Het jaarlijkse griepvirus en het nieuwe Coronavirus

Elk jaar krijgen we in Nederland en de ons omringende landen te maken met het griepvirus, ook wel influenza. Het nieuwe Coronavirus, ontstaan in december 2019 in Wuhan (China), zorgt op dit moment voor veel angst in de wereld. Waarom maakt de wereld zich druk om dit nieuwe Coronavirus en wat is het verschil met de gewone griep? In ieder geval is het altijd afwachten wat de gevolgen van een nieuw virus precies zijn. Misschien wel een pandemie? Is dit virus extra gevaarlijk en eist het meer levens? Of lijkt het meer op onze gewone griep of misschien zelfs op een gewone verkoudheid? We kijken wat er momenteel (februari 2020) precies bekend is over de verschillende griepvarianten en het Coronavirus. 

Het jaarlijkse griepvirus en het nieuwe Coronavirus

De gewone jaarlijkse griep

Het jaarlijkse griepvirus steekt in landen met een gematigd klimaat, waaronder Nederland, tijdens de wintermaanden de kop op. Het virus zelf is het hele jaar aanwezig en je kunt dan ook in landen met een tropisch of subtropisch klimaat het hele jaar door de griep krijgen. Een verklaring voor de griepepidemie in de koude maanden in Nederland is dat wij dan veel binnen zijn en elkaar gemakkelijker kunnen besmetten. Vroeger dacht men dat het aan de buitentemperatuur lag en men kon “kouvatten” en zo griep krijgen. Kou speelt ten dele wel een rol maar meer omdat blootstelling aan kou onze weerstand tijdelijk kan verminderen. We zijn dan dus meer vatbaar voor een griep. 

Het nieuwe Coronavirus

Het nieuwe Coronavirus is actief sinds december 2019 (sommigen beweren sinds november 2019). Het is ontstaan in China, in en om Wuhan. Men weet nog niet hoe het virus exact is ontstaan maar men vermoedt dat het is overgebracht op de mens via vleermuizen. Het nieuwe virus lijkt vooralsnog niet bijzonder gevaarlijk vergeleken bij een gewoon griepvirus. Toch leidt zo’n nieuw virus tot allerlei vergaande maatregelen. Vliegvelden en grenzen worden gesloten, mensen moeten verplicht thuisblijven, er is geen school, bedrijven sluiten en sommige landen roepen zelfs de noodtoestand uit terwijl er maar enkele, zelfs soms geen enkel, ziektegeval in dat betreffende land is. Waarom deze “paniekreactie”?

Waarom reageert de wereld zo heftig op het nieuwe Coronavirus

Belangrijkste reden voor bezorgdheid is de onbekendheid van dit nieuwe virus. We weten nog niet precies wat de gevolgen kunnen zijn voor de mens. Een dergelijk nieuw virus kan leiden tot een pandemie (zie verderop). 

Redenen heftige reactie op Coronavirus:

  • Onbekendheid. We weten niet precies wat de gevolgen zijn. Hoe besmettelijk is het nieuwe virus, kan het overgedragen worden van mens op mens (ja, dit blijkt het geval). Hoe gevaarlijk is het virus? Hoeveel mensen sterven door het virus en wat zijn de risicogroepen? Sommige virussen zijn vooral gevaarlijk voor ouderen en/of mensen met een andere ziekte maar soms kunnen bijvoorbeeld ook juist kinderen gevaar lopen
  • Veel zieken tegelijk. Dit kan tot allerlei problemen leiden, vooral in de medische zorg. Elk land heeft te maken met griepgevallen maar bij een uitbraak door een nieuw virus kan dit ineens enorm toenemen. Ziekenhuizen zijn hier dan onvoldoende op ingericht
  • Tekort aan bedden en middelen. Dit is ook een gevolg van veel zieken tegelijk. Misschien is het nieuwe Coronavirus niet zozeer veel gevaarlijker dan een gewoon griepvirus maar wel erg lastig te hanteren. Opeens duizenden zieken die zorg nodig hebben: een bed en verzorging, zuurstof, medicatie
  • Tekort aan medisch personeel. Dit tekort wordt deels veroorzaakt door het grote aantal zieken dat moet worden verzorgd maar ook door de ziekte zelf. Ook medisch personeel zal ziek worden waardoor de beschikbare groep medici en verplegers te klein kan worden
  • Gevaar van verdere mutatie. Een nieuw griepvirus kan verder muteren waardoor het opeens ernstiger wordt dan voorheen. Een persoon met een gewone griep die ook wordt geïnfecteerd met een ander virus kan een gemuteerd virus ontwikkelen
  • Economische gevaren. Veel zieken tegelijk kan de economie ontwrichten. In alle sectoren kan een tekort aan personeel ontstaan: van scholen tot bedrijven en overheid. Er kunnen problemen ontstaan in de toevoer van middelen en in de vervoerssector zelf, openbaar vervoer
  • Landen met een minder goede medische zorg. In deze landen kan een nieuw virus veel slachtoffers maken omdat hier de medische zorg onvoldoende is ingericht op grote aantallen ernstig zieke mensen. 

Meer over griep en het nieuwe Coronavirus

Elk jaar krijgt wereldwijd 5 tot 10% van de bevolking griep. Kinderen zelfs 20 tot 30%. Veruit de meeste griepgevallen verlopen zonder ernstige problemen. Toch hebben zo’n 3 tot 5 miljoen mensen per jaar wél ernstige symptomen en overlijden er jaarlijks wereldwijd een kwart tot een half miljoen mensen aan de griep. In Nederland krijgen ruim 800.000 mensen de griep en overlijden er tussen de 250 en 2000 mensen aan het virus. De afgelopen jaren zien we hierin een toename, ondanks de griepprik. In 2018 stierven er bijna 10.000 mensen aan griep of de gevolgen daarvan. De vergrijzing kan hierin een rol spelen. Het overgrote deel van de sterfgevallen is namelijk 65 jaar of ouder. Daarnaast vormen chronisch zieken een belangrijke risicogroep. Gebruikte bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Griep

Het sterftecijfer als gevolg van het nieuwe Coronavirus is nog niet volledig bekend. Vooralsnog wordt geschat dat het sterftecijfer rond de 3% ligt. De reactie op het nieuwe virus lijkt daarom misschien wat overdreven. Toch is dat niet het geval als we kijken naar de gevaren van het nieuwe virus (zie hierboven): tekort aan bedden, medisch personeel en middelen, ontwrichting van de economie, risico van mutatie en de gevaren voor landen met een minder goede medische zorg.

Landen zoals Nederland zijn ingesteld op een jaarlijks terugkerende griepepidemie, veel andere landen niet.

De griepprik

De griepprik beschermt (deels) tegen het krijgen van de jaarlijkse griep. Je moet hem elk jaar opnieuw halen omdat er elk jaar een andere variant is van de griep. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bepaalt welke variant van de griep aanstaande is en verzamelt daartoe over de hele wereld informatie over actieve griepvirussen. Soms is er een mismatch en dit kan de sterk toegenomen sterfte in 2018 verklaren. De dekking van de griepprik wordt geschat op 40%. Dit betekent dat in 40% van de gevallen iemand geen griep krijgt. Daarnaast wordt gezegd dat mensen die de griepprik hebben gehad en toch griep krijgen, de griep milder verloopt. 

Sommige mensen beweren dat zij ziek worden van de griepprik. Dat ze er griep van hebben gekregen. Dit wordt gezien als een fabel. Een logische verklaring voor ziek worden na de griepprik is dat er elke dag mensen ziek worden. Dus ook op de dag dat men een griepprik heeft gehaald en de dagen daarna. De griepprik is gratis beschikbaar voor mensen van 60 jaar en ouder en mensen met een bepaalde chronische ziekte zoals nierpatiënten, leverpatiënten, suikerpatiënten en voor mensen die in de zorg werken. Er zijn ook veel bedrijven die hun personeel een gratis griepprik aanbieden.

Gebruikte bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Griepprik

Griep of verkouden?

De symptomen van een griep en van een verkoudheid komen deels overeen. Toch zijn er ook grote verschillen waardoor vrij eenvoudig is vast te stellen of je griep hebt of verkouden bent. Het belangrijkste verschil is koorts. Een echte griep brengt vrijwel altijd (hoge) koorts met zich mee. Je hebt dan een lichaamstemperatuur van 38,5 graden of hoger. Bij een verkoudheid krijg je geen koorts, hooguit “verhoging”. De lichaamstemperatuur blijft dan onder de 38,5 graden. Andere symptomen die je bij een griep wel hebt en bij een verkoudheid niet: spierpijn, algeheel gevoel van zwakte en vermindering van eetlust. 

Een pandemie

We spreken van een pandemie als er wereldwijd mensen ziek zijn van een virus. Het woord is afkomstig uit het Grieks: pan betekent alle en demos betekent mensen of volk

Om van een gevaar voor een pandemie te kunnen spreken moet worden voldaan aan drie eisen:

1. Een nieuwe ziekte
2. Overdraagbaar van mens op mens
3. De ziekte veroorzaakt ernstige symptomen.

De WHO heeft 6 alarmfases voor een pandemie beschreven:

1. Geen virus
2. Dierlijk virus overgedragen op de mens
3. Een kleine clustering van zieke mensen 
4. Overdracht van mens op mens bevestigd
5. Twee of meer landen in dezelfde WHO-regio zijn getroffen door het virus
6. Een land in een andere WHO-regio is getroffen door het virus. 

Een pandemie ontstaat vaak in golven. Het virus kan zich dus tijdelijk minder snel verspreiden om vervolgens weer toe te nemen. De alarmfases moeten in relatie worden gezien met de eisen die aan een pandemie worden gesteld waarbij de ernstige symptomen het belangrijkste zijn. Een nieuw verkoudheidsvirus zonder grote gezondheidsrisico’s kan bijvoorbeeld niet tot een pandemie leiden. 

Het nieuwe Coronavirus zou tot een pandemie kunnen leiden maar het is te vroeg (februari 2020) om daarover nu iets te zeggen. Aan de 6 alarmfases is voldaan en de WHO heeft dan ook maatregelen genomen. Over de ernst en de risico’s van het virus is nog onvoldoende bekend. 

Een pandemie breekt zo eens in 10 tot 40 jaar uit. De pest heeft tot vele miljoenen doden geleid. Er waren pandemieën rond:

  • 165, 250 en 545, de pest
  • 1350, de pest met 25 miljoen doden, een derde van de Europese bevolking op dat moment
  • Van 1896 tot 1945, de pest met 12 miljoen doden
  • Van 1918 tot 1920, Spaanse griep met 500 miljoen zieken en 20-50 miljoen doden
  • 1957, Aziatische griep met 1 miljoen doden
  • 1968, Hongkonggriep met 700.000 doden
  • 1980 en verder Aids met meer dan 25 miljoen doden
  • 2009/2010, Mexicaanse griep met ca. 14.000 doden. 

Gebruikte bronnen:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Pandemie
https://www.rivm.nl/coronavirus/nieuw-coronavirus-in-China

Lees ook deze blogs

Delen wordt gewaardeerd!

Reader Interactions

Comments

  1. AvatarEric

    Dank voor het artikel, een deel van mijn (grote) vraagteken (waarom deze vergaande maatregelen terwijl de terugkerende griep tot op heden echt vele malen meer sterfgevallen op conto heeft staan) is hiermee beantwoord maar roept ook weer andere op.

    Bijvoorbeeld, gelet nieuw en onbekend (hoe onbekend eigenlijk na huishouden in China?) hadden we dan niet veel sneller en meer resoluut moeten handelen in NL dan nu is gebeurd?

  2. AvatarMax

    Volgens huisarts Ingeborg van Lingen is er veel te veel paniek rond de uitbraak van het coronavirus. “Het is een griepvirus, het is gewoon griep.”De hele discussie over het nieuwe coronavirus is opgeblazen. Het is gewoon een griep.Het coronavirus heeft het vooral op de longen voorzien en kan koorts en luchtwegklachten veroorzaken. Hierdoor lijken de symptomen sterk op de symptomen die het gewone griepvirus veroorzaakt.Zowel COVID-19 als influenza veroorzaken ademhalingsaandoeningen en verspreiden zich op dezelfde manier; via kleine druppeltjes vloeistof uit de neus en mond van iemand die ziek is..

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.