Pasen 2027 op 28 maart en waarom de datum elk jaar wisselt

Eerste paasdag is in 2027 op zondag 28 maart en tweede paasdag op maandag 29 maart. Goede Vrijdag valt op 26 maart. Zo staat het in de lijst met feestdagen van de Rijksoverheid, de website van de ministeries. Het feest komt daarmee acht dagen eerder in het jaar dan in 2026. In de nacht naar paaszondag gaat ook de zomertijd in. Wie op paasochtend eieren wil verstoppen voordat de kinderen wakker zijn, heeft dus een uur minder. Christenen vieren met Pasen dat Jezus uit de dood is opgestaan. De datum wisselt, omdat de kerk hem afleidt van de volle maan. Meer over feesten en waar ze vandaan komen staat in het kennisgebied Maatschappelijk.

De dagen rond Pasen 2027 op een rij

De dagen rond Pasen 2027 lopen van Palmzondag op 21 maart tot en met tweede paasdag op 29 maart. Eerste paasdag valt in week 12 en tweede paasdag in week 13. In de tabel hieronder staat elke dag met de datum en met wat christenen dan herdenken.

De omschrijvingen komen uit de katholieke encyclopedie van KRO-NCRV. Dat is een van de publieke omroepen.

Wanneer je vrij bent met Pasen

Bij de meeste bedrijven ben je op tweede paasdag vrij, op Goede Vrijdag niet. Dat schrijft de Rijksoverheid. Een wet die je op een feestdag vrij geeft, bestaat echter niet. Het hangt daarom af van je cao of je contract. Een cao is de afspraak tussen werkgevers en vakbonden over loon en vrije dagen. Hoe dat precies zit, lees je in ons overzicht van feestdagen en wanneer je vrij bent.

Scholen zijn op tweede paasdag in principe dicht, en op Goede Vrijdag bijna altijd. Een paasvakantie staat echter niet in de landelijke lijst van schoolvakanties. De eerste vakantie na Pasen is de meivakantie, die in 2027 op 24 april begint. Alle weken vind je in ons artikel over de schoolvakanties van 2027.

Pasen 2027 en de zomertijd op dezelfde zondag

In 2027 gaat de zomertijd in op de zondag van Pasen. De klok gaat in het laatste weekend van maart een uur vooruit, schrijft de Rijksoverheid. Dat is in 2027 de nacht van zaterdag 27 op zondag 28 maart. Die nacht is daardoor een uur korter en paaszondag telt maar 23 uur.

Zeldzaam is dat niet. Wij telden het na voor de jaren 2001 tot en met 2050, met de regel voor de zomertijd die nu geldt. In die 50 jaar vallen Pasen en het begin van de zomertijd tien keer samen. De laatste keer was in 2024. Na 2027 gebeurt het opnieuw in 2032 en in 2035.

Waarom Pasen elk jaar op een andere datum valt

Pasen valt op de eerste zondag na de eerste volle maan van de lente. De maan houdt zich niet aan onze kalender, en daardoor verspringt de datum elk jaar. De regels gaan terug op het Concilie van Nicea in het jaar 325, schrijft het US Naval Observatory. Dat is de sterrenwacht van de Amerikaanse marine. Het concilie was een grote vergadering van de kerk. Het besloot dat alle christenen Pasen op dezelfde zondag zouden vieren.

De kerk rekent met een maan uit tabellen

De bekende regel is volgens het observatorium maar een benadering. De kerk kijkt namelijk niet naar de hemel. Ze rekent, en daarvoor gelden twee afspraken. Ten eerste begint de lente in die berekening altijd op 21 maart, waar de zon ook staat. Ten tweede komt de volle maan uit tabellen. Zo’n volle maan uit de tabel noemen we hier de rekenmaan. Die loopt ongeveer gelijk met de echte maan, maar niet precies.

De kerk neemt de eerste rekenmaan die op 21 maart of later valt. De zondag daarna is het Pasen. De tabellen die katholieken en protestanten nu gebruiken, horen bij de kalender van paus Gregorius XIII uit 1582.

Bij Pasen 2027 komen de tabellen en de hemel overeen. De lente begint volgens het observatorium op 20 maart om 21.25 uur Nederlandse tijd. De eerste volle maan daarna is op maandag 22 maart om 11.44 uur. Ook in de tabellen van de kerk is de maan op 22 maart vol. De zondag daarna is 28 maart. De tijdstippen van elke volle maan tot eind 2027 staan in een apart overzicht.

In 2038 lopen kerk en hemel vier weken uiteen

In 2038 valt Pasen op 25 april, vier weken later dan de sterrenhemel aangeeft. Dat volgt uit onze eigen som met de cijfers van het observatorium. De lente begint dat jaar op 20 maart om 13.40 uur Nederlandse tijd. De maan is al vol op zondag 21 maart om 03.09 uur. Ging het om de echte maan, dan was het Pasen op 28 maart.

In de tabellen van de kerk is de maan echter al op 20 maart vol. Dat is één dag voor de vaste lentedatum, dus die volle maan telt niet mee. De volgende rekenmaan valt op 18 april, zelf een zondag. Pasen is de zondag daarna, 25 april. Later kan het feest niet vallen. In 2019 gebeurde hetzelfde. Toen was de echte maan op 21 maart vol en viel Pasen pas op 21 april. Plan je in 2038 iets rond Pasen, kijk dan in de tabel met paasdata verderop en niet naar de maan.

Vroegste en laatste datum van Pasen

Pasen valt nooit voor 22 maart en nooit na 25 april, schrijft het US Naval Observatory. Het feest kan dus op 35 verschillende data vallen. Maar die komen niet even vaak voor. Wij rekenden de paasdatum uit voor 5,7 miljoen jaar achter elkaar. Na zoveel jaar begint de reeks opnieuw.

Pasen op 22 maart komt gemiddeld eens in de 207 jaar voor. De laatste keer was in 1818, de volgende keer is in 2285. De datum die het vaakst voorkomt is 19 april, gemiddeld eens in de 26 jaar. Op 25 april viel Pasen voor het laatst in 1943.

Met 28 maart valt Pasen in 2027 aan de vroege kant. Van 2001 tot en met 2100 valt eerste paasdag volgens onze telling maar 23 keer in maart, tegen 77 keer in april. Precies op 28 maart viel het feest voor het laatst in 1948.

Pasen tot en met 2038

In de tabel hieronder staan Goede Vrijdag en de twee paasdagen voor de jaren 2027 tot en met 2038. De laatste kolom geeft de zondag waarop orthodoxe christenen Pasen vieren.

Orthodox Pasen valt in 2027 op 2 mei

Orthodoxe christenen vieren Pasen in 2027 op zondag 2 mei, vijf weken na katholieken en protestanten. Veel orthodoxe kerken gebruiken namelijk oudere tabellen, schrijft het observatorium. Die horen bij de juliaanse kalender, de kalender van voor 1582. In vijf van de 12 jaren uit de tabel vallen de twee paasfeesten op dezelfde zondag. Hoe de kerken uit elkaar groeiden, lees je in ons artikel over het christendom en zijn stromingen.

Wat christenen met Pasen vieren

Met Pasen vieren christenen dat Jezus Christus uit de dood is opgestaan. KRO-NCRV noemt Pasen “het brandpunt van het christelijke geloof”. Het verhaal staat in de Bijbel. Jezus stierf op een vrijdag aan het kruis. Op de derde dag gingen enkele vrouwen naar zijn graf en troffen het open aan. Daar hoorden ze dat Jezus was opgestaan. De vrijdag en de zondag tellen in die drie dagen allebei mee.

Aan Pasen gaat de vastentijd vooraf. Die begint op Aswoensdag, in 2027 op 10 februari, direct na de dagen van carnaval. Met paaszondag begint de paastijd. Die duurt zeven weken en eindigt met Pinksteren.

Waar het woord Pasen vandaan komt

Het woord Pasen is verwant aan Pesach, het Joodse feest van de uittocht uit Egypte. Het kwam via drie andere talen in het Nederlands terecht: het Aramees, het Grieks en het Latijn. Dat staat in de Etymologiebank. Die website bundelt woordenboeken over de herkomst van woorden. Taalkundige Nicoline van der Sijs begon ermee en het Instituut voor de Nederlandse Taal verzorgt de techniek. De oudste Nederlandse tekst met het woord is uit 1236.

De twee feesten hangen ook inhoudelijk samen. De laatste maaltijd van Jezus was volgens KRO-NCRV een Joodse paasmaaltijd. Uit de kalender komt ook een bekende uitdrukking. Gebeurt iets ‘als Pasen en Pinksteren op één dag vallen’, dan gebeurt het nooit.

Hoe oud de paashaas en het paasei zijn

Paaseieren staan al in 1786 in een Nederlandse krant, de paashaas pas in 1881. Dat vonden wij in Delpher. Zo heet het krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek, de nationale bibliotheek van Nederland. We zochten daar op 3 oktober 2026 naar beide woorden, in oude en nieuwe spelling.

De Amsterdamse Courant van 4 maart 1786 kijkt terug op de koude lente van 1771. Pasen viel toen op 31 maart. Burgers uit Zaandam aten die dag paaseieren op het ijs van de Zaan en schaatsten er.

De paashaas staat pas in 1881 in de krant

Het oudste stuk met de paashaas staat in de Zutphensche Courant van 16 september 1881. Het beschrijft een haas op een nest van mos met eieren eromheen, te zien in Saksen. Twee jaar later staat de haas in de Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant. Dat stuk gaat over Duitse paasgebruiken en noemt hem ook bij zijn Duitse naam, Osternhase. Het Nieuws van den Dag schrijft in 1886 over eieren die de paashaas had gelegd: “zoo luidde het sprookje in Duitschland”. De kranten van 1881 en 1886 leggen de haas dus uit als iets uit Duitsland.

Hoe vaak de paashaas in de krant stond

Na 1881 staat de paashaas elke tien jaar vaker in de krant. In de tabel hieronder staat per tien jaar hoe vaak wij de paashaas in de krant telden, advertenties meegerekend. Het archief bevat niet voor elk tijdvak evenveel kranten. Daarom staat ernaast hoeveel stukken een woord als Pasen of paasfeest bevatten. De laatste kolom geeft het aantal stukken met de paashaas op elke 1.000 stukken over Pasen.

Voor 1881 vonden we de haas geen enkele keer.

In de jaren dertig telden wij hem ruim 13 keer in elke 1.000 stukken over Pasen, onder meer in advertenties en in verhalen voor kinderen. De telling heeft wel een zwakke plek. De computer leest oude kranten niet foutloos, dus er kan een vermelding zijn gemist. Hoe oud de haas in Duitsland zelf is, hebben wij niet bij de bron kunnen nalezen.

De godin Ostara is zeer onzeker

De paashaas zou het dier zijn geweest van Ostara, een Germaanse godin van de lente. Die uitleg staat al in de drie krantenstukken uit de jaren tachtig van de negentiende eeuw. Hard bewijs ontbreekt echter. Het spoor loopt naar één oude schrijver: Beda, een priester die leefde van 673 tot 735. Hij meldt dat de Angelsaksen in Engeland de maand april naar een godin Eostra noemden.

Jacob Grimm leidde daar veel later een Duitse godin Ostara uit af. Grimm leefde van 1785 tot 1863 en is bekend van de sprookjes. “Dit is zeer onzeker”, oordeelt het etymologisch woordenboek van J. de Vries uit 1971. Dat woordenboek staat in de Etymologiebank. Een nieuwer woordenboek op dezelfde website legt de Duitse naam Ostern bovendien anders uit. Ostern zou een vertaling zijn van een Latijns woord voor de vroege paasmorgen.

Ons oordeel: wie de paashaas een oeroud heidens gebruik noemt, beweert meer dan de bronnen dragen. In de Nederlandse kranten is hij een nieuwkomer uit de late negentiende eeuw.

Paasvuren en eiertikken in Nederland

Vooral het oosten van Nederland heeft een lange traditie van paasvuren. De oudste bronnen over die vuren komen uit de zeventiende eeuw. Dat schrijft het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland. Dat centrum houdt een landelijke lijst bij van tradities die nog leven.

Op die lijst staat bijvoorbeeld het paasvuur van Espelo. Die buurtschap bij Holten in Overijssel telt 370 bewoners. Sinds 1964 bouwen de inwoners hun vuur in een wedstrijd met andere buurtschappen. In 2012 was de stapel 45,98 meter hoog, een record. Er kwamen toen 40.000 mensen kijken. Het vuur gaat op eerste paasdag om 20.00 uur aan.

In Ootmarsum trekken mensen op beide paasdagen hand in hand en zingend door de straten. Dat heet vlöggeln en is in 1840 voor het eerst beschreven. Acht jonge mannen organiseren het feest. Ze heten de poaskearls, de paaskerels.

In Ommen tikken bezoekers op tweede paasdag gekookte eieren tegen elkaar. Wiens ei het eerst breekt, is het kwijt. Het spel begon rond 1900 en er gaan elk jaar zo’n 2.000 eieren doorheen.

Wil je er met Pasen 2027 bij zijn, zet dan zondag 28 maart in je agenda voor de vuren en maandag 29 maart voor Ommen. Kijk kort van tevoren bij de organisatie of het vuur doorgaat.

Veelgestelde vragen over Pasen