Windkracht volgens Beaufort en wanneer het echt storm is

Storm is het vanaf windkracht 9, een gemiddelde wind vanaf 75 kilometer per uur. Dat staat in de windschaal van het KNMI, het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut en de weerdienst van de overheid. Voor de officiële naam storm moet die wind een heel uur aanhouden op een meetstation. Code oranje hangt niet aan de windkracht, maar aan de windstoten: die kleur begint bij verwachte windstoten van 100 kilometer per uur. Meer over het weer, de aarde en de ruimte lees je in het kennisgebied Wereld.

De schaal van Beaufort in één tabel

Windkracht is de gemiddelde snelheid van de wind over tien minuten. Het KNMI meet die op 10 meter hoogte, of rekent de meting daarnaar om, zoals de Wereld Meteorologische Organisatie voorschrijft. Dat is de weerorganisatie van de Verenigde Naties. De Ierse marineofficier Francis Beaufort bedacht de schaal in 1805. Hij keek daarbij naar hoeveel zeil een groot schip nog kon voeren. Pas in 1906 kreeg elke stap een vaste windsnelheid.

In de tabel hieronder zie je bij elke windkracht de snelheid en wat je er boven land van merkt.

Van meter per seconde naar windkracht

Een weerstation meet de wind in meters per seconde. Om dat om te rekenen naar kilometers per uur, vermenigvuldig je met 3,6. Een wind van 12 meter per seconde is dus 43 kilometer per uur. In de tabel zie je dat dat windkracht 6 is. Op zee rekenen schippers vaak in knopen. Een knoop is 0,5144 meter per seconde, ongeveer een halve meter per seconde, schrijft het KNMI. Storm begint dan bij 41 knopen.

Pas storm na een heel uur windkracht 9

Voor de naam storm kijkt het KNMI niet naar tien minuten, maar naar een heel uur. Op sommige weersites lees je dat tien minuten genoeg is. Dat is de regel van de schaal zelf, niet die van het KNMI. Een korte uitschieter maakt dus nog geen storm.

Storm is vooral iets van de kust. Boven zee wordt de wind nauwelijks afgeremd, terwijl in het binnenland gebouwen en bomen in de weg staan. In Vlissingen stormt het daarom meerdere keren per jaar, schrijft het KNMI. In De Bilt bij Utrecht, midden in het land, haalt de wind maar eens in de 70 jaar een uur lang windkracht 9. Windkracht 10 is boven land ook zeldzaam.

Vier keer storm met vier betekenissen

Het woord storm betekent niet overal hetzelfde. In de tabel staan de vier betekenissen die je in het weerbericht, in het nieuws en op je polis tegenkomt.

Voor je verzekering telt de omschrijving in je polis, niet de officiële storm van het KNMI. Hoe dat uitpakt als je dak of schutting beschadigd raakt, lees je in ons artikel over wie stormschade betaalt.

De zwaarste stormen sinds 1910

De zwaarste storm op de lijst van het KNMI raasde op 7 september 1944 over Vlissingen. Het was de enige keer sinds 1910 dat een meetstation boven land windkracht 12 haalde. Op die lijst staan de dagen waarop het uurgemiddelde op een meetstation boven land windkracht 10 of meer was. Wij hebben de lijst geteld: sinds 1910 staan er 68 stormen op. De meeste, 54, kwamen tot windkracht 10. Windkracht 11 werd 13 keer gehaald. De laatste op de lijst is storm Conall, op 27 november 2024.

Een trend kun je er niet uit halen, waarschuwt het KNMI zelf. Oude metingen zijn namelijk minder nauwkeurig dan die van nu, en er zijn steeds meer meetstations bijgekomen.

Van de 68 stormen vielen er 59 in het winterhalfjaar, van oktober tot en met maart. Dan zijn de verschillen in temperatuur tussen noord en zuid het grootst, en daaruit ontstaan stormen. De tabel laat per maand zien hoeveel zware stormen er waren.

De watersnood van 1953 staat op de lijst met windkracht 11. Andere stormen op de lijst hadden meer wind, maar geen storm duwde in de twintigste eeuw het water zo hoog op. Bij Hoek van Holland stond de zee 3,05 meter boven het gewone getij, meldt het KNMI. Alleen lange, sterke stormen uit het noordwesten doen dat. Hoe Nederland zich daarna beschermde, lees je in ons artikel over de dijken in Nederland.

Eén keer windkracht 12

Bij die storm van september 1944 haalde de wind in Vlissingen een uurgemiddelde van 35 meter per seconde. Dat is 126 kilometer per uur. Het was geen winterstorm, maar een storm aan het eind van de zomer. Daarna kwam geen meetstation boven land verder dan windkracht 11. De hoogste windstoot op de lijst is 162 kilometer per uur. Die werd gemeten in Hoek van Holland, op 6 november 1921.

Orkaankracht is nog geen orkaan

Windkracht 12 heet op de schaal van Beaufort orkaan, maar een echte orkaan is iets anders: een tropische cycloon. Dat is een draaiende storm die ontstaat boven zeewater van minstens 27 graden, legt het KNMI uit. Zo’n cycloon kan windsnelheden tot 300 kilometer per uur halen. In het Caribisch gebied heet hij orkaan, in de Stille Oceaan tyfoon.

Naar Nederland komen alleen de resten, als een gewone depressie. Een depressie is een gebied met lage luchtdruk, waar het vaak waait en regent. Het KNMI spreekt dan van een ex-orkaan, met de naam die de storm boven de Atlantische Oceaan kreeg. Ook het seizoen verschilt. In de Verenigde Staten loopt het orkaanseizoen volgens het KNMI van juni tot december, terwijl onze zwaarste stormen in het winterhalfjaar vallen.

Windkracht zegt niet hoe hard de windstoten zijn

Windkracht is een gemiddelde, en in korte vlagen waait het meestal enkele tientallen kilometers per uur harder. Zo’n vlaag heet een windstoot als hij minstens 50 kilometer per uur haalt. Vanaf 75 kilometer per uur spreekt het KNMI van zware windstoten, boven 100 van zeer zware. Bij windkracht 7 kunnen de stoten dus oplopen tot zo’n 90 kilometer per uur.

De meeste schade komt van die stoten, niet van de gemiddelde wind. Daarom waarschuwt het KNMI voor windstoten en niet voor windkracht. Windstoten krijgen geen getal op de schaal van Beaufort. Het KNMI noemt ze daarom in kilometers per uur, of voor schepen in knopen.

Stel, het weerbericht meldt windkracht 6 en je fietst toch naar je werk. Halverwege de brug duwt een vlaag je bijna tegen de reling. Dat was niet de windkracht, maar een windstoot. Op bruggen en bij open water waait het extra hard, waarschuwt het KNMI. Ons advies: wil je weten of het gevaarlijk wordt, kijk dan naar de windstoten in kilometers per uur. De windkracht zegt vooral hoe zwaar je fietstocht wordt.

Windstoten komen het hele jaar voor, in de zomer vooral bij onweersbuien. Bomen staan dan vol in blad en vangen veel wind, waardoor takken makkelijker afbreken.

Wanneer het KNMI waarschuwt voor windstoten

Het KNMI waarschuwt voor windstoten vanaf 75 kilometer per uur met code geel, en vanaf 100 kilometer per uur met oranje of rood. De kleur hangt af van de kracht van de windstoten, maar vooral van de schade en overlast die het KNMI verwacht. Het instituut waarschuwt per provincie, en ook voor het IJsselmeergebied, de Waddenzee en de Waddeneilanden. Een waarschuwing kan tot 48 uur van tevoren komen.

In de tabel staan de grenzen voor windstoten en wat het KNMI je bij elke kleur aanraadt.

Code rood heet ook weeralarm. Het KNMI geeft het pas na overleg met onder meer het Nationaal Crisiscentrum van de overheid, politie, brandweer en ProRail, dat het spoor beheert. Die partijen weten wat het weer doet met de weg, het spoor en het water.

Zes keer code rood voor storm sinds 2010

Code rood voor windstoten is zeldzaam. Wij hebben het archief van het KNMI nageteld, van 2010 tot en met juni 2026, de laatste maand die erin staat. Code rood voor windstoten bij een storm viel op zes dagen. Twee keer code rood in juli 2010 ging over onweersbuien en telt hier niet mee. Ook code rood voor sneeuwstorm Darcy in februari 2021 telt niet mee: die ging over sneeuwjacht, niet over windstoten.

Alle zes staan ook op de lijst van zware stormen van het KNMI. In de tabel zie je hoe hard het die dagen waaide. Stormen krijgen pas sinds 2019 een naam van het KNMI.

Twee van de zes waren zomerstormen. Een zomerstorm is vaak minder zwaar en korter dan een winterstorm, maar geeft vaak meer problemen, schrijft het KNMI. Hij brengt vooral het verkeer en mensen op het water in de problemen.

Hoe een storm aan zijn naam komt

Een storm krijgt een naam als het KNMI code oranje of rood geeft voor windstoten. Soms gebeurt dat al bij code geel, bijvoorbeeld als Groot-Brittannië of Ierland de storm al een naam gaf. Het KNMI kiest de namen samen met de weerdiensten van die twee landen. De meeste stormen komen uit het westen, en daarom sloot Nederland zich in 2019 aan bij Groot-Brittannië en Ierland. Een naam valt ook op. Bij storm Benjamin, in oktober 2025, wist 97 procent van de ondervraagden in een peiling van het KNMI dat de storm zo heette.

Het stormseizoen loopt van september tot september. Op 1 september 2026 maakte het KNMI de lijst voor 2026-2027 bekend. Bovenaan staat Austen, een Ierse naam, gevolgd door Boelo, Chloe en Dano. Zeven namen komen uit Nederland: Boelo, Dano, Gwendolyn, Jade, Olaf, Vesna en Wende. Namen met de letters Q, U, X, Y en Z zitten er niet in. Zo past de lijst bij de namen van orkanen op de Atlantische Oceaan.

Een naam betekent niet dat het bij jou stormt. Storm Éowyn trof in januari 2025 Ierland met windstoten tot 183 kilometer per uur. In Nederland waaide het hard, maar het werd geen storm. En storm Benjamin kreeg zijn naam in Frankrijk. Een storm houdt namelijk de naam die hij als eerste krijgt.

Waait het harder door klimaatverandering?

Nauwelijks, schrijft het KNMI. Klimaatverandering heeft tot nu toe weinig invloed op de wind in Nederland, en klimaatmodellen laten geen toename zien. In het binnenland waait het zelfs minder hard dan vroeger. Op vier meetstations in het binnenland daalt de gemiddelde wind al tientallen jaren. Dat is ongeveer 2 procent minder per tien jaar, meldde het KNMI in 2022. Een belangrijke oorzaak is dat er meer gebouwen en bossen zijn gekomen, en die remmen de wind af.

Twee dingen veranderen wel. In een warmer klimaat valt er bij een storm meer regen. En aan de kust wordt een storm gevaarlijker, niet door de wind maar doordat de zeespiegel stijgt. Bij dezelfde storm komt het water dan hoger tegen de dijken. Hoe wind en maan samen het water hoog opstuwen, lees je in ons artikel over eb en vloed.

Veelgestelde vragen over windkracht