Op vakantie naar Flevoland: Schokland, Urk en nieuwe natuur

Op 1 januari 2026 bestond de provincie Flevoland precies veertig jaar. Het land zelf is maar iets ouder: het laatste deel viel in 1968 droog. Toch ligt hier een van de grootste nationale parken van het land. Nationaal Park Nieuw Land is 29.000 hectare groot, meldt de organisatie van de Nationale Parken. Dat is 290 vierkante kilometer aan moeras, meer en nieuwe eilanden. Wie denkt dat een polder alleen rechte wegen en akkers is, wordt hier verrast. Een dagje Amsterdam zit er ook zo in. Meer bestemmingen in eigen land staan in onze artikelen over vakantie in Nederland, en verre reizen in het kennisgebied Wereld.

Hoe is Flevoland ontstaan?

Flevoland is gemaakt door delen van de Zuiderzee droog te leggen, het water dat nu het IJsselmeer en het Markermeer heet. Dat ging in drie stappen. De Noordoostpolder viel in 1942 droog, Oostelijk Flevoland in 1957 en Zuidelijk Flevoland in 1968.

Het gebied werd daarna eerst door tijdelijke besturen geregeld. Op 1 januari 1986 werd Flevoland officieel de twaalfde provincie van Nederland, met Lelystad als hoofdstad. Op 27 april 2027 viert de koning Koningsdag in Lelystad. De provincie telt zes gemeenten: Almere, Dronten, Lelystad, Noordoostpolder, Urk en Zeewolde.

Flevoland bestaat uit twee delen. De Noordoostpolder ligt tegen het oude land van Friesland en Overijssel aan. De Flevopolder is een eiland: rondom liggen het IJsselmeer, het Markermeer en de randmeren. Je komt er via bruggen, dijken en een spoortunnel. De polder ligt meters onder zeeniveau. Hij is dus afhankelijk van dijken en gemalen, zeker nu de zeespiegel door de opwarming van de aarde stijgt.

Steden en plaatsen in Flevoland

Omdat de provincie zo jong is, vind je er geen oude binnensteden zoals in de rest van Nederland. De uitzondering is Urk. Dat was eeuwenlang een bewoond eiland in de Zuiderzee en kwam pas door de drooglegging aan het vasteland te liggen. Urk is dus de oudste plaats van Flevoland, niet Lelystad.

In de tabel hieronder zie je hoeveel mensen er in elke gemeente wonen en waar de plaats om bekendstaat.

Almere telt ruim 233.000 inwoners. Dat is de helft van alle mensen in Flevoland, dat eind juli 2026 volgens het CBS 465.453 inwoners had. Het CBS is het statistiekbureau van de overheid. De polders waren eerst alleen bedoeld om landbouwgrond te winnen. Maar er kwamen steeds meer mensen wonen, vooral uit de drukke regio Amsterdam, en wonen is inmiddels minstens zo belangrijk als de landbouw.

Almere

In Almere kom je vooral voor de architectuur. De stad is op een lege polder gebouwd, en architecten kregen er ruimte die ze in een oude stad nooit krijgen. In Almere Stad zie je dat aan het winkelhart rond De Citadel en aan de schouwburg die over het Weerwater uitsteekt. In Almere Haven, het oudste stadsdeel, is het kleinschaliger, met een haventje aan het Gooimeer.

De stad was in 2022 gastheer van de Floriade, de wereldtuinbouwtentoonstelling die eens in de tien jaar in Nederland wordt gehouden. Het terrein aan het Weerwater wordt daarna omgebouwd tot een nieuwe woonwijk.

Schokland en Urk

Midden in de akkers van de Noordoostpolder ligt een langgerekte heuvel. Dat is Schokland, een voormalig eiland in de Zuiderzee. De bewoners moesten het steeds vaker verlaten als het water steeg, tot het eiland definitief werd ontruimd. Door de inpoldering hoort het vanaf de jaren veertig weer bij het land. UNESCO zette Schokland en omgeving op de Werelderfgoedlijst. Je loopt er over de oude kade en ziet waar vroeger de golven tegenaan sloegen.

Urk ligt een kwartier rijden verderop. Ook dit was een eiland, maar Urk bleef een vissersplaats en is dat nog steeds. De smalle straatjes van de oude dorpskern lopen naar de haven en de vuurtoren.

Natuur in Flevoland

Juist doordat het land nieuw is, is de natuur in Flevoland bijzonder. Sinds 1 oktober 2018 vallen de natste delen onder Nationaal Park Nieuw Land. In de tabel hieronder zie je de vier delen van dat park en daarnaast het Horsterwold, het grootste bos van de provincie.

De Oostvaardersplassen ontstonden in 1968, toen Zuidelijk Flevoland droogviel en het laagste deel nat bleef. Het gebied heeft internationale betekenis voor vogels. Sinds 2006 broedt er de zeearend, een roofvogel met een spanwijdte tot 2,5 meter. Staatsbosbeheer, de natuurbeheerder van de overheid, laat heckrunderen, konikpaarden en edelherten grazen. Zij houden het gras kort, zodat ganzen er kunnen eten. Het beste begin is het buitencentrum aan de Kitsweg in Lelystad, waar wandelroutes starten.

Het Horsterwold bij Zeewolde is volgens Staatsbosbeheer een van de grootste aaneengesloten loofbossen van Nederland. De bomen groeien er hard, want de zeebodem is vruchtbaar. Je mag er vrij struinen, maar veel verharde paden zijn er niet: trek dus laarzen aan.

Leuke uitjes in Flevoland

Door de ligging ben je vanuit Flevoland ook snel in Zwolle, Amersfoort of Utrecht, of in de natuur op de Veluwe. In de provincie zelf zijn dit vier uitjes, met of zonder kinderen.

Dierenpark Almere Jungle

Almere Jungle is een klein dierenpark met een botanische tuin. Het vangt ook exotische dieren op die mensen niet langer kunnen of mogen houden. Reken op een halve dag.

Aviodrome

Dit luchtvaartmuseum ligt bij Lelystad Airport. Je bekijkt er vliegtuigen van dichtbij, van de begintijd van de luchtvaart tot toestellen uit de Tweede Wereldoorlog en daarna. Een groot deel staat binnen, dus het is ook een uitje voor een regendag.

Belevenisbos

Het Belevenisbos in Lelystad is een speelbos zonder hekken. Kinderen mogen er klimmen, hutten bouwen en in ondiep water spelen. Neem op een warme dag droge kleren mee.

Pantropica

Pantropica bij Luttelgeest heette vroeger de Orchideeënhoeve. Het is een overdekt park met tropische tuinen, een vlindertuin en dieren als maki’s en vogels. Omdat alles binnen is, blijft het ook bij regen een dagje uit.

Ons oordeel: Flevoland is geen bestemming voor een week aan het strand. Het is wel de beste plek in Nederland om te zien hoe een land wordt gemaakt. Begin op Schokland, rijd door naar Urk en eindig bij de Oostvaardersplassen. Dan zie je in één dag het oude eiland, het vissersdorp en de natuur die er pas na 1968 kwam.

Veelgestelde vragen over een vakantie in Flevoland