Hoeveel decibel is schadelijk? Tabel met de veilige tijd

Geluid van 80 decibel kun je 8 uur per dag veilig horen, volgens de norm die ook voor werk geldt. Dat schrijft VeiligheidNL, het kennisinstituut dat ongelukken en letsel helpt voorkomen. Bij 83 decibel is het volgens die norm nog 4 uur. Volgens een afspraak tussen de overheid en de muziekbranche mag een festival gemiddeld 103 decibel halen. Bij de werknorm is dat volgens onze berekening na nog geen 2,5 minuut per dag al te veel. De piep in je oren op de fiets naar huis is dus geen toeval. Meer over gezondheid lees je in het kennisgebied Maatschappelijk.

Wat een decibel is

Een decibel is de eenheid voor de sterkte van geluid, afgekort tot dB. Mensen horen geluiden tussen 0 en 140 decibel, schrijft het RIVM. Dat is het kennisinstituut van de overheid voor gezondheid en leefomgeving. Bij 0 dB is het niet stil, want het geluid is dan alleen te zacht voor het menselijk oor. Bij 140 dB ligt de pijngrens.

Vaak staat er dB(A) achter een getal. Die A betekent dat de meter rekening houdt met je oor, dat niet elke toon even goed hoort.

Waarom 3 decibel erbij een verdubbeling is

Elke 3 decibel erbij is twee keer zoveel geluid. De decibel is namelijk een logaritmische maat. Dat betekent dat elke stap erbij een vermenigvuldiging is en geen optelling. Twee even sterke geluidsbronnen geven samen 3 dB meer dan één bron, schrijft het RIVM. Praten twee mensen elk op 60 dB, dan meet je samen 63 dB en geen 120.

Toch klinkt het niet twee keer zo hard. Pas 10 decibel erbij ervaart een mens meestal als een verdubbeling, staat in dezelfde uitleg. Van 100 naar 103 dB hoor je een klein verschil, maar je oren krijgen het dubbele te verwerken.

Neem een gesprek van 60 decibel en een concert van 100 dB. Het verschil is 40 dB. Volgens onze berekening komt er dan ongeveer 10.000 keer zoveel geluid op je oren af. En het klinkt maar ongeveer 16 keer zo hard.

Decibel in voorbeelden van 30 tot 140

Hoe harder het geluid, hoe korter je het veilig kunt horen. Een gewoon gesprek is ongeveer 60 decibel, en onder de 80 dB loopt je gehoor weinig gevaar. Dat schrijft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), het gezondheidsorgaan van de Verenigde Naties.

In de tabel hieronder staat bij elk geluidsniveau een voorbeeld. De derde kolom zegt hoe lang je er per week veilig naar kunt luisteren.

Neem zulke voorbeelden niet te precies, want hoe verder je van de bron staat, hoe zachter het geluid. In een overzicht van het RIVM staat bij de meeste voorbeelden de afstand. Een gesprek op 1 meter is 60 dB, een personenauto op 25 meter 70 dB.

Vuurwerk staat bij de WHO op 150 decibel, boven de pijngrens. Wat helpt tegen vuurwerkangst bij je hond of kat, lees je in een apart artikel.

Hoe lang je veilig naar hard geluid kunt luisteren

Bij 80 decibel is 8 uur per dag veilig, en elke 3 dB erbij halveert die tijd. Zo rekent VeiligheidNL. Geluid van 120 dB kan je gehoor direct beschadigen. Denk aan zwaar onweer of een geweerschot.

Er zijn twee normen in omloop. Daardoor kom je tabellen tegen die elkaar lijken tegen te spreken. De werknorm begint bij 80 decibel en gaat ervan uit dat je 40 jaar werkt. De vrijetijdsnorm begint bij 88 dB. Die gaat uit van gemiddeld 10 jaar hard geluid in je vrije tijd en is gebaseerd op een advies van Nederlandse audiologen. Een audioloog is een specialist in het gehoor.

In de tabel hieronder zie je bij elke tijd per dag welk geluidsniveau erbij hoort, voor beide normen.

Zo reken je het zelf uit

Begin bij 8 uur en halveer voor elke 3 decibel boven de 80. Neem 90 dB, het niveau van een geschreeuwd gesprek. Bij 89 dB heb je drie keer gehalveerd en houd je 1 uur over. Voor 90 dB is dat volgens onze berekening ongeveer 48 minuten per dag. Over vijf dagen is dat samen 4 uur per week. Precies dat getal noemt de WHO voor 90 dB.

Reken je met de vrijetijdsnorm, dan mag hetzelfde geluid volgens onze berekening ongeveer 5 uur per dag. Dat grote verschil komt door de aanname over hoe lang je het volhoudt: 40 jaar werk tegenover 10 jaar uitgaan. De WHO rekent voor volwassenen met 80 decibel bij 40 uur per week, net als de werknorm. En VeiligheidNL zegt erbij: werk je ook in hard geluid, ga dan uit van de werknorm.

Een concert van twee uur

Hoe lang een concertavond veilig is, hangt af van de norm en van hoe vaak je gaat. De tabel hierboven geldt voor vijf dagen per week. Voor één dag per week geeft VeiligheidNL bij de vrijetijdsnorm ruimere tijden. Bij 100 decibel is dat 2 uur en 30 minuten, bij 103 dB 1 uur en 15 minuten. Eén concert van twee uur op 100 dB past daar dus nog binnen, op 103 dB niet meer.

De WHO is veel strenger. Die rekent bij 100 decibel met 20 minuten per week. Een concert van twee uur is dan volgens onze berekening zes keer zoveel als je hele week toestaat.

Hoeveel decibel is toegestaan?

Eén landelijke decibelgrens voor alle situaties bestaat niet. Op het werk geldt een landelijke regel, in de concertzaal een afspraak en bij de buren vaak geen getal.

In de tabel hieronder staan de grenzen naast elkaar, met het soort regel erbij.

Op het werk

Op het werk gelden drie grenzen: 80, 85 en 87 decibel. Ze staan in het Arbobesluit, de regels van de overheid voor veilig en gezond werken. Is het geluid over een werkdag van acht uur gemiddeld harder dan 80 dB? Dan moet je werkgever gehoorbeschermers geven. Vanaf 85 dB ben je verplicht ze te dragen. Wat er met doppen of kappen nog in je oor komt, mag nooit boven de 87 dB uitkomen.

De bekende 80 decibel is dus geen verbod. Het is het punt waarop je werkgever iets moet doen. Een timmerman die de hele dag bij een cirkelzaag staat, zit daar bijvoorbeeld ver boven.

Op een concert of festival

Voor harde muziek is er geen wet, maar een afspraak van hoogstens 103 decibel. Die afspraak heet het vierde Convenant Preventie Gehoorschade Versterkte Muziek. Op 6 december 2023 zetten 12 partijen er hun handtekening onder. Een convenant is een vrijwillige afspraak. Het ministerie van Volksgezondheid sloot de afspraak met onder meer poppodia, festivals, horeca en bioscopen. Het geldt van 2024 tot en met 2027. Gemeten over een kwartier mag het geluid gemiddeld niet harder zijn dan 103 dB.

In 2024 bleef ruim 95 procent van de gemeten muziekactiviteiten binnen de grenzen van het convenant, schrijft het RIVM in november 2025. Het doorgeven van metingen is wel vrijwillig. Daardoor is onbekend hoe goed het cijfer de rest weergeeft.

Maar veilig is 103 decibel niet. Wij rekenden met de maat van de WHO uit dat het na ongeveer 12 minuten per week al te veel is. De WHO adviseert zalen en evenementen een gemiddelde van hoogstens 100 dB. Nederland zit daar 3 dB boven, en dat is twee keer zoveel geluid. Ons oordeel: de afspraak beschermt je tegen uitschieters, niet tegen een gewone avond zonder oordoppen.

Thuis en in de buurt

Grenst je huis direct aan dat van de buren? Dan mag de buitenunit van een warmtepomp of airco hoogstens 40 decibel maken op de grens van hun perceel. In een appartementengebouw geldt dat bij hun raam of deur. Het geluid wordt berekend met een vaste rekenmethode. Dat staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving, de landelijke bouwregels. Ter vergelijking: 40 dB is het geluid in een bibliotheek. Meer hierover lees je bij de overstap van gasketel naar warmtepomp en bij de voordelen en nadelen van een warmtepomp.

Voor een bedrijf naast woningen is de standaard 50 decibel overdag. In de avond is dat 45 en in de nacht 40 dB. Die waarden gelden op de gevel van je huis en zijn een gemiddelde over langere tijd. Voor korte pieken gelden aparte waarden. De gemeente mag daar wel van afwijken in het omgevingsplan. Daarin legt ze vast wat op welke plek mag. Zo legt het Informatiepunt Leefomgeving het uit, de website waarop de overheid de Omgevingswet toelicht.

Voor burenlawaai staat nergens een landelijk aantal decibel. Normale leefgeluiden moet je van elkaar accepteren, schrijft de Rijksoverheid. Denk aan spelende kinderen of overdag stofzuigen. Veel gemeenten hebben wel eigen regels waarin burenoverlast strafbaar is. Kom je er samen niet uit, dan kan de rechter je buren verbieden om harder te zijn dan een bepaald aantal decibel.

Hoeveel decibel is storend?

Storend geluid heeft geen vaste decibelgrens. Of geluid hindert, hangt volgens het RIVM ook af van de situatie en van de persoon. Het geluidsniveau is wel de belangrijkste voorspeller. Schadelijk en storend zijn dus twee verschillende vragen. Een druppelende kraan van 20 decibel beschadigt niets, maar kan je uit je slaap houden.

De WHO geeft wel advieswaarden voor geluid rond je huis. Ze staan in haar richtlijn voor omgevingsgeluid in Europa uit 2018. Voor wegverkeer is dat gemiddeld over het jaar 53 decibel, en in de nacht 45. Bij 53 dB heeft ongeveer 10 procent van de mensen ernstige hinder.

In Nederland had ruim 9 procent van de volwassenen ernstige hinder van wegverkeer. Geluid van buren volgde met ruim 8 procent. Die cijfers komen uit een onderzoek van het RIVM naar de beleving van de woonomgeving in 2016.

Mensen verschillen ook sterk, staat in de richtlijn die het RIVM schreef voor de GGD’en, de gezondheidsdiensten in de regio. Ongeveer een derde is gevoelig voor geluid. De gevoeligste mensen ervaren hetzelfde geluid als 11 decibel harder dan de minst gevoelige. Volgens onze berekening is dat ruim twee keer zo hard. Vindt je buurvrouw iets hard wat jij nauwelijks hoort, dan kunnen jullie dus allebei gelijk hebben.

Wat geldt voor kinderen en jongeren

Voor kinderen kent de WHO een lagere grens, maar die is bedoeld voor telefoons en muziekspelers. Hij staat in een standaard uit 2019 van de WHO en de ITU, de internationale organisatie voor telecommunicatie. Op het apparaat kies je een stand: voor volwassenen 80 decibel bij 40 uur luisteren per week, voor kinderen 75 dB. Bij 75 dB krijg je volgens onze berekening maar ongeveer een derde van de hoeveelheid geluid bij 80 dB.

Van de kinderen van 9 tot 11 jaar had 1 op de 7 al beginnend gehoorverlies. Dat bleek in 2018 uit onderzoek van het Erasmus MC, het universitair ziekenhuis in Rotterdam. VeiligheidNL wijst op koptelefoons en oortjes bij gamen, filmpjes en muziek. De WHO raadt ouders aan hun kind te leren het volume onder de 60 procent van het maximum te houden. Wie thuis al afspraken maakt over schermtijd per leeftijd, kan dat erbij nemen.

Bij bezoekers onder de 18 moeten organisatoren vanaf 88 decibel ook het dragen van gehoorbescherming stimuleren, volgens het convenant. Voor baby’s vonden wij in deze bronnen geen aparte decibelgrens.

Decibel meten met je telefoon

Een decibel-app op je telefoon kan gemiddeld tot op 2 decibel kloppen, maar lang niet elke app haalt dat. Onderzoekers van NIOSH testten apps in een geluidskamer en schreven daar in 2014 over. NIOSH is het Amerikaanse overheidsinstituut voor veilig werken. Van de 10 apps voor de iPhone die aan hun eisen voldeden, zaten er 4 gemiddeld binnen 2 dB van een professionele meter. Bij Android-toestellen liep de uitkomst van dezelfde app per toestel sterk uiteen. De geteste toestellen waren in januari 2013 te koop.

De test liep van 65 tot 95 decibel, dus een concert van 100 dB viel erbuiten. Ook lijkt 2 dB weinig, maar bij 3 dB verschil is je veilige tijd al gehalveerd. Een app is daarom een aanwijzing en geen bewijs.

Zonder app kan het ook. Moet je je stem verheffen om iemand op armlengte te verstaan, dan is het geluid te hard, schrijft de WHO.

Wat je vandaag kunt doen

Zet vandaag de volumebegrenzer op je telefoon aan. Dat is een instelling waardoor het geluid niet harder kan dan een grens die je zelf kiest. Het is het eerste van drie adviezen van VeiligheidNL. De andere twee:

• Kies oortjes of een koptelefoon die het geluid van buiten goed afsluiten. Dan hoeft het volume minder hoog.
• Draag bij harde muziek oordoppen met een muziekfilter.

Heb je na een avond uit een piep in je oren, zie dat dan als waarschuwing. Volgens VeiligheidNL is het een eerste teken van gehoorschade. De trilhaartjes in je binnenoor geven geluid door aan je hersenen. Zijn ze beschadigd, dan herstellen ze niet meer. Houdt de piep aan, dan is het volgens de WHO belangrijk om medisch advies te vragen.

Veelgestelde vragen over decibel