Onkruid tussen tegels verwijderen: wat werkt en wat mag

Zonder gif werkt het gericht uitborstelen van de voegen goed. In een proef van Wageningen University & Research op stoepen in Wageningen was dat in het eerste jaar drie keer per seizoen nodig. Heet water en de onkruidbrander moesten toen zes keer. Een jaar later, toen de stoepen al schoon waren, was elke methode drie tot vier keer nodig. Over azijn, zout en soda staan op internet veel tips die niet kloppen of niet mogen. Wat een particulier wel mag gebruiken, staat in de databank van het Ctgb, de instantie die bestrijdingsmiddelen toelaat. Wij hebben die doorgezocht.

Wat het beste werkt tegen onkruid tussen tegels

Begin met de bezem. Kenniscentrum Duurzaam Leven, de onafhankelijke voorlichter over duurzaam leven die vroeger Milieu Centraal heette, raadt aan om je terras of stoep regelmatig te vegen. Zo haal je zaailingen weg voordat ze zich tussen de tegels vastzetten. Staat er al onkruid? Pak dan een voegenkrabber met een haak, of een stalen borstel voor de voegen. Hoe eerder je begint, hoe makkelijker het gaat, want jong onkruid heeft nog geen diepe wortels.

Hoe vaak moet je het doen? Onderzoekers van de universiteit in Wageningen vergeleken in 2003 en 2004 een aantal methoden op stoepen. Zo vaak was elke methode per seizoen nodig om de stoep netjes te houden:

In het eerste jaar, toen er nog veel onkruid stond, scoorde gericht uitborstelen het best. Een jaar later lagen de methoden dicht bij elkaar. Wie vroeg begint en bijhoudt, heeft dus minder rondes nodig, met welke methode ook. Hoornbloem en grassen waren met elke methode moeilijk weg te krijgen, zagen de onderzoekers.

Begin zo vroeg mogelijk in het seizoen, en in elk geval vóórdat het onkruid zaad maakt. Haal zaadonkruid weg net na de bloei, vóórdat de zaden ontstaan, schrijft Kenniscentrum Duurzaam Leven. Gooi onkruid met zaad niet op de composthoop, anders komt het via de compost terug in je tuin.

Onkruid tussen tegels wegbranden of koken

Op veel websites lees je dat kokend water ook de wortels doodt. Dat is in de proef van Wageningen niet onderzocht. Daar was heet water in het eerste jaar zes keer per seizoen nodig en een jaar later vier keer, één keer vaker dan uitborstelen. Kenniscentrum Duurzaam Leven noemt ze pas als vegen en krabben echt niet helpen. Ze kosten ook water en energie.

Een onkruidbrander schroeit het onkruid een paar seconden. De plant sterft pas enkele dagen later, en de wortels bereik je niet, dus het onkruid komt terug, schrijft het kenniscentrum. Houd afstand van alles wat kan branden, zoals een schutting, een heg of droog blad, en zet een emmer water klaar. Omdat je zo’n apparaat niet vaak gebruikt, kun je hem beter huren of lenen dan kopen.

Met een hogedrukreiniger spuit je de tegels schoon, maar pas op met de voegen. Spuit je die open, dan groeit groene aanslag sneller terug, waarschuwt het kenniscentrum.

Welke middelen tegen onkruid tussen tegels mogen

Een middel tegen onkruid is een bestrijdingsmiddel, en dat mag je alleen gebruiken als het Ctgb het heeft toegelaten. Dat schreef de minister in 2019 nog eens aan de Tweede Kamer, in een brief over azijn. Een huismiddeltje dat niet als bestrijdingsmiddel is getest, mag je dus niet tegen onkruid inzetten, ook al wordt het overal getipt. Zo zit het met de bekende middelen:

Natuurazijn mag, maar alleen zo

Sinds 2021 mag je natuurazijn gebruiken tegen onkruid tussen tegels. Dat geldt voor paden, borders, stoepen en terrassen, ook in je eigen tuin. Natuurazijn is een zogeheten basisstof. Een basisstof is iets wat al voor een ander doel te koop is, zoals een voedingsmiddel, en dat ook tegen plantenziekten of onkruid mag. De voorwaarden van het Ctgb zijn streng:

• Alleen azijn van voedingskwaliteit, met hoogstens 10 procent azijnzuur.
• Verdunnen: 60 procent azijn en 40 procent water.
• Alleen een scheutje op het onkruid zelf, niet over het hele terras.
• Hoogstens twee keer per seizoen, met 7 tot 21 dagen ertussen.
• Alleen als het warmer is dan 20 graden. Verwacht je regen, wacht dan een of twee dagen.

Natuurazijn kan jonge planten in de buurt beschadigen, waarschuwt het Ctgb. Tegen groene aanslag op je tegels mag je hem niet gebruiken, schrijft Kenniscentrum Duurzaam Leven. Schoonmaakazijn mag nooit.

Online wordt azijn verkocht tot 80 procent azijnzuur, meldt het RIVM. Vanaf 10 procent kan dat je huid en ogen irriteren, vanaf 25 procent kan het ernstige brandwonden en oogletsel geven.

Een toegelaten middel herken je aan de N

Een middel dat in Nederland is toegelaten, heeft een toelatingsnummer van vijf cijfers met een N erachter, schrijft het Ctgb. Kijk ook op het etiket of het voor tegels mag. Wij telden in de databank 59 middelen die particulieren tegen onkruid of mos mogen gebruiken, inclusief natuurazijn en zout. 36 daarvan mogen op tegels: 35 middelen met een toelatingsnummer en natuurazijn. Er zit bijvoorbeeld pelargonzuur of azijnzuur in. Een deel van de middelen mag alleen op grind, onverharde grond of beton, ook sommige heel sterke. Kijk dus altijd of tegels of straatstenen op het etiket staan. Een middel met glyfosaat zit er niet meer bij: de laatste toelating voor particulieren verliep in 2022. Middelen met de bekende naam Roundup die nu voor particulieren zijn toegelaten, bevatten daarom geen glyfosaat meer. In de sprays en concentraten zit nu azijnzuur of pelargonzuur.

Waar je middel naartoe gaat

Ook een toegelaten middel tegen onkruid tussen tegels komt maar voor een klein deel bij het onkruid. Van een middel op verharding komt ongeveer een vijfde bij het onkruid, schrijft Kenniscentrum Duurzaam Leven. De helft stroomt naar het riool en het oppervlaktewater, en een derde spoelt uit naar bodem en grondwater. Daar kan het schade doen aan het bodemleven en aan planten en dieren in het water. Gebruik een middel daarom alleen als vegen en krabben niet lukken. En nooit vlak naast een sloot of vijver.

Mag een hovenier wel spuiten?

Nee, ook niet tegen onkruid tussen tegels. Een hovenier of ander bedrijf mag buiten de land- en tuinbouw geen middelen tegen onkruid en plantenziekten meer gebruiken. Ook niet in jouw tuin, schrijft de Rijksoverheid. Er zijn een paar uitzonderingen, bijvoorbeeld voor planten die heel moeilijk te bestrijden zijn, zoals de Japanse duizendknoop.

Een tijd leek dat verbod van tafel. In 2020 zei het gerechtshof in Den Haag dat het verbod niet gold. Op 8 juli 2022 vernietigde de Hoge Raad die uitspraak. Sindsdien geldt het verbod weer volledig, schreef de staatssecretaris aan de Tweede Kamer.

Komt er een verbod voor particulieren?

Voorlopig niet. Er lag een wetsvoorstel dat het gebruik door particulieren moest terugdringen. Een verbod was daarin mogelijk. Dat voorstel is op 20 december 2024 ingetrokken. Op 24 september 2026 schreef de staatssecretaris aan de Kamer dat er geen nieuw voorstel komt. Jij mag als particulier dus een toegelaten middel gebruiken, zolang je de gebruiksaanwijzing volgt.

Onkruid tussen tegels voorkomen

Onkruid tussen tegels komt vooral van bovenaf. Onderzoekers uit Wageningen zaaiden in een proef onkruidzaad in het zand onder nieuwe bestrating. Geen van die zaden kiemde. Het onkruid dat er wel kwam, kwam uit de omgeving. Vegen is dus de beste bescherming: je haalt de zaden weg voordat ze zich vestigen.

Ook de voeg maakt uit. In dezelfde proef groeide het minste onkruid tussen klinkers met een dichte voeg. Die voeg was van mortel met kunststof. Ook op betonplaten groeide weinig. De onderzoekers schreven er wel bij dat ze na één jaar nog geen harde conclusie konden trekken. Kenniscentrum Duurzaam Leven noemt onkruidwerend voegmiddel als alternatief voor zand: het gaat kiemend onkruid tegen en laat toch water door. Haal onkruid dat er al staat eerst weg voordat je de voegen opnieuw vult.

Last van mos in het gras? Wat je daartegen doet, lees je bij mos in het gazon. Alle tuinklussen per maand staan in de tuinkalender voor het voorjaar.

Veelgestelde vragen over onkruid tussen tegels