KISS-principe toepassen: simpel, kort en krachtig

KISS is een Engelse afkorting, en waar de letters precies voor staan wisselt nogal eens:

Waar komt het KISS-principe vandaan?

Het principe komt niet uit de marketing maar uit de vliegtuigbouw. Kelly Johnson, hoofdingenieur van de Amerikaanse ontwerpafdeling Lockheed Skunk Works, staat te boek als bedenker. Zijn eis aan zijn ontwerpers was concreet: een toestel moest te repareren zijn door een monteur in het veld, met basisgereedschap en een basisopleiding. Kan dat niet, dan is het ontwerp te ingewikkeld.

Voor tekst geldt dezelfde maat, en die is in Nederland niet vrijblijvend. Ongeveer 3 miljoen mensen van 16 tot en met 75 jaar hebben moeite met lezen, schrijven of rekenen, ongeveer 1 op de 5. Dat meldt Stichting Lezen en Schrijven, de landelijke organisatie die laaggeletterdheid bestrijdt. Een zin die alleen een vakgenoot begrijpt, mist dus een vijfde van je lezers.

Vanuit de techniek verspreidde het idee zich in de decennia daarna naar softwareontwikkeling, waar het diende om onnodig ingewikkelde programma’s te vermijden. In de jaren negentig werd het ook opgepikt in de grafische branche: animatie, marketing, vormgeving en reclame. Het uitgangspunt daar: een boodschap komt alleen over als je niet te veel tegelijk vertelt. Ook wel bekend als ‘less is more’.

Waar pas je het KISS-principe toe?

KISS-principe een compacte boodschap

Ingewikkelde boodschappen kun je beter vermijden als je wilt dat een grote groep mensen je product begrijpt en gebruikt. Ellenlange handleidingen werken niet. Denk aan de dikke boekwerken die vroeger bij een televisie zaten; die zijn allang vervangen door handzame snelstartgidsen. Lappen tekst kun je vaak vervangen door één goede afbeelding.

In marketing pas je het KISS-principe toe met slogans. Je verpakt de boodschap in korte, krachtige zinnen en vertelt niet alles tegelijk.

Waarom eenvoud werkt

Een veelgehoord tegenargument is dat eenvoudige taal je publiek onderschat. Dat is een misverstand. Een korte, heldere tekst lees je sneller, ook als je de moeilijke versie prima zou begrijpen. Eenvoud is dus geen concessie aan de minst geoefende lezer, maar winst voor iedereen.

Dat sluit aan op hoe de overheid en veel bedrijven inmiddels schrijven. Wil je weten op welk niveau je tekst leesbaar is, kijk dan naar de officiële taalniveaus. Veel organisaties mikken op B1, en dat is precies het KISS-principe in taalvorm.

Het KISS-principe toepassen in de praktijk

Wie het KISS-principe toepast, heeft een sleutel in handen tot efficiënt en snel werken. Breng je een boodschap met veel woorden, dan loop je het risico dat mensen je niet begrijpen of de draad kwijtraken. Een korte slogan, een afbeelding of een combinatie daarvan werkt beter.

Een offerte moet soms veel informatie bevatten. Toch wil de klant allereerst weten wat je aanbiedt en wat het kost. Maak je offerte dus kort en helder, en wijd in de bijlagen uit over de rest.

Een presentatie is een aanvulling op je verhaal, geen vervanging. Zet er alleen de hoofdlijnen in; de spreker vertelt de rest, en dat is het belangrijkst. Staan er ellenlange opsommingen of ingewikkelde schema’s op je dia’s, dan verslapt de aandacht snel. Gebruik een groot lettertype en werk met afbeeldingen.

Een verkoopgesprek is een gesprek, geen monoloog. Houd je verhaal over je product kort en luister vooral naar de klant. Zo weet je wat hij of zij nodig heeft en kun je daarop inspelen.

Wanneer simpel te simpel wordt

Eenvoud heeft een grens. Laat je in een offerte de voorwaarden weg, dan krijg je discussie achteraf. Schrap je in een handleiding de veiligheidsinstructie, dan wordt het product onveilig. En een slogan die zo kaal is dat niemand begrijpt wat je verkoopt, haalt niets uit.

De toets is dus niet ‘hoe kort kan het’, maar: begrijpt mijn lezer de kern in één keer, en mist hij niets wat hij nodig heeft? Weglaten wat niet bijdraagt is KISS. Weglaten wat de lezer nodig heeft, is iets anders.

Veelgestelde vragen over het KISS-principe