Wat is ROI en hoe bereken je het?

ROI staat voor return on investment. Je berekent hem zo: opbrengst min investering, gedeeld door de investering, maal 100. De uitkomst is een percentage. Wat je als investering invult, bepaalt de uitkomst sterk. Investeer je in 2026 tussen € 2.901 en € 71.683 in bedrijfsmiddelen, dan trek je volgens de Belastingdienst 28 procent van dat bedrag extra af van je winst. Die kleinschaligheidsinvesteringsaftrek verlaagt je werkelijke investering en verhoogt dus je ROI.

Hoe bereken je de ROI

Je trekt de investering van de opbrengst af en deelt dat verschil door de investering. Let op het woord opbrengst. Dat is niet je omzet, maar wat er van die omzet overblijft.

Neem een inpakmachine van € 30.000. Die machine scheelt je drie jaar lang € 15.000 per jaar aan loonkosten. In totaal levert ze dus € 45.000 op. Je netto opbrengst is € 45.000 min € 30.000, oftewel € 15.000. De ROI is dan 15.000 gedeeld door 30.000, maal 100. Dat is 50 procent over drie jaar.

De belasting verandert dat plaatje. Onderstaande tabel zet dezelfde machine nog eens op een rij, nu met de investeringsaftrek erbij.

Van 50 naar 68 procent, door één regeling die je toch al mocht gebruiken. Reken de aftrek dus mee voordat je een investering afwijst.

Wat is een goede ROI

Die vraag valt niet te beantwoorden zonder de looptijd erbij. Een ROI van 50 procent in één jaar is uitstekend. Dezelfde 50 procent over tien jaar is ongeveer 4 procent per jaar, en daar komt je spaarrekening een heel eind bij in de buurt.

Toch noemen veel uitlegpagina’s een kaal streefgetal, zoals 20 procent of een verhouding van 5 op 1. Zulke getallen zeggen niets zolang er geen periode bij staat. De Autoriteit Financiële Markten ziet daar streng op toe bij financiële producten. De AFM houdt toezicht op banken, verzekeraars en beleggingsdiensten. In haar Beleidsregel Informatieverstrekking van september 2024 noemt zij het misleidend als een percentage wordt getoond zonder dat duidelijk is over welke periode het geldt. Dat oordeel steunt op artikel 4:19 van de Wet op het financieel toezicht, dat informatie correct, duidelijk en niet misleidend wil hebben.

Voor jouw eigen investering geldt hetzelfde. Zet de looptijd altijd naast het percentage, en reken het om naar een jaar. Dat doe je met de machtsformule: deel de eindwaarde door de beginwaarde, neem daarvan de wortel naar het aantal jaren, en trek er 1 van af. De machine uit het voorbeeld hierboven komt zo uit op ongeveer 14,5 procent per jaar.

Wat is het verschil tussen ROI en terugverdientijd

De terugverdientijd zegt wanneer je je geld terug hebt, de ROI zegt hoeveel er in totaal overblijft. Het zijn dus geen concurrenten maar twee antwoorden op twee vragen.

De KVK rekent het simpel voor. De KVK is de Kamer van Koophandel, het overheidsregister waar elk bedrijf staat ingeschreven en dat ondernemers ook voorlicht. Kosten zonnepanelen je € 5.000 en besparen ze € 500 per jaar, dan is de terugverdientijd tien jaar. Een productiemachine van € 30.000 die € 15.000 per jaar oplevert, heb je in twee jaar terugverdiend.

De zwakke plek van de terugverdientijd is wat er daarna gebeurt. Die zonnepanelen gaan vaak 25 jaar mee. De 15 jaar winst na het omslagpunt tellen in de terugverdientijd voor nul mee, maar in de ROI wel. Reken daarom allebei uit, zeker bij iets dat lang meegaat. Wil je weten vanaf welke omzet een investering zichzelf draagt, dan helpt het break-evenpoint berekenen je verder.

ROI op marketing rekent anders dan ROI op een machine

Bij marketing is de grootste fout dat mensen omzet invullen waar winst hoort te staan. Dat maakt een verliesgevende campagne op papier winstgevend.

Stel, je zet € 1.200 in advertenties en dat levert € 1.800 omzet op. Reken je met omzet, dan lijkt je ROI 50 procent. Maar je verkoopt geen omzet, je verkoopt producten met een marge. Is je brutowinstmarge 30 procent, dan houd je van die € 1.800 maar € 540 over. Je ROI is dan min 55 procent. Je hebt € 660 verloren.

Deze fout staat op meerdere Nederlandse uitlegpagina’s. Vul in de teller dus altijd de brutowinst in, niet de omzet. Bij een machine is dat makkelijker: een bespaarde loonkost is meteen winst. Bij marketing moet je eerst je marge weten, en vaak ook hoeveel bezoekers klant worden. Over die stap lees je meer bij online conversie en bij de marketing- en salesfunnel.

Nog een verschil: een machine gaat jaren mee, een advertentie is op zodra je stopt. Reken de ROI van een campagne daarom over de periode waarin de klant bij je blijft, niet over de eerste bestelling alleen. Wie precies je klant is en waarom hij kiest, staat in je marketingpropositie.

Wat er het vaakst fout gaat

Drie fouten kom je steeds weer tegen als je ROI-berekeningen naast elkaar legt.

• De grens ligt op de verkeerde plek. Een investering is winstgevend boven 0 procent, niet boven 100 procent. Bij 0 procent speel je quitte.
• De eigen uren tellen niet mee. Bouw je zelf drie weken aan een webshop, dan is dat een investering. Reken met het uurtarief dat je anders bij een klant had gefactureerd.
• De vervolgkosten ontbreken. Een softwarepakket kost licentie, invoering en een dag training per medewerker. Dat hoort allemaal in de noemer.

Mijn oordeel: ROI is een prima controlemiddel achteraf en een matig beslismiddel vooraf. Vooraf voer je namelijk je eigen schatting in en krijg je die schatting keurig als percentage terug. Gebruik hem daarom liever om achteraf twee afgeronde investeringen te vergelijken. Wil je vooraf beslissen, reken dan drie scenario’s door: tegenvallend, gemiddeld en meevallend. Dat is precies wat de KVK ondernemers aanraadt. Zet je volgende investering vandaag nog in die drie kolommen, en kijk of het tegenvallende scenario je bedrijf overeind laat. Meer manieren om je cijfers aan te scherpen vind je in de categorie Ondernemen en in het artikel over je bedrijf verbeteren.

Veelgestelde vragen