Amsterdam Airport Schiphol: cijfers, banen en geschiedenis

Amsterdam Airport Schiphol is de grootste luchthaven van Nederland: in 2025 goed voor 68,8 miljoen passagiers, 499.000 vluchten en zes start- en landingsbanen.

Inhoudsopgave

    Ook internationaal hoort Schiphol bij de drukste luchthavens ter wereld. Met verbindingen over de hele aardbol is de luchthaven een belangrijk verkeersknooppunt en een economische motor voor Nederland. Hieronder zie je eerst de kerncijfers op een rij.

    Schiphol in cijfersActueel
    Passagiers (2025)68,8 miljoen
    Vliegtuigbewegingen (2025)499.000
    Aandeel in alle passagiers van en naar Nederland87,7 procent
    Start- en landingsbanen6
    LuchtvaartmaatschappijenMeer dan 100
    Horeca en winkelsMeer dan 200
    LiggingRuim 4 meter onder zeeniveau, in de Haarlemmermeerpolder
    Kerncijfers van Amsterdam Airport Schiphol. Bron: CBS (luchtvaartcijfers 2025) en Schiphol Group.
    Vliegtuig stijgt op zonsondergang Amsterdam Airport

    Geschiedenis van Schiphol

    Op de plek van het huidige Schiphol lag in 1916 al een militair vliegveld. In 1920 werd het een luchthaven die ook burgers vervoerde. Op 17 mei 1920 maakte KLM zijn eerste lijndienstvlucht naar Londen; onder haar oorspronkelijke naam is KLM daarmee de oudste nog bestaande luchtvaartmaatschappij ter wereld.

    Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Schiphol gebombardeerd, maar ook gebruikt door de Duitsers. Veel Duitse oorlogsvliegtuigen die in Nederland en omgeving opereerden vlogen vanaf Schiphol. Er werden zelfs drie schijnvliegvelden aangelegd om de geallieerden op het verkeerde been te zetten.

    Schiphol ligt in een polder

    Schiphol ligt in de Haarlemmermeerpolder, in Noord-Holland. In 1848 begon men met het droogleggen van dit meer; vier jaar later viel de polder droog en was de basis voor de latere luchthaven gelegd. Schiphol ligt ruim 4 meter onder zeeniveau en is dus volledig afhankelijk van dijken en gemalen. Wat begon als een klein vliegveldje groeide in ruim een eeuw uit tot de grootste luchthaven van het land.

    Hoeveel passagiers verwerkt Schiphol?

    Schiphol begon met enkele duizenden passagiers per jaar. Na de Tweede Wereldoorlog herstelde de luchthaven zich snel en groeiden de aantallen hard door. In deze tabel zie je de belangrijkste momenten.

    JaarPassagiersWat er gebeurde
    1920Enkele duizendenEerste KLM-lijndienst naar Londen
    19591 miljoenVoor het eerst boven het miljoen
    2000Ruim 39 miljoenSterke groei van het netwerk
    2019Ruim 71 miljoenRecordjaar voor de coronacrisis
    2020Ruim 20 miljoenCoronacrisis, wereldwijde reisbeperkingen
    202568,8 miljoenBijna terug op het niveau van 2019
    Ontwikkeling van het aantal passagiers op Schiphol. Bron: CBS en Schiphol Group.

    Mag Schiphol blijven groeien?

    Nee, niet onbeperkt. Het kabinet zet in op minder vluchten en houdt een plafond aan van 478.000 vliegtuigbewegingen per jaar. In 2025 lag het werkelijke aantal met 499.000 bewegingen daar nog boven, wel was dat een stuk lager dan in de piekjaren.

    De reden voor dat plafond is vooral de geluidshinder. Schiphol ligt in de dichtbevolkte Randstad, en hoewel luchtverkeersleiders vliegroutes zo veel mogelijk buiten bewoond gebied houden, bereikt het geluid van vliegtuigen onvermijdelijk omwonenden. Metingen van vliegtuiggeluid zijn openbaar in te zien, en Schiphol informeert omwonenden via een eigen nieuwsbrief over nieuwe ontwikkelingen.

    Voorzieningen bij Schiphol

    Schiphol is zo groot dat je het bijna een stad kunt noemen. Er zijn meer dan 200 horecagelegenheden en winkels, dus je kunt er prima ontbijten, lunchen, dineren en winkelen. Omdat de luchthaven 24 uur per dag in bedrijf is, hebben die voorzieningen ruime openingstijden.

    Verder vind je op Schiphol onder meer een apotheek, een Baby Care Lounge, eerstehulpvoorzieningen, vergaderruimtes en slaapruimtes. Genoeg mogelijkheden dus om een lange overstap door te komen.

    Verkeersknooppunt

    Schiphol is nationaal en internationaal een belangrijk verkeersknooppunt. KLM maakt er met haar grote netwerk een luchtvaartknooppunt van, maar ook de trein- en busverbindingen dragen daaraan bij.

    Mainportfunctie

    Een mainport is een belangrijk knooppunt van transportroutes. In Nederland wordt die term gebruikt voor de Rotterdamse haven en voor Schiphol. Op de luchthaven komen naast vliegverbindingen ook veel andere routes samen. De hogesnelheidstrein tussen Amsterdam en Parijs, sinds 2023 onder de naam Eurostar, stopt bijvoorbeeld op Schiphol.

    Onder de luchthaven ligt bovendien een van de belangrijkste treinstations van Nederland. Treinen rijden in veel richtingen en zelfs ’s nachts is Schiphol per spoor bereikbaar. Daarnaast rijden er snelle busverbindingen naar plaatsen als Haarlem, Hoofddorp, Amstelveen en Alphen aan den Rijn, en verzorgen bussen van het Schipholnet het vervoer op en rond het luchthaventerrein zelf.

    Hubfunctie van Schiphol

    Een hub is in de luchtvaart een luchthaven waar veel passagiers overstappen. Schiphol is zo’n luchthaven, vooral dankzij KLM: de maatschappij vliegt vanaf Schiphol naar meer dan honderd bestemmingen, waardoor reizigers er binnen het netwerk kunnen overstappen.

    Een sterke hub trekt bovendien andere maatschappijen aan. Zo heeft ook het Amerikaanse Delta Air Lines een hub op Schiphol. Delta brengt passagiers vanaf Schiphol naar haar eigen grote knooppunt Atlanta, en van daaruit verder de Verenigde Staten in. Samen maken KLM en Delta van Schiphol een belangrijk overstappunt.

    Start- en landingsbanen bij Schiphol

    Schiphol heeft zes start- en landingsbanen: de Polderbaan, Kaagbaan, Zwanenburgbaan, Buitenveldertbaan, Aalsmeerbaan en Oostbaan. De Polderbaan is met 3.800 meter de langste, de Oostbaan met 2.014 meter de kortste.

    Dat aantal ligt hoger dan bij de meeste grote luchthavens; Londen Heathrow, de grootste luchthaven van het Verenigd Koninkrijk, heeft er bijvoorbeeld maar twee. De verklaring is de wind. Vliegtuigen starten en landen altijd tegen de wind in, en omdat de windrichting in Nederland vaak draait, moet Schiphol regelmatig van baan kunnen wisselen.

    Luchtvaartmaatschappijen

    Op Schiphol opereren meer dan honderd luchtvaartmaatschappijen van over de hele wereld. De meeste hebben de grondafhandeling van hun vliegtuigen uitbesteed aan een van de afhandelbedrijven die op de luchthaven actief zijn.

    Incidenten rond Schiphol

    Schiphol is een veilige luchthaven waar relatief weinig incidenten gebeuren. Toch deden zich in de directe omgeving twee grote vliegrampen voor.

    De Bijlmerramp (1992)

    Op 4 oktober 1992 boorde een vrachtvliegtuig van de Israëlische maatschappij El Al zich in een flat in de Amsterdamse wijk Bijlmermeer. Bij de ramp vielen 43 doden.

    Turkish Airlines-vlucht 1951 (2009)

    In februari 2009 probeerde een toestel van Turkish Airlines te landen op de Polderbaan. Vlak voor de landing stortte het vliegtuig neer in een weiland naast de baan. Bij deze ramp kwamen negen mensen om het leven.

    Veelgestelde vragen over Amsterdam Airport Schiphol

    Hoeveel passagiers verwerkt Schiphol per jaar?

    In 2025 reisden 68,8 miljoen passagiers van en naar Schiphol, bijna 3 procent meer dan het jaar ervoor. Daarmee is Schiphol goed voor 87,7 procent van alle vliegtuigpassagiers van en naar Nederland. Het recordjaar blijft 2019, met ruim 71 miljoen passagiers.

    Hoeveel start- en landingsbanen heeft Schiphol?

    Zes: de Polderbaan, Kaagbaan, Zwanenburgbaan, Buitenveldertbaan, Aalsmeerbaan en Oostbaan. De Polderbaan is met 3.800 meter de langste. Dat er zoveel banen zijn, komt doordat vliegtuigen altijd tegen de wind in starten en landen en de windrichting in Nederland vaak draait.

    Waarom moet Schiphol krimpen?

    Vooral vanwege de geluidshinder voor omwonenden. Het kabinet houdt daarom een plafond aan van 478.000 vliegtuigbewegingen per jaar. In 2025 lag het aantal met 499.000 bewegingen nog boven dat plafond.

    Waar ligt Schiphol precies?

    In de Haarlemmermeerpolder in Noord-Holland, ten zuidwesten van Amsterdam. Die polder werd tussen 1848 en 1852 drooggelegd. Schiphol ligt ruim 4 meter onder zeeniveau.

    Wat betekent het dat Schiphol een hub is?

    Een hub is een luchthaven waar veel passagiers overstappen, in plaats van dat hun reis er begint of eindigt. Schiphol dankt die functie vooral aan KLM, dat vanaf Schiphol naar meer dan honderd bestemmingen vliegt, en aan partner Delta Air Lines met haar hub in Atlanta.

    Bronnen

    • CBS — luchtvaartcijfers Nederlandse luchthavens, passagiers en vliegtuigbewegingen 2025
    • Schiphol Group — verkeer- en vervoercijfers en informatie over het vluchtenplafond
    • Rijksoverheid — beleid rond het aantal vluchten op Schiphol
    Eerste publicatie op: 5 maart 2023
    Geschreven door: Team Kennisdomein
    Van Kennisdomein
    Team Kennisdomein bestaat uit specialisten die hun sporen hebben verdiend. Het team zorgt voor invulling van Kennisdomein vanuit de passie voor schrijven en het delen van kennis met anderen. De specialisten willen graag meer inzicht creëren in tal van onderwerpen zodat...
    Meer informatie

    Aanbevolen artikelen

    Kind in oorlog Gaza
    Over de wereld
    Het is een van de meest complexe en langdurige conflicten in het Midden-Oosten: de oorlog in Gaza. De laat...
    Michel Steers Graffiti 'piece'
    Over de wereld
    Graffiti bestaat al veel langer dan je misschien denkt. In de oude Romeinse tijd schreven mensen al berich...
    Oude boeken
    Over de wereld
    In ons blog Boeken, welke gen...
    Trein in Nederland
    Over de wereld
    Bijzondere stations in Nederland zijn er genoeg: van het jugendstilstation Haarlem tot het futuristische R...
    Meer artikelen over Over de wereld