Waar winterbanden verplicht zijn en wat er op de band moet

Duitsland is het land waar de meeste Nederlanders doorheen rijden, en juist daar klopt het bekendste antwoord niet. Er is geen datum waarop winterbanden verplicht worden. De Duitse verkeersregels verbieden alleen het rijden bij ijzel, sneeuwgladheid, sneeuwmodder, ijsgladheid en rijpgladheid zonder geschikte banden. Word je daarop betrapt, dan kost dat 60 euro. Sneeuwt het niet, dan mag je in januari gewoon op zomerbanden rijden.

Duitsland kijkt naar het weer en niet naar de kalender

Die vijf weersomstandigheden staan letterlijk in de Duitse verkeersregels. Het is dus geen richtlijn van een automobielclub maar een verbod in de wet, en het geldt het hele jaar door. Een hagelbui in oktober valt eronder, een droge vriesnacht in februari niet.

De regel geldt voor de bestuurder, ongeacht waar de auto vandaan komt. Nederlandse kentekens vallen er dus gewoon onder. Daarnaast kent Duitsland een aparte boete van 75 euro voor de houder van het voertuig die zo’n rit toestaat. Je kunt dus ook een boete krijgen als je zelf niet achter het stuur zat.

Er bestaat geen ontsnappingsroute waarbij je langzamer mag doorrijden. Sta je bij ijzel of sneeuwgladheid zonder geschikte banden, dan mag je simpelweg niet rijden. Uitgezonderd zijn: eensporige motorvoertuigen zoals motoren en brommers, voertuigen van land- en bosbouw, heftrucks, gemotoriseerde invalidenvoertuigen, bepaalde hulpverleningsvoertuigen en speciale voertuigen waarvoor zulke banden niet te krijgen zijn. Voor die groepen geldt een eigen regel. Zij gaan eerst na of de rit echt nodig is, rijden hoogstens 50 kilometer per uur en houden minstens de halve snelheidsmeterwaarde in meters afstand.

Wat er op de band moet staan

Op de zijkant van een band staan tekens die bepalen of hij juridisch als winterband telt. De letters M en S, soms als M+S geschreven, staan voor modder en sneeuw. Daarnaast bestaat het alpensymbool: een bergje met een sneeuwvlokje erin.

In Duitsland telt alleen dat sneeuwvlokje. De Duitse voertuigregels noemen een band pas een winterband als het alpensymbool erop staat. Een band met alleen M en S is daar bij sneeuw of ijzel dus niet genoeg.

Waarom het sneeuwvlokje meer zegt dan de letters M en S

Het verschil zit in de eisen die aan het teken vastzitten. Voor het sneeuwvlokje verwijzen de Duitse voertuigregels naar de internationale goedkeuringsregels voor banden. Die regels komen van de Economische Commissie voor Europa, het orgaan van de Verenigde Naties waar landen samen technische eisen aan auto’s en banden afspreken. Daarbovenop eisen de Duitse regels dat een winterband op sneeuw beter optrekt, stabieler blijft en beter remt dan een gewone band.

Hoeveel meters kortere remweg dat oplevert, kunnen we niet zeggen. Wij hebben geen enkele onafhankelijke onderzoeksinstelling gevonden die daar openbare meetcijfers over publiceert; alle remwegvergelijkingen die je online vindt, komen van bandenverkopers of automobielclubs.

Oostenrijk heeft wel een periode en een strengere profieleis

Oostenrijk werkt met 1 november tot en met 15 april, en ook daar geldt de plicht alleen bij winterse wegomstandigheden. Het ministerie van Verkeer noemt sneeuw, sneeuwmodder en ijs op de weg. Ook een natte weg telt mee zodra die bij dalende temperatuur ijzel wordt, zo waarschuwt het ministerie zelf. Het alternatief zijn sneeuwkettingen, maar die mogen alleen als de weg zo goed als helemaal met sneeuw of ijs bedekt is.

Hier zit een verschil dat vrijwel elke Nederlandse pagina verkeerd overneemt. Het Oostenrijkse ministerie van Verkeer schrijft namelijk nog steeds dat M en S volstaat, en het sneeuwvlokje uitdrukkelijk mag maar niet hoeft. De strengere Duitse eis geldt daar dus niet. Let wel op als je route door beide landen loopt. Rijd je van Oostenrijk via het Duitse stukje snelweg bij Kufstein, dan val je op dat stuk onder de Duitse regel, en die eist het sneeuwvlokje.

Waar Oostenrijk juist strenger is, is de profieldiepte. Een winterband moet daar minstens 4 millimeter profiel hebben bij de gebruikelijke radiaalbanden, en 5 millimeter bij diagonaalbanden. Zit je daaronder, dan voldoe je in Oostenrijk niet aan de plicht, ook al staat er een sneeuwvlokje op. Dat geldt volgens het ministerie uitdrukkelijk ook voor all-seasonbanden. Juist daar struikelen ze: ze slijten in de zomer door en halen aan het einde van hun leven die 4 millimeter niet meer.

De regels per land op een rij

In de tabel hieronder staat per land wanneer de plicht geldt, welk teken de band moet dragen en wat een overtreding kost.

Frankrijk heeft wel een plicht maar geen boete

In Frankrijk loopt de regel voor op de handhaving. De verplichting bestaat, maar er is geen boete. De regering bevestigde in februari 2026 dat het besluit waarin die sanctie moet komen te staan nog steeds niet is gepubliceerd. De regel wordt sinds de invoering uitsluitend voorlichtend toegepast.

Andere landen hebben eigen regels, en die staan hier niet. Rijd je naar bijvoorbeeld Italië, Zwitserland of Scandinavië, kijk dan voor vertrek op de site van de overheid van dat land. Zoek daar naar drie dingen: in welke periode de plicht geldt, welk teken de band moet dragen en hoeveel profiel er minstens op moet zitten.

Hoe je zelf ziet of je band nog voldoet

Elke band heeft in de groeven kleine dwarsrichels zitten, de slijtage-indicatoren. Staat het rubber gelijk met zo’n richel, dan is de band versleten. In Duitsland is 1,6 millimeter in de brede groeven in het midden van het loopvlak de wettelijke ondergrens. Voor de Oostenrijkse wintereis van 4 millimeter zeggen die richels niets: die grens ligt ruim boven de indicator en moet je dus meten.

Meet op drie plekken per band en neem de laagste waarde. Banden slijten zelden gelijkmatig; de buitenkant gaat in bochten sneller dan de binnenkant. Kijk meteen ook naar de productiedatum, die de fabrikant op de zijkant moet zetten. Rubber veroudert, dus veel profiel op een oude band zegt niet alles.

Wisselen doen de meeste mensen rond de herfst- en de meivakantie. Dat is geen regel maar een gewoonte. Wie in Nederland blijft en zelden in de sneeuw rijdt, heeft met all-seasonbanden een verdedigbare keuze; wie elk jaar de Alpen in gaat, niet.

Wat er gebeurt bij een ongeluk

Hier gaat het om meer geld dan bij een boete, en juist hierover zwijgt vrijwel elke pagina. Oostenrijk is het duidelijkst. Het ministerie daar schrijft dat wie op zomerbanden een ongeluk krijgt, zelf moet aantonen dat het ongeluk met winterbanden net zo was afgelopen. Lukt dat niet, dan draag je in elk geval een deel van de schuld.

Voor Duitsland vonden we geen overheidsbron die zegt hoe dat daar uitpakt. Wat je eigen verzekering vergoedt na een ongeluk op zomerbanden, lees je in je polisvoorwaarden. Kijk daarom voor een winterreis ook even na welke verzekeringen je nodig hebt.

En in Nederland

Nederland kent geen winterbandenplicht. Wel moet je bij sneeuw vrij zicht hebben door je voorruit en een leesbaar kenteken. Wat er verder geldt voor sneeuw op je auto en je stoep, zetten we apart op een rij.

Ons oordeel: kijk bij de keuze niet naar het symbool maar naar de millimeters. Een all-seasonband met een sneeuwvlokje voldoet in Duitsland, maar zakt in Oostenrijk door de ondergrens zodra hij half versleten is. Ga je met de auto op wintersportvakantie, meet dan vóór vertrek je profieldiepte in plaats van af te gaan op wat er op de zijkant staat. Dat geldt ook als je een tweedehands auto koopt met banden waarvan je de geschiedenis niet kent.

Veelgestelde vragen over winterbanden