Black Friday 2026: wanneer is het en is het echt goedkoper?

Black Friday 2026 valt op vrijdag 27 november, de dag na het Amerikaanse Thanksgiving. Of je die dag goedkoper uit bent, is minder zeker dan de reclame belooft. Dat blijkt uit een controle van de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese Unie. Rond Black Friday 2025 liet zij de kortingen van 314 verkopers nalopen. Slechts 40 procent hield zich volledig aan de regels voor kortingen. Echt voordeel heb je dus vooral als je de prijs van de weken ervoor kent. Meer over reclame en verkoop lees je in het kennisgebied Marketing.

Black Friday in 2026 en de jaren erna

In 2026 valt Black Friday op vrijdag 27 november, in week 48. De dag komt altijd direct na Thanksgiving. Dat is het Amerikaanse dankfeest op de vierde donderdag van november. Black Friday ligt daardoor elk jaar tussen 23 en 29 november. De regel van de vierde donderdag staat sinds december 1941 in de Amerikaanse wet. Dat schrijven de National Archives, het nationale archief van de Verenigde Staten. Op die vrijdag beginnen in Amerika de kerstinkopen.

Cyber Monday, de koopjesdag van webwinkels, is de maandag erna: 30 november 2026. In de tabel hieronder staan de data tot en met 2030. De laatste kolom laat zien hoeveel dagen er dan nog zijn tot pakjesavond op 5 december.

Voor Nederland is die laatste kolom meer dan een weetje. In 2030 zitten er maar zes dagen tussen Black Friday en pakjesavond. Bestel je dan een cadeau online, dan is er weinig speling als het pakket te laat komt.

Waar de naam Black Friday vandaan komt

De naam Black Friday komt van agenten in de Amerikaanse stad Philadelphia, begin jaren zestig. Zij noemden de vrijdag na Thanksgiving zo, omdat de stad dan vastliep door verkeer en winkelend publiek. Dat schrijft Mark Liberman, taalkundige aan de University of Pennsylvania. Hij deed dat in 2012 op Language Log, een weblog van taalwetenschappers. Daarbij steunt hij op het werk van twee woordonderzoekers.

Zwart was dus geen compliment. Liberman haalt een stuk aan uit de Amerikaanse krant The New York Times van 29 november 1975. Politie en buschauffeurs in Philadelphia noemden de dag toen nog steeds Black Friday: de drukste dag van het jaar voor winkels en verkeer. Hij viel tussen Thanksgiving en een grote wedstrijd American football, die van het leger tegen de marine.

Winkeliers in Philadelphia vonden de naam maar niets. Ze probeerden er Big Friday van te maken, grote vrijdag. Dat mislukte.

Het verhaal van de rode cijfers klopt niet

Vaak lees je dat winkels op deze dag van verlies naar winst gaan, van rode naar zwarte cijfers in de boekhouding. Dat is een verklaring achteraf. Winkeliers vertellen dat verhaal graag, maar het is een mythe, schrijft Language Log. Het oudste voorbeeld van die uitleg in het overzicht van Liberman komt uit een krant van 1 december 1987. Toen noemden agenten in Philadelphia de dag al zo’n 25 jaar zo.

De Library of Congress noemt het winstverhaal ook een mythe. Dat is de nationale bibliotheek van de Verenigde Staten.

Buiten Philadelphia sloeg de naam pas laat aan. Volgens Liberman dook hij in 1987 op in kranten in New York, Washington en Californië. Maar pas halverwege de jaren negentig kende heel Amerika het woord.

De oudste Black Friday ging over goud

De naam is ouder dan de koopjesdag. Op vrijdag 24 september 1869 stortte in New York de prijs van goud in. Een spoorwegbaas en een effectenhandelaar hadden veel goud opgekocht om de prijs op te drijven. Die ochtend steeg de koers nog van 143 naar 162. Toen de regering voor 4 miljoen dollar aan goud op de markt bracht, zakte hij naar 135. Veel handelskantoren gingen daarna dicht, schrijft de Library of Congress. Die dag kreeg in Amerika de naam Black Friday. Een zwarte vrijdag was in het Engels dus al lang een vrijdag waarop iets misging.

Sinds wanneer Black Friday in Nederland meetelt

Een officiële begindatum is er niet. In de cijfers zie je Black Friday in stappen opkomen. Bij webwinkels gebeurt dat in 2015 en 2016, in de betaalcijfers in 2016 en bij elektronicawinkels vanaf 2017.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) verzamelt voor de overheid cijfers over Nederland. Het houdt per maand de omzet van winkels bij: het geld dat ze met verkopen binnenhalen. Wij hebben uit die cijfers berekend hoeveel de omzet van november boven die van een gemiddelde maand in hetzelfde jaar ligt. Bij winkels in elektronica was dat in 2016 nog 6 procent. In 2017 was het 16 procent en in 2018 al 25 procent.

November tegen december bij elektronicawinkels

De tabel hieronder vergelijkt november en december bij elektronicawinkels. Per jaar zie je hoeveel de omzet boven die van een gemiddelde maand lag. In de laatste kolom staat de beste maand van het jaar.

Sinds 2020 is november bij deze winkels elk jaar de beste maand, en december niet meer. In 2020 en 2021 speelde corona mee. Half december 2020 moesten veel winkels dicht, schrijft het CBS. Maar ook van 2022 tot en met 2025 bleef november de beste maand. Dat past bij inkopen voor Sinterklaas en Kerst die naar november zijn geschoven. Bewijzen doen deze cijfers dat niet.

Vooral elektronica en webwinkels

Black Friday is in Nederland vooral een feest van elektronica en webwinkels. Bij webwinkels is november sinds 2022 elk jaar de beste maand. De groei begon daar eerder dan bij elektronicawinkels. In 2014 lag november 8 procent boven het gemiddelde. In 2015 was dat 14 procent en in 2016 al 19 procent. Eén vast beginjaar, zoals het vaak genoemde 2015, geven de cijfers dus niet.

Bij kledingwinkels merk je er weinig van. Daar lag november 2025 maar 3 procent boven het gemiddelde, en was oktober de beste maand. Voor alle winkels samen, van supermarkt tot webwinkel, blijft december de topmaand. In 2025 lag december daar 11 procent boven het gemiddelde en november 5 procent.

Wat de betaalcijfers laten zien

De betaalcijfers wijzen naar 2016. Op 6 december van dat jaar schreef de Betaalvereniging Nederland dat Black Friday ook in Nederland goed te merken was. De Betaalvereniging is de vereniging van banken en andere bedrijven die betalingen verwerken. Op vrijdag 25 november 2016 werd 16 procent vaker gepind dan een week eerder.

Online was het verschil groter. Met iDEAL, dat nu overgaat in Wero, betaal je online via je eigen bank. Op diezelfde vrijdag werd ruim 75 procent vaker met iDEAL betaald dan op een gewone vrijdag. Een jaar later, op Black Friday 2017, lag dat aantal nog eens 65 procent hoger.

Hoe druk het echt is in de winkels

In gewone winkels is Black Friday kleiner dan het lijkt. Van Black Friday tot en met Cyber Monday 2023 werd in Nederland naar schatting 66,5 miljoen keer gepind. Samen ging het om ongeveer € 1,86 miljard. Het aantal pinbetalingen lag ruwweg 5 procent hoger dan op een gewone vrijdag tot en met maandag begin november, schrijft de Betaalvereniging. Het bedrag lag zo’n 15 procent hoger.

Daar zit een les in. Mensen gaan nauwelijks vaker naar de kassa, maar geven per keer meer uit. Omgerekend ging het om bijna € 28 per pinbetaling, tegen ongeveer € 25,50 op zulke gewone dagen. Dat is onze eigen som op de cijfers van de Betaalvereniging.

Van die vier dagen was in 2023 niet de vrijdag de drukste, maar de zaterdag erna, met 21,1 miljoen pinbetalingen. Een jaarrecord is zo’n dag niet. Het record valt volgens de Betaalvereniging in de laatste dagen voor Kerst. In 2022 was het vrijdag 23 december, met 22,2 miljoen betalingen met pinpas of creditcard.

Wie er wel van profiteerde, was Sinterklaas. Winkels in speelgoed, hobby- en sportartikelen telden alle vier de dagen 30 tot 55 procent meer pinbetalingen dan normaal.

Online is het wel een piek

Op internet is het verschil veel groter. Online vallen de records volgens de Betaalvereniging niet vlak voor Kerst, maar eind november, rond Black Friday. Op Black Friday 2022 werd online ongeveer 55 procent vaker betaald dan op een gewone vrijdag. De omzet lag 70 procent hoger. In winkels ging het om 10 procent meer betalingen en 15 procent meer omzet. Een online betaling was die dag gemiddeld ruim € 85, een betaling in de winkel bijna € 29. Ook dat is onze eigen som. Onder online betalingen vallen ook betaalverzoeken en rekeningen. Het is dus geen gemiddelde bestelling.

Cijfers over 2024 en 2025 vonden wij op 2 oktober 2026 niet bij de Betaalvereniging.

Wat toezichthouders vonden bij de kortingen

Toezichthouders vonden dat de korting vaak niet klopt. Bij de Europese controle van 2022 was ongeveer één op de vier kortingen in strijd met de regels. Hoeveel goedkoper Black Friday gemiddeld is, meet geen van de toezichthouders die wij raadpleegden.

De Europese Commissie hield rond Black Friday 2022 een grote controle. Toezichthouders uit 13 landen volgden een maand lang de prijzen op 176 websites. Het ging om 16.000 producten. Bij ongeveer de helft daarvan stond op Black Friday een korting. De regel is dat een winkel zijn korting berekent op zijn laagste prijs van de 30 dagen ervoor. Op minstens 43 procent van de websites ging dat mis.

Twee voorbeelden uit de Europese controle

De Commissie laat twee voorbeelden zien. Een webwinkel verkocht een product op Black Friday voor € 23,99. Ernaast stond een doorgestreepte prijs van € 39,99, met 40 procent korting. Maar in de 30 dagen ervoor had het product ook € 27,99 gekost. De echte korting was dus 14 procent: € 4 in plaats van € 16.

Het tweede voorbeeld is erger. Een product kostte tot en met 24 november € 19,48. Op Black Friday ging de prijs omhoog naar € 21,66. De winkel zette er een doorgestreepte prijs van € 28,81 bij, met 24 procent korting. In werkelijkheid was het product 11 procent duurder geworden.

Hoe de regel voor de doorgestreepte prijs werkt, staat in ons artikel over hoe je een nepkorting herkent.

De controles van 2025

In 2025 was het niet beter. Rond Black Friday en Cyber Monday liepen 25 landen en de Commissie 314 verkopers na. Van hen adverteerde 94 procent met kortingen. Minstens 30 procent hield zich niet aan de regels voor kortingen. Bij nog eens 30 procent was meer informatie nodig om dat te beoordelen. Alleen de overige 40 procent deed het helemaal goed.

Dan is er nog de druk om snel te kopen. Van de 314 verkopers gebruikte 18 procent een aftelklok of een melding dat iets bijna op is. In meer dan de helft van die gevallen leek dat misleidend. Hoe zulke druk werkt, lees je in ons artikel over FOMO en kunstmatige schaarste.

In Nederland keek de Autoriteit Consument en Markt (ACM) in de weken voor Black Friday 2025 naar 24 grote verkopers. De ACM is de toezichthouder die erop let dat bedrijven eerlijk met klanten omgaan. Bij 18 van de 24 vond ze een of meer misleidende prijzen. “In de praktijk vallen die kortingen vaak tegen”, zei Fleur Severijns, manager Consumenten van de ACM. De ACM vroeg die verkopers hun prijzen aan te passen. Doen zij dat niet, dan kan de ACM optreden, bijvoorbeeld met een boete. Die kan volgens de toezichthouder oplopen tot € 900.000 per overtreding.

Ons oordeel over de kortingen

Black Friday is geen dag van vanzelf lage prijzen. Het is een dag van veel reclame voor prijzen die soms laag zijn. Het kortingspercentage zegt weinig, want juist dat getal klopt vaak niet. Goedkoper ben je alleen uit bij iets wat je toch al wilde kopen, en waarvan je de prijs van de weken ervoor kent. Wie op vrijdagochtend voor het eerst gaat kijken, kan een korting niet van een prijsverhoging onderscheiden.

Zo koop je op Black Friday zonder spijt

Zonder spijt koop je als je drie dingen nakijkt voordat je bestelt. De ACM noemt ze in haar adviezen van oktober 2024 en november 2025.

Het begint meestal op je telefoon. Woensdagavond, je zit op de bank, en de vierde mail van die dag meldt dat Black Friday nu al is begonnen. Alleen vandaag, tot 50 procent korting. Dan helpt het als je je huiswerk al hebt gedaan.

• Schrijf de prijs op, ruim voor de dag zelf. Door de regel van 30 dagen telt voor een aanbieding op 27 november 2026 elke prijs vanaf 28 oktober.
• Kijk wat andere verkopers op dat moment vragen. Is één verkoper veel goedkoper dan de rest, dan kan er iets niet kloppen, waarschuwt de ACM.
• Wees op je hoede bij een heel hoge korting. Zulke kortingen komen volgens de ACM bijna nooit voor bij betrouwbare verkopers.

Spijt van je aankoop

Koop je online, dan heb je meestal bedenktijd tot 14 dagen nadat je het product hebt ontvangen. In die tijd mag je zonder reden van de koop af. Dat geldt ook bij een afgeprijsd product of een speciale aanbieding, schrijft ACM ConsuWijzer, het loket van de ACM voor consumenten. In een gewone winkel heb je dat recht niet. Daar mag de verkoper zelf kiezen of je mag ruilen. Vraag er dus naar voordat je afrekent. Hoe je de bedenktijd bij een online aankoop gebruikt, staat in een apart artikel.

Cyber Monday is bedacht in 2005

Cyber Monday is de maandag na Black Friday, in 2026 op 30 november. De naam komt van Shop.org, een Amerikaanse vereniging van online winkels. Die bedacht hem voor een persbericht van 21 november 2005. Dat schreef taalkundige Benjamin Zimmer dezelfde maand op Language Log. Hij steunt daarbij op een Amerikaans zakenblad. Een topdag was die maandag tot dan toe niet: het was pas de twaalfde online koopdag van het jaar.

In Nederland is het verschil tussen de twee dagen vervaagd. Cyber Monday was bedoeld als de online tegenhanger van Black Friday, schrijft de Betaalvereniging. Inmiddels profiteren webwinkels meer van Black Friday dan gewone winkels.

Wat de Europese Commissie nog wil regelen

De Europese Commissie wil de problemen uit de controle van 2025 aanpakken in een nieuwe wet, de Digital Fairness Act. Het gaat om misleidende prijsvergelijkingen, druk om snel te kopen en kosten die pas laat in beeld komen. Op 2 oktober 2026 noemde de Commissie die wet nog in voorbereiding. Een datum staat er niet bij. Voor Black Friday 2026 verandert er dus nog niets.

Veelgestelde vragen over Black Friday