Elektrisch koken in plaats van gas: wat je meterkast aankan

Een inductieplaat trekt veel meer stroom dan een gewoon apparaat, dus een gewone wandcontactdoos is er zelden genoeg voor. In de praktijk komt er een aparte groep in de meterkast en een dikkere kabel naar de keuken. Die eindigt in een Perilex-stopcontact met vijf gaten of in een vaste aansluiting. Rijk subsidiegeld is er nauwelijks. De landelijke subsidie van 400 euro geldt alleen als je woning op een warmtenet zit en de gasmeter eruit gaat. Dat meldt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, de uitvoeringsdienst van het ministerie. Wie gewoon van gas naar inductie wil, betaalt het dus zelf.

Waarom Nederland van het gas af gaat

Koken op gas is in Nederland nog geen tweehonderd jaar oud. Eerst kwam het stadsgas, gemaakt uit steenkool, met koolmonoxide erin en dus met ongelukken bij lekkages. Na de vondst van het Groningse gasveld schakelde het hele land in de jaren zestig over op aardgas, wat een verbouwing van elk fornuis in het land betekende.

Die bron is inmiddels dicht. Op 19 april 2024 trad de Wet sluiting Groningenveld in werking, en daarmee kwam er na zestig jaar een einde aan de gaswinning daar. Nederland haalt zijn gas nu van elders, en ondertussen gaan wijken stap voor stap van het gasnet af. Elektrisch koken is daarmee voor steeds meer huishoudens geen keuze maar een gevolg. Zit jouw woning op een warmtenet, dan gaat de gasmeter eruit, en dan is verwarmen via stadsverwarming het uitgangspunt en koken op stroom het gevolg.

Wat elektrisch koken van je installatie vraagt

Eerst een misverstand uit de weg, want het staat op veel plekken verkeerd. Een groep en een fase zijn niet hetzelfde. Een groep is een afzonderlijk beveiligd stroomcircuit in je meterkast, bijvoorbeeld voor de keuken. Een fase is een van de stroomdraden waarmee je woning op het net is aangesloten. Bij een gewone woning is dat er één, bij een zwaardere aansluiting zijn het er drie. Je kunt dus tien groepen hebben op één fase.

Een gewone groep is beveiligd op 16 ampère. Bij 230 volt komt dat neer op ongeveer 3,7 kilowatt, en daar moet dan alles op die groep samen onder blijven. Een kookplaat met vier zones kan in één keer meer vragen dan dat. Daarom krijgt de kookplaat een eigen groep, en soms een groep op 25 ampère of een aansluiting over twee fasen.

Het Perilex-stopcontact is de stekkervorm die daarbij hoort: vijf gaten in plaats van drie, zodat er meer stroomdraden in passen. Zit er al zo’n contact in je keuken, dan is de zware kabel er meestal al en valt de klus mee. Zit er alleen een gewoon stopcontact, dan moet er een kabel door de muur of het plafond naar de meterkast, en dat is het deel dat het geld kost.

Een fase of drie fase

Je aansluiting op het net staat in ampère op je jaarrekening: meestal 1x25A of 1x35A, en bij een zwaardere aansluiting 3x25A. Dat eerste getal is het aantal fasen. Milieu Centraal geeft namens de overheid voorlichting over energie in huis. Die stichting wijst erop dat veel mensen denken meteen naar drie fasen te moeten, en dat dat vaak niet nodig is.

De afweging gaat over alles bij elkaar. Elektrisch koken erbij kan op één fase prima passen. Komt daar een warmtepomp bij, en een laadpaal voor de auto, dan loop je wel tegen de grens aan. Verzwaren doet je netbeheerder, het bedrijf dat de kabels beheert, en dat kost eenmalig geld plus een hoger vast bedrag per maand. Reken die twee samen door voordat je het aanvraagt.

Dit laat je aan een installateur over

Hier houdt dit artikel op met uitleggen. Het aanleggen van een groep, het trekken van een kookkabel en het aansluiten in de meterkast zijn werkzaamheden waarbij een fout brand of een schok oplevert. Wat er precies moet, staat in NEN 1010, de norm voor elektrische installaties in Nederland. Die norm is niet vrij in te zien en is ook niet bedoeld om zelf mee aan de slag te gaan.

Laat dit werk dus doen door een erkend installateur. Die weet welke kabeldikte bij welke lengte hoort, of je groepenkast nog ruimte heeft en of je aansluiting het aankan. Vraag om een opnamebezoek voordat je de kookplaat koopt: de maat van de plaat en het benodigde vermogen staan in de handleiding, en daar hangt de rest van de klus aan.

Loopt het financieel krap, kijk dan eerst naar je vaste lasten. Een eenmalige investering is iets anders dan wat er gebeurt als je de energierekening niet betaalt, en die twee lopen bij deze overstap makkelijk door elkaar.

Welke subsidie er is voor elektrisch koken

De landelijke regeling heet ISDE en geeft 400 euro voor een elektrische kookvoorziening. In dat bedrag zitten de kookplaat, de extra groep in de meterkast en de kabel naar de keuken. De voorwaarden zijn streng, en daar valt de meeste mensen af. In de tabel hieronder staan de belangrijkste.

Er is nog een uitsluiting die verrast: wie al ISDE-subsidie kreeg voor de aansluiting op een warmtenet, krijgt deze niet meer, want in dat bedrag zat de kookvoorziening al. En wie lid is van een vereniging van eigenaars valt er ook buiten.

Het voorstel om de subsidie te stoppen

De regeling staat op de nominatie om te verdwijnen. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei wil de subsidie voor een elektrische kookvoorziening per 1 januari 2027 stoppen. In de toelichting bij dat voorstel staat waarom: ongeveer 70 procent van de aanvragen wordt afgewezen, meestal omdat mensen denken dat ze er recht op hebben terwijl dat niet zo is. Het ministerie wijst er ook op dat de netbeheerder je gasaansluiting meestal gratis weghaalt. Het voorstel lag in de zomer van 2026 ter consultatie en was op 19 september 2026 nog niet definitief.

Ons oordeel: ga er niet van uit dat de overheid aan elektrisch koken meebetaalt. Kijk wel bij je eigen gemeente, want sommige hebben een eigen regeling, en vraag je netbeheerder wat verzwaren kost voordat je een zwaardere aansluiting bestelt. De grootste besparing zit niet in een subsidie maar in het tegelijk doen van de klus met een andere verbouwing in de keuken.

Veelgestelde vragen over elektrisch koken