Prinsjesdag 2026: wat verandert er in 2027 voor jou?

De doorsnee Nederlander gaat er in 2027 0,1 procent op achteruit. Dat rekent het Centraal Planbureau (CPB), het rekeninstituut van de overheid, in de raming die tegelijk met de Miljoenennota verscheen. Dat cijfer verbergt een ruil. Werkenden krijgen een hogere arbeidskorting van maximaal € 173 per jaar. Tegelijk worden de belastingschijven en kortingen maar voor de helft aan de inflatie aangepast. Die maatregel heet de vrijheidsbijdrage en levert de staat € 1,5 miljard op, ongeveer evenveel als de hogere arbeidskorting kost. En wie in november de brief van zijn zorgverzekeraar opent, ziet het andere deel van het verhaal. De premie stijgt met ongeveer € 12,50 per maand, ook al gaat het eigen risico dit jaar niet met € 60 omhoog.

Waarom de plannen nog niet vaststaan

Alles wat op Prinsjesdag wordt gepresenteerd is een voorstel. Het Belastingplan 2027 is een wetsvoorstel. De Tweede Kamer behandelt het in november en de Eerste Kamer in december. Pas na die tweede stemming staan de tarieven vast. Dat is elk jaar zo, maar dit jaar telt het zwaarder dan anders. Het kabinet van D66, VVD en CDA onder leiding van premier Rob Jetten heeft 66 van de 150 zetels in de Tweede Kamer. Voor elke wet is dus steun van andere partijen nodig.

Het kabinet weet dat zelf ook. In de Miljoenennota noemt het de belangrijkste koopkrachtmaatregelen letterlijk een technische invulling. Het schrijft erbij dat het graag het gesprek aangaat met de Kamer over die invulling. Staatssecretaris Eelco Eerenberg van Financiën kondigt in zijn brief bij het Belastingplan bovendien nu al een wijziging aan. De korting op de dieselaccijns wordt alsnog verlengd en woningcorporaties krijgen een uitzondering in de winstbelasting voor bedrijven. Reken er dus op dat de bedragen hieronder in november nog verschuiven, vooral de arbeidskorting en de ouderenkorting.

Wat staat wel vast? De begroting zelf, de verwachte zorgpremie en de regel dat de toeslagen meegroeien met de prijzen. En alles wat al in eerdere wetten staat, zoals het einde van de salderingsregeling voor zonnepanelen op 1 januari 2027.

Wat je in 2027 aan belasting betaalt

Het tarief in de eerste schijf van de inkomstenbelasting gaat van 35,75 naar 36,23 procent. Het tarief in de tweede schijf gaat van 37,56 naar 38,16 procent. Het toptarief, het hoogste tarief van 49,5 procent, blijft gelijk, maar de grens waar het begint wordt bevroren op € 78.426. Zonder die bevriezing was de grens ruim € 2.100 hoger geweest. Een groter deel van een hoger inkomen valt dus in het toptarief.

De vrijheidsbijdrage

De belangrijkste maatregel is de minst zichtbare. Elk jaar schuiven de schijfgrenzen en heffingskortingen mee met de inflatie, zodat je niet meer belasting betaalt alleen omdat de prijzen stegen. Die correctie zou voor 2027 2,6 procent zijn. Het kabinet past die correctie maar voor 48 procent toe, dus 1,25 procent. Dat noemt het de vrijheidsbijdrage, omdat het geld naar defensie gaat. Het ministerie van Sociale Zaken verwacht dat het doorsnee huishouden er daardoor 0,2 procent op achteruitgaat. Bij een netto inkomen van € 3.000 per maand is dat ongeveer € 6 per maand. Voor de toeslagen geldt de beperking niet: die schuiven wel volledig mee met 2,6 procent.

De tarieven en kortingen op een rij

In de tabel hieronder zie je de bedragen en tarieven die voor de meeste werkenden en gepensioneerden het verschil maken. Links de stand van 2026, rechts het voorstel voor 2027.

De arbeidskorting is de korting die je krijgt omdat je werkt. Ze stijgt met € 173 op elk punt van de tabel, ruim € 14 per maand. Dat voordeel houd je volledig tot een inkomen van € 47.834; daarboven neemt het af. De combinatiekorting voor werkende ouders met een jong kind gaat juist € 153 omlaag; ze wordt in negen stappen afgebouwd en verdwijnt in 2035.

Wat de koopkrachtcijfers zeggen over jouw huishouden

Koopkracht is wat je met je inkomen kunt kopen nadat je de prijsstijging eraf haalt. De lonen stijgen in 2027 naar verwachting met 3,8 procent en de prijzen met 2,7 procent, dus op papier houd je meer over. Dat het cijfer toch net onder nul uitkomt, komt volledig door beleid: de hogere tarieven en de beperkte inflatiecorrectie wegen zwaarder dan de hogere arbeidskorting. Waarom de prijzen blijven stijgen, lees je in ons artikel over waarom alles steeds duurder wordt.

Het gemiddelde zegt weinig over jou. Het ministerie van Sociale Zaken verwacht dat de koopkracht van 90 procent van de huishoudens ergens tussen min 1,3 en plus 1,2 procent uitkomt. Gepensioneerden gaan er in doorsnee 0,3 procent op vooruit, vooral omdat pensioenfondsen bij de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel eenmalig meer verhogen: gemiddeld 7,6 procent. De laagste inkomens gaan er 0,2 procent op vooruit, de hoogste twee inkomensgroepen 0,2 procent achteruit.

Negen voorbeeldhuishoudens

In de tabel hieronder staat de verwachte koopkrachtontwikkeling van een aantal voorbeeldhuishoudens. Modaal is het middeninkomen dat de overheid in deze berekeningen gebruikt; bij gezinnen is gerekend met twee kinderen van 6 tot 11 jaar.

De grootste verliezer in die tabel is de alleenverdiener met kinderen en twee keer modaal. Dat gezin verliest door het bevroren toptarief, krijgt maar één keer de hogere arbeidskorting en raakt het kindgebonden budget sneller kwijt.

Eigen risico en zorgpremie in 2027

Het verplicht eigen risico wordt in 2027 € 400. Op veel websites staat nog dat het naar € 455 gaat, of juist naar € 165; allebei klopt niet. De verhoging met € 60 die het kabinet wilde, schuift een jaar op naar 2028. Wat overblijft is de gewone aanpassing aan de zorgkosten, van € 385 naar € 400. Het ministerie van Volksgezondheid bereidt in 2027 ook een andere verandering voor. Vanaf 2028 betaal je per behandeling in het ziekenhuis hoogstens € 150 eigen risico. Bij één onderzoek ben je dan niet meteen het hele bedrag kwijt.

Zorgpremie en zorgtoeslag

Dat uitstel heeft een prijs, en die betaal je via de premie. Doordat het eigen risico niet omhooggaat, stijgen de zorguitgaven met een miljard euro. Dat geld komt in de premie terecht. Het ministerie verwacht een gemiddelde premie van € 2.029 per jaar in 2027, tegen € 1.879 in 2026. Dat is ongeveer € 169 per maand, € 12,50 meer dan nu. Hoe je premie, eigen risico en overstappen samenhangen, staat in ons artikel over de zorgverzekering.

De zorgtoeslag stijgt mee. De maximale zorgtoeslag wordt in 2027 € 1.680 voor een alleenstaande en € 3.223 voor een paar. Dat is € 130 en € 260 meer dan in 2026. Daar staat een strengere vermogensgrens tegenover. Wie op 1 januari 2027 meer dan € 119.122 spaargeld of belegd vermogen heeft (€ 158.748 met partner), krijgt geen zorgtoeslag en geen kindgebonden budget meer. Die grens ligt ruim € 30.000 lager dan in 2026. Verder verdwijnt per 2028 de aftrekpost voor bijzondere zorgkosten, zoals hulpmiddelen en een dieet, uit de belastingaangifte. Het kabinet reserveert € 350 miljoen om chronisch zieken daarvoor deels te compenseren, maar hoe is nog niet besloten.

Kinderbijslag en kindgebonden budget in 2027

Gezinnen krijgen de verandering waar de Troonrede al op hintte. De kinderbijslag gaat in 2027 met ongeveer € 90 per kind per jaar omhoog, bovenop de gewone aanpassing aan de prijzen. Het is de eerste stap naar één nieuwe kindregeling die kinderbijslag en kindgebonden budget moet vervangen. Die krijgt een hoger vast bedrag voor iedereen en een lager inkomensafhankelijk deel. Het kabinet verwacht de nieuwe regeling pas in 2030.

Tweede knik in het kindgebonden budget

Bij het kindgebonden budget gebeuren twee dingen tegelijk. De bedragen per kind gaan per saldo met € 73 per jaar omhoog. Het vorige kabinet verhoogde ze, dit kabinet verlaagt ze weer met € 63, en de inflatiecorrectie doet de rest. Het maximum wordt € 2.653 per kind. Daar komt € 729 bij voor een kind van 12 tot 15 jaar en € 976 vanaf 16 jaar; een alleenstaande ouder krijgt tot € 3.505 extra.

Tegelijk komt er een tweede knik in de afbouw. Boven een gezamenlijk inkomen van € 61.917 verlies je in 2027 € 9,95 per € 100 extra inkomen. Het kabinet wilde eerst € 12,35; vanaf 2028 wordt het € 12,80. Voor een gezin met € 70.000 inkomen scheelt dat uitstel in 2027 ongeveer € 190.

De kinderopvangtoeslag stijgt in 2027 wel, maar minder dan gepland. Voor de volgende stap naar een vergoeding van 96 procent voor alle werkende ouders was € 715 miljoen gereserveerd; daarvan blijft € 365 miljoen over. Ouders met een inkomen tot ongeveer € 60.200 merken daar niets van, want zij krijgen die 96 procent al. Welke toeslag je verder kunt krijgen, staat in ons overzicht van alle toeslagen en hun voorwaarden.

Energierekening en tanken in 2027

Voor de energiebelasting op je eigen gas en stroom staat er in het Belastingplan 2027 niets nieuws. De tarieven voor 2027 volgen uit eerdere wetten en uit de inflatiecorrectie die het kabinet in december vaststelt. De vaste korting op je energierekening, in 2026 € 628,96 inclusief btw, blijft bestaan. Wel kondigt het kabinet aan dat die korting vanaf 2028 alleen nog naar huishoudens gaat en niet meer naar bedrijfsaansluitingen. Wie een dynamisch energiecontract overweegt, hoeft dus niet op nieuwe tarieven te wachten.

Noodfonds Energie

Nieuw is het Noodfonds Energie, dat eind 2026 opengaat. Het is er voor huishoudens met een inkomen tot 130 procent van het sociaal minimum, het bedrag dat de overheid als ondergrens hanteert om van te leven, ongeveer de bijstand. Zij krijgen de helft vergoed van het deel van de energierekening dat boven 8 procent van hun inkomen uitkomt. Tot 200 procent van het sociaal minimum ligt de grens op 10 procent. Het ministerie van Sociale Zaken verwacht dat ongeveer een half miljoen huishoudens er recht op heeft. Neem een huishouden binnen die inkomensgrens met € 30.000 inkomen en € 3.000 aan energiekosten. Dat zit € 600 boven de grens van 8 procent en krijgt daarvan € 300 terug.

Aan de pomp verandert er weinig. De korting op de accijns op benzine wordt in 2027 verlengd. Die op diesel volgt via de aangekondigde wijziging van het wetsvoorstel. In 2028 wordt de korting langzamer afgebouwd dan eerst het plan was. De onbelaste reiskostenvergoeding staat al sinds 2026 op € 0,25 per kilometer. De belasting op leidingwater gaat wel omhoog, met 10 cent per kubieke meter: wie 100 kubieke meter per jaar gebruikt, betaalt € 10 meer.

Kopen en huren in 2027

Wie een woning koopt om erin te wonen, betaalt in 2027 net als nu 2 procent overdrachtsbelasting, de belasting die je bij de aankoop van een huis betaalt. Starters onder de 35 jaar betalen niets bij een woning tot de startersgrens. Het tarief voor wie een woning koopt om te verhuren of als tweede huis gaat van 8 naar 7 procent. Op een woning van € 400.000 scheelt dat € 4.000; het is een maatregel voor beleggers, niet voor starters. Huurders met huurtoeslag betalen in 2027 € 0,58 per maand meer eigen bijdrage. De huurtoeslag zelf schuift, net als de andere toeslagen, volledig mee met de inflatie.

Loon en pensioen in 2027

Het minimumloon stijgt naar verwachting met 4,0 procent; het precieze bedrag per 1 januari 2027 stelt het ministerie in november vast. Per 1 juli 2026 is het € 2.337 bruto per maand bij een volle werkweek. Voor jongeren van 16 tot en met 20 jaar gaat het minimumjeugdloon per 2027 extra omhoog. Omdat de bijstand en de AOW aan het minimumloon zijn gekoppeld, stijgen die mee.

De AOW-leeftijd blijft in 2027 67 jaar; in 2028 wordt het 67 jaar en 3 maanden. Gepensioneerden leveren € 100 ouderenkorting in, ruim € 8 per maand, maar krijgen in doorsnee meer terug via de eenmalig hogere indexatie van hun pensioen. Drie bezuinigingen op uitkeringen uit het coalitieakkoord gaan voorlopig niet door. Het maximumdagloon, het hoogste loon waarover een WW- of WIA-uitkering wordt berekend, wordt niet verlaagd. De verkorting van de WW van 24 naar 12 maanden schuift naar 2029. En de compensatie voor werkgevers die een ontslagvergoeding betalen na twee jaar ziekte blijft tot 2028.

Ondernemers en werkgevers

Zelfstandigen zien de zelfstandigenaftrek, het bedrag dat zij van hun winst mogen aftrekken voordat ze belasting betalen, dalen van € 1.200 naar € 900, en de startersaftrek gaat naar € 10 om in 2028 helemaal te verdwijnen. Voor een zelfstandige met een winst boven de eerste schijf kost die € 300 minder aftrek ongeveer € 100 aan belasting. Het kabinet kondigt in de Troonrede een nieuwe zelfstandigenwet aan die zzp’ers ruimte geeft en tegelijk schijnzelfstandigheid tegengaat. Wat daar nu al over vaststaat, lees je in ons artikel over schijnzelfstandigheid.

Werkgevers betalen hun deel van de vrijheidsbijdrage via een hogere premie voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds, waaruit de uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid worden betaald: € 1,5 miljard in 2027. In de werkkostenregeling, de regeling waarmee een werkgever zijn mensen belastingvrij iets mag geven, vervalt de vrijstelling voor korting op producten uit het eigen bedrijf. De vrije ruimte zelf gaat, zoals al in een eerdere wet staat, naar 2,16 procent over de eerste € 400.000 loonsom. Wat dat betekent voor een kerstpakket staat in ons artikel daarover.

Voor het mkb wordt de innovatiebox ruimer. Dat is het lage belastingtarief op winst uit eigen uitvindingen; de eenvoudige variant geldt straks tot € 100.000 winst in plaats van € 25.000. Start-ups mogen medewerkers pas belasting laten betalen over aandelenopties als die de aandelen verkopen, en dan over 65 procent van de waarde. Een aandelenoptie is het recht om later aandelen van je werkgever te kopen tegen een vaste prijs.

Wanneer merk je het op je rekening?

De volgorde is elk jaar dezelfde. Uiterlijk 12 november maken de zorgverzekeraars hun premie voor 2027 bekend; dan weet je of de verwachte € 169 per maand klopt. In dezelfde maand stemt de Tweede Kamer over het Belastingplan en stelt het ministerie het minimumloon vast. In december stemt de Eerste Kamer en publiceert het ministerie de definitieve energiebelasting. Rond de 20e van die maand krijg je het eerste voorschot van je toeslagen voor 2027. Op de loonstrook van januari zie je de nieuwe tarieven en kortingen. De verhoging van het eigen risico en de nieuwe afbouw van het kindgebonden budget komen pas in 2028.

Ons oordeel over dit pakket: het is een ruil die je niet ziet als je alleen de koppen leest. De hogere arbeidskorting en de bevroren eigen risico halen het nieuws; de beperkte inflatiecorrectie en de hogere tarieven staan in de tabellen. Per saldo houdt een werkend huishouden met een middeninkomen ongeveer evenveel over als in 2026. Het betaalt meer premie en krijgt bij een hoger inkomen minder kindgebonden budget. Kijk daarom niet naar het gemiddelde. Kijk naar de drie bedragen die het voor jou bepalen: de arbeidskorting, de zorgpremie en de grens van het kindgebonden budget.

Veelgestelde vragen over Prinsjesdag 2026