Bijstand 2027 in bedragen en wat er verandert als je werkt

Een alleenstaande van 21 jaar tot de AOW-leeftijd krijgt sinds 1 juli 2026 hoogstens € 1.419,46 bijstand per maand, inclusief vakantiegeld. Dat bedrag staat in de Staatscourant, het blad waarin de overheid haar besluiten bekendmaakt. De bedragen voor januari 2027 zijn er nog niet. Ze volgen het minimumloon, en het minimumloon voor 2027 stond op 3 oktober 2026 nog niet in de Staatscourant. Wat al wel in de wet staat, gaat over werken naast je uitkering. Vanaf 1 januari 2027 mag je dan een jaar lang 15 procent van je loon houden. Meer artikelen over geld vind je in het kennisgebied Financieel.

Hoeveel bijstand je nu krijgt per huishouden

Hoeveel bijstand je krijgt, hangt af van je leeftijd en of je alleen woont of samen. Het bedrag dat voor jou geldt heet de bijstandsnorm. De gemeente vult je inkomen aan tot die norm. Verdien je iets, dan krijg je dus alleen het verschil.

De normen veranderen twee keer per jaar, op 1 januari en op 1 juli. Kijk daarom bij elk bedrag dat je online vindt naar de datum erbij. In de tabel hieronder zie je per huishouden de norm van 2026 en wat er in juli bij kwam.

Zo lees je de bedragen

De AOW-leeftijd is de leeftijd waarop je AOW krijgt, het pensioen van de overheid. Een alleenstaande krijgt 70 procent van het bedrag voor een paar. Kinderbijslag en kindgebonden budget tellen niet mee als inkomen. Die krijg je er dus naast.

Wat er per maand op je rekening komt

Per maand krijg je iets minder dan de norm, want het vakantiegeld komt later. In de norm zit 5 procent vakantiegeld. Dat deel houdt de gemeente elke maand apart en betaalt ze in juni in één keer uit. Bij de norm van € 1.419,46 is dat volgens onze berekening € 70,97 per maand. Je krijgt dan elke maand € 1.348,49. Daar gaat geen belasting meer af: die betaalt de gemeente voor je.

Wanneer de bedragen voor 2027 bekend worden

De bedragen voor januari 2027 komen naar verwachting half december 2026. Eerst moeten twee andere dingen vaststaan. Het eerste is het wettelijk minimumloon. De bijstand volgt volgens de wet het netto minimumloon. Stijgt dat, dan stijgt de norm met hetzelfde percentage. Het tweede is de belasting van 2027. Die bepaalt hoeveel er netto van het minimumloon overblijft. De tarieven staan in het Belastingplan 2027. Dat is een wetsvoorstel, en op 3 oktober 2026 had het parlement daar nog niet over gestemd.

Zo ging het vorig jaar. Het minimumloon voor januari 2026 stond op 9 oktober 2025 in de Staatscourant. De bijstandsnormen volgden op 18 december 2025.

Waarom wij geen schatting geven

Een schatting op basis van het minimumloon alleen klopt niet. Op 1 juli 2026 steeg het maandbedrag waarmee de overheid uitkeringen berekent met 1,86 procent. Dat bedrag volgt het minimumloon en is bruto. De bijstandsnorm voor een alleenstaande steeg op dezelfde dag volgens onze berekening met 1,28 procent. In januari 2026 was het andersom. Toen steeg het brutobedrag met 2,16 procent en de norm met 2,37 procent. Het verschil komt door de belasting. Wie het brutopercentage op de bijstand plakt, zit er dus naast. Daarom noemen wij pas een bedrag als het in de Staatscourant staat.

Werken naast de bijstand verandert op 1 januari 2027

Vanaf 1 januari 2027 mag je 15 procent van je loon houden als je naast je bijstand werkt. Dat mag 12 maanden lang, en er is geen maximumbedrag meer. De rest van je loon trekt de gemeente van je uitkering af. Het deel dat je mag houden heet de vrijlating. De nieuwe regel staat in de Participatiewet, de wet die de bijstand regelt.

Tot en met december 2026 geldt de oude regel. Je mag dan 25 procent van je loon houden, tot € 289 per maand. Dat mag hoogstens zes maanden. Het percentage zakt dus, maar de periode wordt twee keer zo lang en het maximum verdwijnt.

In beide gevallen moet de gemeente vinden dat het bijverdienen je aan werk helpt. Na de 12 maanden kan ze de periode verlengen als meer uren werken voor jou niet haalbaar is. Bij een nieuwe baan kan de vrijlating later opnieuw ingaan.

Heb je de AOW-leeftijd, dan geldt iets anders. Je houdt 25 procent van je loon, zonder einddatum. Het maximum is nu € 289 per maand. In de wettekst voor 2027 staat € 226 per maand. Dat bedrag wordt nog aangepast aan het minimumloon.

Wat de nieuwe regel je oplevert

De nieuwe regel levert je pas meer op als je het werk bijna een jaar volhoudt. De gemeente rekent met je nettoloon. Dat is je loon na aftrek van belasting en premies. In de tabel hieronder staat bij drie nettolonen wat je mag houden onder de regel van 2026 en onder die van 2027.

Volgens onze berekening heb je na tien maanden onder beide regels evenveel gehouden. Pas in de elfde en twaalfde maand levert de nieuwe regel meer op. Wie eerder stopt met werken, was met de oude regel beter af. Bij het hoogste loon in de tabel ligt dat punt iets eerder, door het maximum van € 289.

Kreeg je vóór 1 januari 2027 al een vrijlating, dan loopt die door volgens de oude regel. De wet geeft daar hoogstens 12 maanden voor.

Jongeren en alleenstaande ouders

Ben je jonger dan 27 jaar, dan geldt de vrijlating van 25 procent tot nu toe niet voor jou. Vanaf 1 januari 2027 geldt de 15 procent ook voor jou.

De Rijksoverheid, de website van de ministeries, noemt de 15 procent voor jongeren al bij de veranderingen van 2026. In de wet gaat de regel pas op 1 januari 2027 in. Dat verschil is te verklaren: gemeenten mogen de regel voor jongeren tot 27 jaar al eerder toepassen. Dat schreef de staatssecretaris van Sociale Zaken op 14 oktober 2025 aan de Tweede Kamer. Of je de 15 procent nu al mag houden, hangt dus af van je gemeente. Vraag het daar na. Ben je 27 jaar of ouder, dan geldt tot 1 januari 2027 overal de oude regel.

Voor alleenstaande ouders met een kind tot 12 jaar vervalt een aparte regel. Zij mogen nu na de eerste zes maanden nog 12,5 procent van hun loon houden, tot € 180,17 per maand. Dat mag 30 maanden lang. Vanaf 2027 geldt ook voor hen de 15 procent. Lopen jouw 30 maanden al, dan houd je voor de rest van die tijd 15 procent.

Kun je om medische redenen maar een beperkt aantal uren werken? Dan mag je 15 procent houden zonder einddatum. Dat was al zo. Nieuw is dat het maximum van € 182,73 per maand vervalt.

Bufferbudget tot 1000 euro bij een wisselend loon

Vanaf 1 januari 2027 kan de gemeente tot € 1.000 per jaar bijleggen als je door wisselend loon in een maand onder de bijstandsnorm zakt. Dat heet het bufferbudget. Het bedrag groeit mee met het minimumloon. Hoe hoog het in 2027 precies is, volgt naar verwachting in december.

Het probleem ken je misschien. Je werkt de ene week 12 uur en de andere 20, en de gemeente verrekent je loon achteraf. In een maand met weinig uren kom je dan tekort, of je hoort later dat je te veel bijstand kreeg. Met het bufferbudget vult de gemeente zo’n tekort aan. Ze kan er ook een terugbetaling mee wegstrepen.

De gemeente kan het budget inzetten, ze hoeft het niet. Je hoeft het niet aan te vragen: de gemeente beslist er zelf over, op basis van jouw situatie. Volgens de Rijksoverheid telt het bedrag niet mee voor de belasting en voor je toeslagen.

Hoeveel spaargeld je mag hebben

Als alleenstaande mag je in 2026 hoogstens € 8.000 aan vermogen hebben om bijstand te krijgen. Voor een paar en voor een alleenstaande ouder is de grens € 16.000. Vermogen is alles wat je bezit: spaargeld, maar ook dure spullen.

De gemeente trekt je schulden van je vermogen af als je kunt bewijzen dat je ze moet terugbetalen. Een studieschuld trekt ze niet af, schrijft de Rijksoverheid. Een lening bij familie die je later mag aflossen ook niet.

Spaargeld dat je opbouwt terwijl je bijstand krijgt, telt volgens de wet niet als vermogen. Je mag dus sparen van je uitkering.

Heb je een eigen huis, dan kijkt de gemeente apart naar de overwaarde. Dat is de waarde van je huis min je hypotheek. Tot € 67.500 blijft die buiten beeld. Is het meer, dan kun je bijstand als lening krijgen.

De grenzen gaan elk jaar op 1 januari mee met de prijzen. De bedragen voor 2027 komen naar verwachting in december.

Giften tot 1200 euro per jaar

Sinds 1 januari 2026 mag je per jaar € 1.200 aan giften krijgen zonder dat het je uitkering raakt. Het gaat om geld, maar ook om boodschappen of huur die iemand voor je betaalt. Krijg je meer, dan meld je dat. De gemeente beslist dan of ze het meerdere van je uitkering aftrekt. Wat je van de voedselbank krijgt, telt volgens de wet nooit mee.

Wonen met andere volwassenen

Woon je in huis met andere volwassenen van 27 jaar of ouder, dan krijg je minder bijstand. Dat heet de kostendelersnorm. De gedachte is dat je de huur en de vaste lasten deelt.

In de tabel hieronder zie je welk deel van de norm voor een paar je per persoon krijgt. Ernaast staat wat dat sinds 1 juli 2026 in euro is.

Studenten met recht op studiefinanciering tellen volgens de Rijksoverheid niet mee. Hetzelfde geldt voor een kamerhuurder die een zakelijke huur betaalt. Het inkomen van je huisgenoten telt niet mee voor jouw uitkering. Dat van je partner wel.

Sinds 2026 is er een uitzondering voor mantelzorg. Trek je tijdelijk in bij iemand om voor hem of haar te zorgen, dan krijg je daardoor geen lagere uitkering.

Bijstand voor jongeren van 18 tot 27 jaar

Je kunt bijstand krijgen vanaf je 18e. Tot je 21e is het bedrag veel lager: € 350,42 per maand voor een alleenstaande. De wet gaat ervan uit dat je ouders je tot die leeftijd onderhouden.

Kunnen je ouders dat niet, of kun je bij hen niet aankloppen? Dan verhoogt de gemeente het bedrag met € 762,24. Samen is dat € 1.112,66 per maand.

Die verhoging is gekoppeld aan het minimumloon voor een 18-jarige. Dat jeugdloon gaat op 1 januari 2027 van 50 naar 62,5 procent van het volwassen minimumloon. De verhoging in de bijstand wordt daardoor in 2027 ook hoger. Zo staat het in de toelichting bij het besluit over het jeugdloon, dat de regering op 24 september 2026 bekendmaakte. Het nieuwe bedrag volgt naar verwachting in december.

Ben je jonger dan 27, dan zoek je na je melding eerst vier weken zelf naar werk of een opleiding. Pas dan neemt de gemeente je aanvraag in behandeling. Sinds 2026 mag de gemeente die vier weken overslaan als je in een kwetsbare situatie zit.

Wat de gemeente van je mag vragen

Bij bijstand horen plichten. Je zoekt werk en neemt aangeboden werk aan. De gemeente mag je ook om een tegenprestatie vragen: onbetaald iets nuttigs doen. Houd je je niet aan de afspraken, dan kan ze je uitkering verlagen. Dat mag niet als jou niets te verwijten valt.

Geef alles door wat voor je uitkering telt, zoals werk, samenwonen, een erfenis of een vakantie. Krijg je te veel doordat je iets niet doorgaf, dan betaal je het terug en kun je een boete krijgen.

Je mag per jaar hoogstens vier weken in het buitenland zijn, en vanaf de AOW-leeftijd 13 weken. Blijf je langer weg, dan vervalt je recht op bijstand.

Zo vraag je bijstand aan

Je vraagt bijstand aan via werk.nl. Dat is de website van het UWV, de organisatie die uitkeringen zoals de WW uitvoert. Je aanvraag gaat vandaar naar je gemeente. Heb je de AOW-leeftijd, dan ga je naar de Sociale Verzekeringsbank (SVB), de organisatie die de AOW uitbetaalt.

Sinds 2026 mag de gemeente je ook bijstand geven over de tijd vóór je melding, tot drie maanden terug, als jouw situatie daarom vraagt.

Zolang de gemeente nog niet heeft beslist, krijg je een voorschot. De gemeente betaalt dat uiterlijk vier weken na je aanvraag. Het is volgens de wet minstens 95 procent van de bijstand waar je recht op hebt. Je krijgt geen voorschot als je de gevraagde papieren niet inlevert en dat aan jou ligt.

Bijstand en je toeslagen

Naast bijstand kun je toeslagen krijgen, zoals zorgtoeslag en huurtoeslag. Die tellen niet mee als inkomen. In ons overzicht lees je welke toeslagen er zijn en wat de voorwaarden zijn.

Bij het aanvragen van een toeslag moet je je jaarinkomen schatten. Vul dan niet je netto-uitkering in. Toeslagen krijg je van Dienst Toeslagen, een deel van de Belastingdienst. Die dienst rekent met je belastbaar inkomen. Dat is het bedrag waarover belasting wordt berekend, en het is hoger dan wat je netto krijgt. Het ministerie van Sociale Zaken heeft dat bedrag voor 2026 geschat. Voor een alleenstaande met een heel jaar volledige bijstand is het € 21.495. Voor een paar is het € 13.968 per partner. Die bedragen staan in de normenbrief van juli 2026, de brief waarin het ministerie de gemeenten alle bedragen stuurt.

Hulp als je er niet uitkomt

Ben je het niet eens met een besluit van de gemeente, dan kun je bezwaar maken. Dat moet binnen zes weken. Hoe dat gaat, lees je in ons artikel over wat een bezwaarschrift is.

Gratis juridisch advies krijg je bij het Juridisch Loket, een organisatie die door de overheid wordt betaald. Het nummer is 0800 8020, op werkdagen van 9.00 tot 17.00 uur.

Heb je naast een laag inkomen ook schulden, wacht dan niet en ga naar je gemeente. In ons artikel over schuldhulp van je gemeente staat hoe zo’n traject loopt.

Wat in 2027 echt verandert

Het nieuws van 2027 zit niet in het bedrag, want dat schuift elk halfjaar een beetje op. Het zit in de regels voor werk. Wie het werk naast de uitkering een jaar volhoudt, houdt daar meer aan over dan nu. En wie door wisselende uren steeds achter de feiten aan loopt, kan voor het eerst een buffer krijgen.

Wij vinden dat een verbetering, met één kanttekening. Bijna alles hangt af van wat jouw gemeente doet. Ze beoordeelt of de vrijlating je helpt aan werk. Ze beslist of je de vrijlating langer krijgt en of je een bufferbudget krijgt. Twee mensen met hetzelfde loon kunnen in twee gemeenten dus iets anders krijgen. Werk je al naast je uitkering, vraag je contactpersoon dan in december wat de gemeente vanaf januari voor jou gaat doen.

Veelgestelde vragen over de bijstand in 2027