Loonstrook lezen en narekenen, van bruto tot netto

Op een loonstrook staan veel regels, maar de meeste leggen maar een paar bedragen uit. Het grootste bedrag dat eraf gaat, is meestal de loonheffing. Dat is de belasting en premie die je werkgever van je loon afhoudt. Neem een brutoloon van € 3.500 per maand. Daarvan gaat € 175 naar je pensioen. Je werkgever houdt daar in 2026 € 518,42 loonheffing van af. Zo staat het in de witte maandtabel van de Belastingdienst. De loonheffingskorting is een korting op je belasting. Zonder die korting was het ruim € 670 meer geweest. Meer over loon, belasting en toeslagen staat in het kennisgebied Financieel.

Wat er op je loonstrook moet staan

Op je loonstrook moeten je brutoloon, alles wat eraf gaat en het laagste uurloon voor jouw leeftijd staan. Dat staat in het Burgerlijk Wetboek. Dat is het wetboek met onder meer de regels voor werk in loondienst. Je werkgever moet ook laten zien uit welke bedragen je brutoloon bestaat. Zo zie je meteen of je uurloon boven het minimumloon ligt.

Verder staan op de strook je naam en die van je werkgever. Ook staat erop over welke periode je loon gaat en hoeveel uur je volgens je contract werkt. En er staat of je een vast contract op schrift hebt, en of je een oproepcontract hebt.

Je hoeft niet elke maand een loonstrook te krijgen. Je krijgt er een bij je eerste loon. Daarna krijg je er een als een van de bedragen verandert. Een vast model is er niet, schrijft de Belastingdienst in het Handboek Loonheffingen. Dat is het boek met de regels voor werkgevers. Daarom ziet elke loonstrook er anders uit. En dezelfde regel heet bij elke werkgever net anders.

Vanaf 1 januari 2028 komt er iets bij. Dan moet op de strook ook staan of je contract een minimum en een maximum aantal uren heeft. Het maximum mag dan hoogstens 30 procent boven het minimum liggen. Die regel staat al in de wet die in 2028 ingaat.

Een digitale loonstrook mag alleen als jij instemt

Veel werkgevers zetten de loonstrook in een app of op een website. Dat mag alleen als jij daar duidelijk ja tegen hebt gezegd, zegt de wet. Je moet de strook ook kunnen bewaren en later nog kunnen bekijken. Volgens het handboek geldt dat ook als je er niet meer werkt. Ons advies: sla bij vertrek al je loonstroken en je laatste jaaropgaaf zelf op. Een app van een oude werkgever is geen archief.

Een loonstrook van 2026 doorgerekend

Joris verdient € 3.500 bruto per maand. In september 2026 krijgt hij € 2.886,58 op zijn rekening, met reiskosten erbij. Hij werkt 38 uur per week. Hij betaalt 5 procent van zijn loon aan pensioen, € 175 per maand. Dat percentage verschilt per pensioen; we kiezen het alleen voor dit voorbeeld. Hij krijgt € 80 voor zijn reiskosten, zonder belasting. Bij deze werkgever staat de loonheffingskorting aan. In de tabel hieronder staat zijn loonstrook van september 2026, van boven naar beneden.

Van brutoloon naar het loon voor de belasting

Je werkgever begint bij je brutoloon. Dat is het loon uit je contract, plus toeslagen en overuren als je die hebt. Daar gaat eerst jouw deel van de pensioenpremie af. Over wat overblijft, betaal je belasting en premies. Op de strook heet dat bedrag loon SV, loon Zvw of loon LB/PH. Bij een gewone baan zijn die drie bedragen gelijk, zo staat in het handboek. Ze verschillen alleen bij een pensioen, of bij loon waarover je werkgever zelf de belasting betaalt.

Hoeveel loonheffing je werkgever inhoudt

Je werkgever zoekt het bedrag op in een tabel van de Belastingdienst, de witte maandtabel. De tabel gaat in stappen van € 4,50. Joris verdient € 3.325 en valt dus in de rij van € 3.321, de stap eronder. Met korting staat daar € 518,42. Dat is bijna 16 procent van zijn loon. Toch is het tarief op zijn laatste euro’s 37,56 procent. En van een euro extra loon houdt de tabel zelfs bijna 42 cent af, omdat zijn korting dan kleiner wordt.

Het verschil komt door twee kortingen die al in de tabel zitten. De algemene heffingskorting krijgt iedereen. De arbeidskorting krijg je omdat je werkt. In 2026 is de eerste korting hoogstens € 3.115 en de tweede hoogstens € 5.685, zo staat in het handboek. Die twee haal je niet tegelijk. Boven een bepaald inkomen worden de kortingen namelijk kleiner. Voor Joris zijn ze samen ruim € 8.000 per jaar.

De loonheffing is ook niet alleen belasting. In de eerste schijf is het tarief 35,75 procent. Daarvan is 27,65 procent premie voor de volksverzekeringen. Dat geld gaat naar de AOW, naar de uitkering voor nabestaanden en naar de langdurige zorg. Maar 8,10 procent is loonbelasting. Ruim driekwart van het tarief in die schijf is dus premie.

Wat je werkgever bovenop je loon betaalt

Op veel sites lees je dat jij ook de premie voor de WW betaalt. En de premie voor je zorgverzekering. Voor iemand in loondienst klopt dat niet. Die premies vallen wel onder het woord loonheffingen. Maar je werkgever betaalt ze zelf, zo staat in het handboek. Het gaat om de premie voor de WW en de premie voor als je door ziekte niet kunt werken. Alleen een deel van die laatste premie mag hij van je nettoloon afhouden. Dat zie je dan als aparte regel.

Ook de bijdrage van 6,10 procent voor de zorgverzekering betaalt je werkgever zelf. Die heet werkgeversheffing Zvw en stijgt mee met je loon. Volgens het handboek is die heffing geen loon van jou. Bij Joris is dat ongeveer € 203 per maand, bovenop zijn loon. Een eigen bijdrage van 4,85 procent zie je vooral bij een pensioen of uitkering na je AOW-leeftijd.

Daarnaast bouw je vakantiegeld op. Volgens de wet is dat minstens 8 procent van je brutoloon. Voor Joris is dat € 280 per maand. Het staat vaak als reservering op de strook. Meestal krijg je het in één keer, in mei of juni. Waarom er dan meer af gaat, lees je in ons artikel over vakantiegeld en het bijzonder tarief.

Waarom je contractsoort op de strook staat

Wat er over je contract op de strook staat, hangt samen met de WW-premie van je werkgever. Heb je een vast contract op schrift en geen oproepcontract? Dan betaalt je werkgever in 2026 een lage WW-premie van 2,74 procent. Anders is het 7,74 procent. Bij het loon van Joris scheelt dat zijn werkgever ongeveer € 166 per maand. Staat er iets anders op je strook dan in je contract? Vraag dan waarom.

De afkortingen op je loonstrook

De meeste afkortingen op een loonstrook komen uit de regels van de Belastingdienst. Zo staat LH voor loonheffing. Wie een loonstrook leert lezen, struikelt vooral over die afkortingen. Elke werkgever gebruikt namelijk net andere namen. Twee tabellen helpen: eerst de bedragen waarmee je werkgever rekent, dan wat er van je loon af gaat of wat je werkgever betaalt.

De bedragen waarmee gerekend wordt

In deze tabel staan de afkortingen voor je loon en voor het bedrag waarover wordt gerekend.

Inhoudingen en premies

In deze tabel zie je wat er van je loon af gaat, en welke premies je werkgever zelf betaalt.

De loonheffingskorting bij één werkgever

De loonheffingskorting mag maar op één plek tegelijk aan staan: bij één werkgever of bij één uitkering. En alleen als jij er op schrift om vraagt, met datum en handtekening. Het woord staat voor vijf kortingen. Twee daarvan zijn de algemene heffingskorting en de arbeidskorting. Begin je aan een nieuwe baan en is je eerste loonstrook honderden euro’s lager dan je dacht? Kijk dan eerst of die korting aan staat.

Zonder de korting houdt de tabel bij Joris € 1.188,58 af in plaats van € 518,42. Hij krijgt dan ruim € 670 per maand minder. Weg is dat geld niet. Laat je de korting niet toepassen, dan krijg je haar terug via je belastingaangifte, schrijft de Belastingdienst. Wil je niet tot na het jaar wachten? Vraag dan een voorlopige aanslag aan. Dan rekent de Belastingdienst vooraf, en krijg je het geld elke maand terug.

Twee banen of een baan en een uitkering

Met twee inkomens is het andersom. De korting mag maar bij één van de twee aan staan, en toch moet je vaak bijbetalen. Elke werkgever rekent namelijk alleen met het loon dat hij zelf betaalt. Hij ziet dus niet dat je kortingen kleiner worden. En ook niet dat een deel van je loon in een hoger tarief valt. Daarvoor waarschuwt het handboek. Pas bij de aangifte telt de Belastingdienst alles op. Soms is het daarom slim om de korting bij geen enkele werkgever te laten toepassen, schrijft het handboek. Je kunt ook zelf een voorlopige aanslag vragen met al je inkomens erin. Dan betaal je elke maand een deel bij, en niet alles in één keer.

Waarom je netto in januari verandert

Op 1 januari gaan er nieuwe tabellen in. De tarieven, de grenzen van de schijven en de kortingen veranderen bijna elk jaar. De tabel rekent dat om naar je maandloon. Je netto kan in januari dus anders zijn, ook als je brutoloon gelijk blijft. Gaat in januari ook je loon of je pensioenpremie omhoog? Dan zie je dat op dezelfde strook.

Wat het Belastingplan 2027 voorstelt

Voor 2027 ligt er een voorstel. Het kabinet stuurde het Belastingplan 2027 op 15 september 2026 naar de Kamer. De Tweede Kamer praat er vanaf oktober over en de Eerste Kamer in december. Tot die tijd kan het nog veranderen. De hogere arbeidskorting noemt het kabinet zelf een eerste voorstel. Daarover praat het nog met de Kamer. In de tabel hieronder staan de cijfers die het meest bepalen wat je betaalt. Ze gelden als je jonger bent dan de AOW-leeftijd.

De tarieven gaan omhoog, maar de kortingen ook. Voor Joris komt het voorstel neer op ongeveer € 120 per jaar minder loonheffing. Dat is zo’n € 10 per maand. Dat rekenden we zelf uit met de cijfers uit het voorstel. We gaan uit van hetzelfde brutoloon. Hoe het echt uitvalt, zie je pas in de nieuwe tabel. Wat de andere plannen voor je inkomen betekenen, lees je in ons artikel over de plannen van Prinsjesdag.

Een hogere reiskostenvergoeding sinds januari

Eén verandering kan al op je strook van dit jaar staan. Sinds 1 januari 2026 mag je werkgever € 0,25 per kilometer betalen zonder belasting. Dat is 2 cent meer dan eerst. De staatssecretaris van Financiën gaf daar op 17 mei 2026 toestemming voor. Die toestemming geldt ook voor de maanden vanaf januari. Het Belastingplan 2027 stelt voor om het ook in de wet te zetten. Je werkgever mag het hogere bedrag geven, maar het hoeft niet.

Zo controleer je je loonstrook

Je hoeft niet elke maand elke regel na te lopen. Kijk wel goed naar drie stroken: de eerste bij een nieuwe werkgever, die van januari en die met je vakantiegeld. Op deze punten gaat het om het meeste geld.

• Tel je uren en toeslagen na met je rooster. Reken dan je uren keer je uurloon uit.
• Kijk of de korting aan staat bij de werkgever waar je het meest verdient, en nergens anders. Heb je twee inkomens, dan is nergens soms beter.
• Zoek je loon voor de belasting op in de tabel van de Belastingdienst. Kijk in de kolom met of zonder korting.
• Vergelijk je loon en je uren met wat UWV over jou weet. Dat staat in je digitaal verzekeringsbericht.
• In de maand van je vakantiegeld gaat er meer af. Je werkgever rekent dan met het bijzonder tarief.

UWV betaalt je uitkering als je werkloos wordt of door ziekte niet meer kunt werken. In je digitaal verzekeringsbericht staan je loon SV en de uren die je werkgever heeft doorgegeven. Daarmee bepaalt UWV later hoe hoog en hoe lang je uitkering is, zo staat in het handboek. Zit er een fout in? Laat je werkgever die dan herstellen zolang je er nog werkt. Wacht niet tot je een uitkering nodig hebt.

Als er iets niet klopt

Vraag eerst uitleg aan de salarisadministratie. Doe dat liefst per mail, dan kun je later laten zien wat je vroeg. Een fout in de loonheffing kost je meestal niets als je aangifte doet. Bij de aangifte rekent de Belastingdienst je hele jaar opnieuw uit.

Te weinig loon is een ander verhaal. Dat moet je werkgever alsnog betalen. Je kunt het tot vijf jaar terug opeisen. Die termijn staat in het Burgerlijk Wetboek voor alles wat je per jaar of vaker krijgt. Heb je een laag inkomen en weinig spaargeld? Dan geeft het Juridisch Loket je gratis advies. Dat is de organisatie die mensen met vragen over het recht op weg helpt. Het gratis nummer is 0800 8020. Bewaar je loonstroken dus minstens vijf jaar.

Na het jaar krijg je ook een jaaropgaaf met je loon over het hele jaar. Soms is je laatste loonstrook van december die jaaropgaaf. Je werkgever moet je dan zeggen welke gegevens op die strook de jaaropgaaf zijn. Zo staat het in het handboek.

Ons oordeel: de duurste fout op een loonstrook is zelden een rekenfout van je werkgever. Het is een vinkje dat jij zelf zet, of vergeet te zetten. Leg in januari 2027 je nieuwe strook naast die van december. Kijk dan of het verschil past bij de nieuwe tabel.

Veelgestelde vragen over de loonstrook