Erfbelasting 2027 berekenen en wat er echt verandert

Een kind erft in 2026 € 26.230 belastingvrij, een echtgenoot of partner € 828.035. Dat staat op de site van de Belastingdienst, de dienst die de erfbelasting int. Over het deel daarboven betaal je als kind of partner 10 procent. Wordt dat deel groter dan € 158.669, dan betaal je over de rest 20 procent. Hoeveel erfbelasting je betaalt, hangt vooral af van je band met de overledene. In 2027 verandert er weinig. Het kabinet stelt geen andere tarieven voor, alleen de bedragen stijgen mee met de inflatie. Meer over geld en belasting staat in het kennisgebied Financieel.

Wie erfbelasting betaalt

Erfbelasting betaal je als ontvanger, over je eigen deel van de erfenis. Elke erfgenaam rekent dus apart, met een eigen vrijstelling. Een vrijstelling is het bedrag waarover je geen belasting betaalt. De regels staan in de Successiewet. Dat is de wet die de erfbelasting en de schenkbelasting regelt. Wie er erft, regelt het erfrecht. Hoe dat werkt, lees je in ons artikel over het Nederlands erfrecht.

Wanneer je als partner telt

Ben je getrouwd of geregistreerd partner, dan ben je voor de erfbelasting partner. Woon je samen, dan gelden er voorwaarden. Je hebt dan op de dag van het overlijden minstens zes maanden een samenlevingscontract van de notaris. Ook sta je al die tijd samen op hetzelfde adres ingeschreven. Er zijn nog een paar eisen. Zo zijn jullie allebei volwassen en staat in het contract dat jullie voor elkaar zorgen. Zonder zo’n contract tel je pas als partner na vijf jaar op hetzelfde adres.

Dat onderscheid kost veel geld. Een samenwoner die niet als partner telt, heeft € 2.769 vrijstelling en betaalt 30 en 40 procent. Bij een erfenis van € 250.000 is dat volgens onze berekening € 83.025 belasting. Een partner betaalt over datzelfde bedrag niets. Is er geen testament, dan erft een samenwoner bovendien niets. Wil je dat je partner erft, dan regel je dat met een testament.

Vrijstelling erfbelasting in 2026 en 2027

In 2026 loopt de vrijstelling van € 2.769 voor een vriend tot € 828.035 voor een partner. In de tabel hieronder zie je per erfgenaam hoeveel je belastingvrij erft. De laatste kolom geeft het bedrag dat wij voor 2027 verwachten. Welk jaar voor jou telt, hangt af van de dag van het overlijden.

Een achterkleinkind heeft dus de lage vrijstelling van € 2.769. Bij de tarieven verderop valt het wel in de groep van de kleinkinderen. Voor de hogere vrijstelling van een kind met een beperking gelden twee voorwaarden. Je verdient door je beperking de komende drie jaar waarschijnlijk minder dan de helft van wat iemand zonder beperking verdient. En de overledene betaalde meer dan de helft van je levensonderhoud.

Erven jij en je eigen partner allebei van dezelfde overledene? Dan telt de Belastingdienst jullie bedragen meestal bij elkaar op. Jullie krijgen dan samen één vrijstelling. Ook ouders die allebei van hun kind erven, delen samen de vrijstelling van € 62.110.

Wat er in 2027 verandert

In 2027 verandert naar verwachting alleen de hoogte van de bedragen. De Belastingdienst noemde op 3 oktober 2026 nog geen vrijstellingen voor 2027. Het ministerie van Financiën legt die later vast in een regeling. De rekenregel is wel bekend. Volgens de Successiewet stijgen de bedragen elk jaar mee met de inflatie. Die correctie is per 1 januari 2027 2,6 procent. Dat staat in de toelichting bij het Belastingplan 2027. Het kabinet stuurde dat pakket met belastingvoorstellen op Prinsjesdag, 15 september 2026, naar de Tweede Kamer.

Voor de inkomstenbelasting wil het kabinet die correctie in 2027 maar voor 48 procent toepassen. Voor de erfbelasting geldt die beperking niet. Volgens de toelichting werkt de beperking niet door naar andere wetten die met dezelfde inflatiecorrectie rekenen, tenzij dat apart is geregeld. Je ziet het ook in de sleuteltabel. Dat is een overzicht bij het Belastingplan van wat elke belastingwijziging zou opbrengen. Daarin staat de grens voor het hoge tarief van de erfbelasting in 2027 op € 162.795. Dat is 2,6 procent meer dan nu. Wij rekenden de vrijstellingen op dezelfde manier om en rondden naar boven af op hele euro’s. Het blijven verwachte bedragen: de definitieve afronding kan een euro verschillen.

Als je een nabestaandenpensioen krijgt

Krijg je als partner een nabestaandenpensioen, dan is je vrijstelling lager. Zo’n pensioen krijg je omdat je partner is overleden. De Belastingdienst trekt de helft van de waarde ervan af van je vrijstelling. In 2026 houd je altijd minstens € 213.915 vrijstelling over.

De tarieven en waar het hoge tarief begint

Er zijn drie groepen met elk twee tarieven. Partners en kinderen betalen 10 en 20 procent. Kleinkinderen en achterkleinkinderen betalen 18 en 36 procent. Alle anderen betalen 30 en 40 procent, ook ouders, broers en zussen. De tabel laat zien welk tarief bij welk bedrag hoort.

Let op waar die grens ligt. Die geldt voor het bedrag dat overblijft nadat je vrijstelling eraf is. Zo staat het in de Successiewet. Je telt de grens dus bij je vrijstelling op. Volgens onze berekening betaalt een kind daardoor pas 20 procent bij een erfenis boven € 184.899. Een partner komt pas boven € 986.704 in het hoge tarief. Wie de grens op de hele erfenis toepast, rekent te veel belasting uit.

In 2027 blijven de percentages naar verwachting gelijk en schuift alleen de grens op.

Erfbelasting berekenen in twee stappen

Erfbelasting berekenen doe je in twee stappen: eerst trek je de vrijstelling af, daarna pas je het tarief toe op de rest. In de tabel staat wat vier erfgenamen in 2026 betalen over dezelfde erfenis. Die bedragen en de voorbeelden eronder hebben wij zelf uitgerekend. Het gaat om het bedrag dat één erfgenaam zelf krijgt, niet om alles wat de overledene naliet.

Je eigen situatie reken je na met de rekenhulp op de site van de Belastingdienst. Die geeft een schatting.

Een dochter erft € 180.000

Sanne is enig kind en erft € 180.000 van haar vader. Eerst gaat de vrijstelling van € 26.230 eraf. Er blijft € 153.770 over. Dat is minder dan de grens van € 158.669, dus alles valt in het tarief van 10 procent. Sanne betaalt € 15.377.

Wat een kind in 2027 betaalt

Erft een kind € 250.000 door een overlijden in 2026, dan betaalt het € 28.887. Bij een overlijden in 2027 wordt dat naar verwachting € 28.338. Dat scheelt € 549. De hogere vrijstelling en de hogere grens leveren dus een klein voordeel op, geen ander stelsel.

Als je ene ouder overlijdt en de andere nog leeft

Waren je ouders getrouwd en is er geen testament, dan krijgt de ouder die achterblijft alles. Jij krijgt een tegoed. Dat is je deel van de erfenis in geld, en je kunt het pas opeisen als ook die ouder is overleden. Zo werkt de wettelijke verdeling, de standaardregel in het erfrecht voor een echtpaar met kinderen. Is je tegoed hoger dan je vrijstelling? Dan betaal je nu al erfbelasting. Volgens de Belastingdienst schiet je ouder dat bedrag voor. Het gaat dan van je tegoed af.

Het komt vaak voor. In 2021 zat zo’n tegoed in ongeveer 23.500 erfenissen waarvoor aangifte werd gedaan. Dat schreef de staatssecretaris van Financiën aan de Tweede Kamer. De staatssecretaris is het lid van het kabinet dat over de belastingen gaat.

De korting voor het wachten

Omdat je lang op je geld wacht, telt je tegoed voor de belasting minder zwaar. Je ouder mag jouw deel al die tijd gebruiken. Dat voordeel trekt de Belastingdienst van je tegoed af. Het is 6 procent van je tegoed per jaar, maal een factor die van de leeftijd van je ouder afhangt. Voor iemand van 65 tot 70 jaar is die factor 8.

De Belastingdienst rekent het voor met een voorbeeld. Twee kinderen krijgen elk een tegoed van € 100.000 op hun moeder van 66. Het voordeel is 6 procent van € 100.000 per jaar. Maal 8 is dat € 48.000. Elk kind betaalt dus belasting over € 52.000. Wij rekenen verder met de bedragen van 2026. Na de vrijstelling blijft € 25.770 over, en daarover betaalt elk kind € 2.577. Zonder de korting betaalt een kind € 7.377. De moeder zelf blijft ver onder haar vrijstelling en betaalt niets.

Overlijdt later ook de moeder, dan krijgen de kinderen eerst hun tegoed. Daarover is bij het eerste overlijden al afgerekend. Over wat ze daarnaast van hun moeder erven, betalen ze opnieuw erfbelasting.

De rekenregel uit 1980 gaat mogelijk veranderen

Hier zit de grootste verandering die in de maak is, en die staat niet in het Belastingplan 2027. De 6 procent en de leeftijdsfactoren zijn sinds 1980 niet aangepast. Op 12 januari 2026 stuurde de staatssecretaris de Tweede Kamer een voorstel van zijn ambtenaren om ze te vernieuwen. Het percentage zou dan elk jaar meebewegen met de rente op de markt. Voor 2028 raamt de brief het op 3 procent.

Het is een voorstel, geen wet. De brief mikt op invoering per 1 januari 2028. Eerst komt er een conceptwet waarop iedereen kan reageren. Op 3 oktober 2026 stond die nog niet op internetconsultatie.nl, de site waar de overheid wetsontwerpen voorlegt. Het wetsvoorstel gaat volgens de brief pas in 2027 naar de Tweede Kamer.

Volgens de brief gaat bij ongeveer 11 procent van alle erfenissen de erfbelasting omhoog. Is de eerste ouder dan al overleden? Dan zou ook bij het overlijden van de tweede ouder de oude regel blijven gelden.

Een huis in de erfenis

Voor een geërfd huis reken je met de WOZ-waarde, niet met de verkoopprijs. De WOZ-waarde is de waarde die de gemeente elk jaar voor je huis vaststelt. Een hypotheek die er nog op rust, trek je ervan af. Je mag kiezen: de WOZ-waarde van het jaar van overlijden of die van het jaar erna. De laagste is voor jou het voordeligst.

Is de waarde van het jaar erna nog niet bekend, dan vul je die van het jaar van overlijden in. Blijkt de nieuwe waarde later lager, dan mag je bezwaar maken, ook na de gewone termijn van zes weken. De Belastingdienst past de waarde dan aan.

Een voorbeeld. Twee kinderen erven samen het huis van hun moeder met een WOZ-waarde van € 400.000. Er rust nog € 100.000 hypotheek op en er staat € 20.000 op de bank. Elk kind erft dan € 160.000 en betaalt volgens onze berekening € 13.377. Samen is dat € 26.754, meer dan er op de bank staat.

Geen geld om de aanslag te betalen

Zit de erfenis vast in het huis, dan kun je de Belastingdienst om uitstel van betaling vragen. De aanslag is de rekening die de Belastingdienst je stuurt. Uitstel kan als je zelf in het huis gaat wonen en ook als het te koop staat. Het uitstel kan dan langer duren dan de gewone twaalf maanden. De Belastingdienst mag wel een onderpand vragen, zoals een hypotheek op het huis. Later betalen kost bovendien rente.

Aangifte doen en de termijn van 20 maanden

Voor de aangifte erfbelasting heb je 20 maanden vanaf de dag van het overlijden. Dat geldt bij een overlijden vanaf 2026. Daarvoor was het 8 maanden. Een paar maanden na de uitvaart valt er een brief van de Belastingdienst op de mat. Daarin staat of je aangifte moet doen en voor welke datum. In de tabel staan de termijnen op een rij.

Is er een executeur, dan gaat de brief naar hem of haar. Dat is de persoon die volgens het testament de erfenis afwikkelt. Die doet dan aangifte voor alle erfgenamen. Anders gaat de brief naar de erfgenamen. Wat er in de eerste weken verder op je afkomt, lees je in ons artikel over wat je regelt na een overlijden.

Wanneer je geen aangifte hoeft te doen

Blijft iedereen onder de eigen vrijstelling en vraagt de brief je om het zelf te beoordelen? Dan hoef je geen aangifte te doen. Krijgt ook maar één erfgenaam meer dan de vrijstelling, dan moeten alle erfgenamen aangifte doen. Heb je meer geërfd dan je vrijstelling en kwam er geen brief, dan doe je toch aangifte.

Rente beperken met een voorlopige aanslag

Lever je de aangifte later in dan 20 maanden na het overlijden, dan betaal je belastingrente. Dat is rente over de belasting die je nog moet betalen. Bij een overlijden in 2026 gaat die rente dus op zijn vroegst in september 2027 lopen. Welk percentage dan geldt, was op 3 oktober 2026 nog niet bekend.

Rente betaal je ook als de Belastingdienst van je aangifte moet afwijken omdat die niet klopt of niet volledig is. Uitstel voor de aangifte houdt de rente niet tegen. Je beperkt de rente met een voorlopige aanslag, een voorschot op de erfbelasting. Vraag die aan binnen de 20 maanden. Alleen over wat de definitieve aanslag hoger uitvalt, kun je dan nog rente betalen.

Een erfenis en je toeslagen

Voor je toeslagen telt een erfenis niet als inkomen, maar wel als vermogen. Dat schrijft Dienst Toeslagen, de dienst die toeslagen zoals de zorgtoeslag en de huurtoeslag uitbetaalt. Ook een geërfd huis waar je niet zelf gaat wonen, telt mee als vermogen. De dienst kijkt naar je vermogen op 1 januari. Erf je in maart, dan verandert er dat jaar niets aan je toeslag. Op 1 januari daarna telt de erfenis mee, ook als die nog niet is verdeeld.

Voor de zorgtoeslag mag een alleenstaande in 2026 hoogstens € 146.011 vermogen hebben. Voor de huurtoeslag ligt die grens veel lager, op € 38.479. Kom je erboven, zet de toeslag dan zelf stop. Anders moet je het bedrag later terugbetalen.

Let op als je in 2026 erft. Dan telt de grens van 1 januari 2027, en die wil het kabinet verlagen. Een alleenstaande mag dan nog € 119.122 hebben. Dat geldt voor de zorgtoeslag en voor het kindgebonden budget, een toeslag voor gezinnen met kinderen. Het staat in het voorstel voor de begroting van 2027 van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dat voorstel is van september 2026 en dus nog niet definitief. Over de grens voor de huurtoeslag in 2027 zegt dat voorstel niets.

Minder erfbelasting betalen

De eenvoudigste besparing is verdelen. Elke erfgenaam heeft een eigen vrijstelling en betaalt over het eerste deel het lage tarief. Een erfenis die over meer mensen wordt verdeeld, kost daardoor minder belasting.

Een rekensom van ons met de bedragen van 2026. Een vader laat € 240.000 na aan zijn enige dochter. Zij betaalt € 26.887. Zet hij in zijn testament dat zijn twee kleinkinderen elk € 26.230 krijgen, dan betalen die niets. De dochter erft dan € 187.540 en betaalt € 16.395. Samen scheelt dat € 10.492. Daarvoor is wel een testament nodig, en de dochter krijgt zelf minder.

Schenken tijdens je leven

Geven tijdens je leven helpt ook. Wat je elk jaar binnen de vrijstelling geeft, zit later niet meer in de erfenis. Hoe dat werkt, lees je in ons artikel over belastingvrij schenken. Overlijd je binnen 180 dagen na een schenking, dan telt die schenking volgens de Successiewet meestal toch als erfenis.

Ons oordeel

Bij een gewone erfenis win je meer met verdelen over meer erfgenamen dan met een ingewikkelde constructie. Begin daarom bij twee simpele vragen: wie erft er, en hoeveel per persoon? Kom je boven de vrijstelling uit, of woon je samen zonder contract, dan is een gesprek met de notaris zijn geld waard. Laat je nu een testament maken, vraag dan hoe het omgaat met de regel van 6 procent. Die regel kan in 2028 anders zijn.

Veelgestelde vragen over erfbelasting