt
Schiphol is nationaal en internationaal een belangrijk verkeersknooppunt. KLM maakt er met haar grote netwerk een luchtvaartknooppunt van, maar ook de trein- en busverbindingen dragen daaraan bij.
Mainportfunctie
Een mainport is een belangrijk knooppunt van transportroutes. In Nederland wordt die term gebruikt voor de Rotterdamse haven en voor Schiphol. Op de luchthaven komen naast vliegverbindingen ook veel andere routes samen. De hogesnelheidstrein tussen Amsterdam en Parijs, sinds 2023 onder de naam Eurostar, stopt bijvoorbeeld op Schiphol.
Onder de luchthaven ligt bovendien een van de belangrijkste treinstations van Nederland. Treinen rijden in veel richtingen en zelfs ’s nachts is Schiphol per spoor bereikbaar. Daarnaast rijden er snelle busverbindingen naar plaatsen als Haarlem, Hoofddorp, Amstelveen en Alphen aan den Rijn, en verzorgen bussen van het Schipholnet het vervoer op en rond het luchthaventerrein zelf.
Hubfunctie van Schiphol
Een hub is in de luchtvaart een luchthaven waar veel passagiers overstappen. Schiphol is zo’n luchthaven, vooral dankzij KLM: de maatschappij vliegt vanaf Schiphol naar meer dan honderd bestemmingen, waardoor reizigers er binnen het netwerk kunnen overstappen.
Een sterke hub trekt bovendien andere maatschappijen aan. Zo heeft ook het Amerikaanse Delta Air Lines een hub op Schiphol. Delta brengt passagiers vanaf Schiphol naar haar eigen grote knooppunt Atlanta, en van daaruit verder de Verenigde Staten in. Samen maken KLM en Delta van Schiphol een belangrijk overstappunt.
Start- en landingsbanen bij Schiphol
Schiphol heeft zes start- en landingsbanen: de Polderbaan, Kaagbaan, Zwanenburgbaan, Buitenveldertbaan, Aalsmeerbaan en Oostbaan. De Polderbaan is met 3.800 meter de langste, de Oostbaan met 2.014 meter de kortste.
Dat aantal ligt hoger dan bij de meeste grote luchthavens; Londen Heathrow, de grootste luchthaven van het Verenigd Koninkrijk, heeft er bijvoorbeeld maar twee. De verklaring is de wind. Vliegtuigen starten en landen altijd tegen de wind in, en omdat de windrichting in Nederland vaak draait, moet Schiphol regelmatig van baan kunnen wisselen.
Welke baan er open gaat, is geen toeval. De Polderbaan en de Kaagbaan worden als eerste en zo vaak mogelijk ingezet, omdat bij die twee de minste mensen overlast ervaren. Weer, drukte en baanonderhoud bepalen wanneer de luchtverkeersleiding daarvan afwijkt.
Luchtvaartmaatschappijen
Op Schiphol opereren meer dan honderd luchtvaartmaatschappijen van over de hele wereld. De meeste hebben de grondafhandeling van hun vliegtuigen uitbesteed aan een van de afhandelbedrijven die op de luchthaven actief zijn.
Incidenten rond Schiphol
Schiphol is een veilige luchthaven waar relatief weinig incidenten gebeuren. Toch deden zich in de directe omgeving twee grote vliegrampen voor.
De Bijlmerramp (1992)
Op 4 oktober 1992 boorde een vrachtvliegtuig van de Israëlische maatschappij El Al zich in een flat in de Amsterdamse wijk Bijlmermeer. Bij de ramp vielen 43 doden.
Turkish Airlines-vlucht 1951 (2009)
In februari 2009 probeerde een toestel van Turkish Airlines te landen op de Polderbaan. Vlak voor de landing stortte het vliegtuig neer in een weiland naast de baan. Bij deze ramp kwamen negen mensen om het leven.
Veelgestelde vragen over Amsterdam Airport Schiphol
Hoeveel passagiers verwerkt Schiphol per jaar?
In 2025 reisden 68,8 miljoen passagiers van en naar Schiphol, verdeeld over bijna 478.000 vluchten. Daarmee is Schiphol goed voor 88 procent van alle vliegtuigpassagiers en vluchten van en naar Nederland. Het recordjaar blijft 2019, met ruim 71 miljoen passagiers.
Hoeveel start- en landingsbanen heeft Schiphol?
Zes: de Polderbaan, Kaagbaan, Zwanenburgbaan, Buitenveldertbaan, Aalsmeerbaan en Oostbaan. De Polderbaan is met 3.800 meter de langste. Dat er zoveel banen zijn, komt doordat vliegtuigen altijd tegen de wind in starten en landen en de windrichting in Nederland vaak draait.
Geldt er nog een maximum aantal vluchten op Schiphol?
Niet voor het hele jaar. De Raad van State vernietigde op 11 maart 2026 het Luchthavenverkeerbesluit waarin het kabinet een maximum van 478.000 vluchten had vastgelegd. Daardoor geldt weer het besluit uit 2008, zonder jaarmaximum. Voor de nacht geldt wel een voorlopige grens van 27.000 vliegtuigbewegingen per gebruiksjaar tussen 23.00 en 7.00 uur.
Waar ligt Schiphol precies?
In de Haarlemmermeerpolder in Noord-Holland, ten zuidwesten van Amsterdam. Die polder werd tussen 1848 en 1852 drooggelegd. Schiphol ligt ruim 4 meter onder zeeniveau.
Wat betekent het dat Schiphol een hub is?
Een hub is een luchthaven waar veel passagiers overstappen, in plaats van dat hun reis er begint of eindigt. Schiphol dankt die functie vooral aan KLM, dat vanaf Schiphol naar meer dan honderd bestemmingen vliegt, en aan partner Delta Air Lines met haar hub in Atlanta.
Bronnen
- CBS, Ruim 78 miljoen luchtvaartpassagiers in 2025 — 68,8 miljoen passagiers en bijna 478.000 vluchten op Schiphol, 88 procent van het landelijke totaal.
- Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak vernietigt Luchthavenverkeerbesluit voor Schiphol, 11 maart 2026 — het jaarmaximum vervalt, de nachtgrens van 27.000 bewegingen blijft als voorlopige voorziening.
- Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Regels voor baangebruik — de zes banen en de voorkeur voor de Polderbaan en de Kaagbaan.
Aanbevolen artikelen
