De wereld van namaakschoenen

Namaakschoenen zijn schoenen die worden verkocht als een bepaald merk, maar dat niet zijn. Ze dragen het logo en de vorm van het origineel, terwijl er andere materialen in zitten en er geen enkele band met het merk bestaat. Let op het verschil met nepleer: schoenen van kunstleer zijn geen namaak, zolang ze onder hun eigen merknaam worden verkocht.

Namaakschoenen en bekende merken

Merkschoenen zijn gemaakt van hoogwaardige materialen en dat zie je terug in de prijs. Juist die combinatie van hoge prijs en grote bekendheid maakt een merk aantrekkelijk om na te maken. Nike, Adidas, Ugg en Louis Vuitton horen tot de meest gekopieerde merken.

Namaakschoenen herkennen

Er bestaat geen enkel kenmerk dat het altijd verraadt. Wat wel werkt, is meerdere kenmerken naast elkaar leggen. Heb je al een echt paar van hetzelfde merk in huis, dan is vergelijken de snelste toets. Deze tabel zet de acht signalen op een rij.

De prijs is het minst betrouwbare signaal. Een verkoper die een namaakschoen voor de volle merkprijs aanbiedt, zet je juist op het verkeerde been. Andersom kan een origineel spotgoedkoop zijn, bijvoorbeeld bij een uitverkoop of een oude kleurstelling.

Bij een tweedehands paar

Twijfel je bij een tweedehands paar, kijk dan ook naar de staat en de compleetheid. Bij zeldzame modellen bepalen doos, bon en conditie een groot deel van de waarde. Dat is precies waarom het loont om te weten welke schoenen geld waard worden, en om ze voorzichtig schoon te maken in plaats van agressief te poetsen.

Hoe groot is de handel in namaak?

Groter dan de meeste mensen denken. De OESO en het Europese merkenbureau EUIPO schatten de wereldwijde handel in namaak op 467 miljard dollar in 2021, oftewel 2,3 procent van alle wereldhandel. Kleding, schoenen en accessoires zoals handtassen horen daarbij tot de meest gekopieerde productgroepen.

Die cijfers verklaren waarom je namaak vooral online tegenkomt en waarom de Douane er scherp op let. Het gaat niet om een handjevol marktkramen, maar om een industrie met eigen productielijnen, distributiekanalen en webwinkels.

Voordelen en nadelen van namaakschoenen

Het voordeel is er maar één: de prijs. Niet iedereen heeft het geld voor een echt paar merkschoenen, en vooral onder jongeren speelt de wens om mee te doen. Beter nep dan niets, is dan de gedachte.

De nadelen stapelen zich op. De kwaliteit is lager, dus het paar gaat korter mee. Het zit minder prettig, omdat de pasvorm en de demping zijn nagebootst en niet ontwikkeld. Je hebt geen garantie en geen verhaal bij een gebrek. En bestel je online, dan loop je het risico dat je zowel je schoenen als je geld kwijt bent.

Vormen namaakschoenen een probleem?

Het probleem zit niet in de kopie zelf, maar in de misleiding. Verkopers bieden namaak vaak aan alsof het het echte merk is, en ze verdienen er veel geld mee. Merken worden beschermd door het merkenrecht, en het verkopen van namaakschoenen is verboden.

Daar komt bij dat de opbrengst zelden bij een eerlijke werkgever terechtkomt. Over de productieomstandigheden achter een namaakschoen is per definitie niets bekend: er is geen keten om te controleren en geen partij die aanspreekbaar is.

Mag je namaakschoenen kopen?

Voor bestellingen bij een buitenlandse webwinkel is de Douane duidelijk: namaakgoederen invoeren of in bezit hebben is verboden. Onderschept de douane een pakket met namaak, dan neemt ze de zending in beslag en vernietigt ze die. Je krijgt je geld niet terug, de merkhouder wordt geïnformeerd en die kan de kosten bij jou in rekening brengen.

Voor reizigers geldt een smalle uitzondering. Volgens de Rijksoverheid mag je als reiziger namaakartikelen meenemen in je bagage, maar uitsluitend voor eigen gebruik en in een zeer beperkt aantal. De Douane mag je vragen aan te tonen dat je er geen handel mee drijft. Die uitzondering geldt niet voor post- en koerierzendingen: die worden in beslag genomen.

Veelgestelde vragen over namaakschoenen