Hoeveel mest, compost en graszaad heb je nodig voor je tuin?

Een border met vaste planten krijgt per keer hoogstens 4,9 gram stikstof per vierkante meter als je geen compost gebruikt, schrijft Michigan State University. Met mest van 10 procent stikstof is dat 49 gram mest per m2. Met mest van 20 procent is het de helft. Op een zak staat hoeveel je van dat ene product strooit; voor een andere zak klopt dat getal niet meer. De rekenhulp op deze pagina rekent het om voor jouw zak en jouw tuin. Hij zegt hoeveel je moet kopen en welk deel van je zak je per keer strooit. Ook rekent hij uit hoeveel compost, aarde en graszaad je nodig hebt.

Hoeveel mest je strooit hangt af van de zak

Op elke zak mest staan drie getallen, bijvoorbeeld 10-5-8. Het eerste is het percentage stikstof, de voedingsstof waar bladeren en gras van groeien. Het tweede is fosfaat, het derde kali. Adviezen gaan over de hoeveelheid stikstof per m2 of per plant. Om te weten hoeveel mest dat is, deel je daarom de stikstof door het percentage op de zak.

Een rekenvoorbeeld. Je border heeft 4,9 gram stikstof per m2 nodig en je zak heeft 10 procent stikstof. Dan strooi je 4,9 gedeeld door 0,10, dus 49 gram mest per m2. Op een border van 8 m2 is dat bijna 400 gram. Een zak van 20 kilo is dan genoeg voor zo’n 50 keer; voor een kleine border volstaat dus een kleine zak. In deze tabel zie je hoeveel gram mest per m2 hetzelfde advies is bij een ander percentage.

Precies afwegen hoeft niet. De rekenhulp zegt welk deel van de zak je per keer gebruikt, bijvoorbeeld een kwart. Doe alleen die hoeveelheid in de strooiwagen, zet hem op een kleine opening en strooi twee keer dun.

Veel tuinen hebben bovendien al veel fosfaat en kali, schrijft Mississippi State University. Laat een grondonderzoek dat zien, dan heb je alleen stikstof nodig. Kies daarom liefst een mest met weinig fosfaat: een zak waarop het middelste getal laag is. En in gezonde tuingrond is vaak helemaal geen mest nodig, schrijft Michigan State.

Hoeveel stikstof elke plek in je tuin nodig heeft

Elke plek in de tuin vraagt een andere hoeveelheid. Een Nederlands advies in grammen voor de siertuin vonden we niet: de officiële bemestingsadviezen in Nederland gaan over landbouw en groenteteelt. Daarom gebruiken we de adviezen van Amerikaanse universiteiten. In deze tabel staan ze per plek.

Een perenboom (Pyrus) krijgt de helft van een appelboom (Malus). En snelle groeiers als liguster (Ligustrum) en forsythia (Forsythia) hebben weinig of niets nodig.

Waarom je na de zomer niet meer bemest

In Amerika mijden ze mest in de nazomer, zodat jonge scheuten in de strenge winter niet bevriezen. Wij stoppen met borders na juli en met heesters en haag al na juni, zoals de Universiteit van Connecticut aanraadt. In Nederland is er nog een reden. Mest die de plant niet opneemt, spoelt bij regen weg naar het grond- en oppervlaktewater, schrijft Kenniscentrum Duurzaam Leven, de onafhankelijke Nederlandse voorlichter over duurzaam leven. En de Nederlandse winter is nu eenmaal nat. Het gazon is een uitzondering: dat krijgt ook in het najaar mest.

Potten en bakken

Voor potten en bakken noemt geen van de bronnen die we lazen een hoeveelheid. Geef ze in het groeiseizoen elke 1 tot 3 weken voeding, met de hoeveelheid die op het etiket staat. Dat zegt de rekenhulp dan ook.

Hoeveel stikstof groenten vragen

Voor groenten is er wel een Nederlands advies: het Handboek Bodem en Bemesting, gemaakt door een commissie met Wageningen University & Research als secretaris. Daarin staat per groente hoeveel stikstof een teler nodig heeft. Wij hebben de groenten in vier groepen gezet.

Lees die getallen wel als een bovengrens. Het advies is bedoeld voor een teler die de meeste winst uit zijn oogst wil halen. Hij trekt er ook de stikstof vanaf die al in zijn grond zit. In een moestuin die elk jaar compost krijgt, zit vaak al veel. In de rekenhulp kun je daarom ook kiezen voor zuinig: drie kwart van het advies. Dat is onze eigen keuze. Strooi niet alles tegelijk. De rekenhulp verdeelt het in beurten van hoogstens 7 gram stikstof per m2; ook dat is onze keuze. Bij erwten en bonen is dat één keer, bij kool en prei vier tot vijf keer.

Compost voedt overigens minder dan je denkt. Van de stikstof in compost komt het eerste jaar maar 10 procent vrij als je in het voorjaar strooit, staat in het handboek. Vijf liter gft-compost per m2 geeft je groenten dan zo’n 3 gram stikstof. Voor kool of prei is dat dus te weinig.

Hoeveel potgrond en compost je nodig hebt

Hoeveel compost of aarde je nodig hebt, reken je uit met de oppervlakte en de dikte van de laag. Een laag van 1 centimeter op 1 vierkante meter is 10 liter. Een border van 10 m2 met een laag van 2 centimeter vraagt dus 200 liter, en dat zijn vijf zakken van 40 liter. Hoe dik de laag hoort te zijn, verschilt per plek, en de meeste lagen geef je maar één keer, bij de aanleg. In deze tabel staan de richtwaarden.

Bij de aanleg van een border werk je compost 10 tot 20 centimeter diep door de grond, schrijft Vlaco. In een moestuin strooi je na het planten een dun laagje op de grond. Op een gazon strooi je hem daarentegen als dun laagje erover, liefst in het najaar.

Voor een pot reken je met de inhoud. Een ronde pot van 30 centimeter breed en 30 centimeter hoog houdt ongeveer 21 liter. Een taps toelopende pot houdt echter minder.

Te veel compost is ook niet goed

Compost bevat ook fosfaat. Wie elk jaar veel compost strooit, stapelt dat daardoor op in de grond. Volgens Oregon State University kun je in een bestaande moestuin hoogstens 2,5 centimeter per jaar kwijt. De rekenhulp waarschuwt daarom als je daarboven komt.

Hoeveel graszaad je nodig hebt

Voor een nieuw gazon zaai je 35 tot 70 gram graszaad per m2, volgens Vlaco. Een gazon van 60 m2 vraagt dus 2,1 tot 4,2 kilo.

Heb je een bestaand gazon met kale plekken, dan zaai je alleen die plekken in. Meet hoe groot ze samen zijn en vul dat in de rekenhulp in. Op een kale plek ligt geen gras meer, dus je zaait er net zo dik als bij een nieuw gazon. Dat is onze eigen keuze; een bron die het apart noemt, vonden we niet.

Bij doorzaaien over het hele gazon hangt het af van hoe je zaait. Met een doorzaaimachine is de gewone hoeveelheid genoeg, schrijft de University of Wisconsin. Strooi je met de hand nadat je het gazon hebt belucht, neem dan het dubbele. Andere bronnen noemen minder. Daarom geeft de rekenhulp daar geen getal en kijk je ook op de zak. Wanneer het zaaien lukt en hoe je het doet, lees je bij gras zaaien.

Wat de rekenhulp niet weet

De rekenhulp kent jouw grond natuurlijk niet. Een grondonderzoek laat zien hoeveel voeding er al in zit. Daardoor kan het vaak met minder. Wordt je gazon geel of staat het vol mos, dan is de zuurgraad soms het probleem. Daarover lees je bij kalk strooien op het gazon. Hoeveel gazonmest je per maand strooit, staat uitgebreid bij gazon bemesten.

Veelgestelde vragen over mest en aarde voor je tuin