Normale bloeddruk per leeftijd, bij de dokter en thuis

Voor de meeste mensen ligt de bovendruk tussen 100 en 140 en de onderdruk tussen 60 en 90. Dat schrijft Thuisarts, de website waarop de vereniging van Nederlandse huisartsen klachten en ziektes uitlegt. Een eigen normale waarde voor dertigers of zestigers gebruiken huisartsen niet. Tot je 70ste geldt voor iedereen dezelfde grens, daarna meestal een ruimere. Wel telt waar je meet. Thuis is je bloeddruk meestal iets lager dan bij de dokter, en dus ligt de grens daar ook lager. Meer over gezondheid en samenleving lees je in het kennisgebied Maatschappelijk.

Wat bovendruk en onderdruk zeggen

Je bloeddruk bestaat uit twee getallen. Het eerste is de bovendruk: de druk in je bloedvaten als je hart samenknijpt. Het tweede is de onderdruk: de druk als je hart weer ontspant. Staat er op het schermpje 130 over 85, dan is 130 je bovendruk en 85 je onderdruk. Thuisarts noemt precies die uitslag als voorbeeld van een normale bloeddruk als je rustig zit.

Het bekende 120 over 80 is dus niet de grens van normaal. Bij 120 over 80 of lager spreekt VZinfo van de optimale bloeddruk. Op die site houdt het RIVM cijfers over de volksgezondheid bij. Het RIVM is het kennisinstituut van de overheid voor volksgezondheid en milieu. Ook met een bovendruk tussen 120 en 140 heb je een normale bloeddruk. Dat schrijft de Hartstichting, het goede doel voor hart- en vaatziekten. Zij zegt er wel iets bij. Je kans op hart- en vaatziekten neemt toe als je bloeddruk richting de 140 gaat.

Je bloeddruk is ook geen vast getal. In de nacht is hij het laagst. Sporten, stress, heftige emoties en pijn duwen hem tijdelijk omhoog, schrijft VZinfo. Eén meting na een sprint naar de bus zegt daarom weinig.

De bovendruk telt het zwaarst

Een hoge bovendruk vergroot je risico op hart- en vaatziekten meer dan een hoge onderdruk, schrijft de Hartstichting. Daarom gaan bijna alle grenzen hieronder over het eerste getal.

De grens verschilt per plek waar je meet

Bij de dokter heb je een hoge bloeddruk als je bovendruk 140 of hoger is. Thuis ligt die grens bij 135 en bij een meting over 24 uur bij 130. Dat staat in de richtlijn Cardiovasculair risicomanagement. Die richtlijn is van huisartsen, internisten en cardiologen. Zij leggen erin vast hoe ze het risico op hart- en vaatziekten beoordelen en behandelen. Het deel over bloeddruk meten is in juni 2021 voor het laatst beoordeeld.

De reden voor het verschil: een meting in de spreekkamer valt vaak hoger uit. Heeft iemand alleen bij de dokter een hoge bloeddruk, dan spreken artsen van wittejashypertensie. Dat kan volgens de richtlijn komen doordat je vooraf te kort hebt gerust of doordat er niet vaker is gemeten.

In de tabel hieronder zie je welke bovendruk bij welke manier van meten hoort. De middelste kolom is de grens voor een hoge bloeddruk. De laatste kolom hoort bij een bovendruk van 180 bij de dokter. Boven die waarde zijn medicijnen meestal nodig, schrijft Thuisarts. De andere getallen in die kolom zijn een schatting van de artsen die de richtlijn schreven.

Wat de metingen inhouden

Bij de 24-uursmeting krijg je een automatische meter mee. Overdag meet die elke 20 tot 30 minuten. In de nacht is dat elke 30 tot 60 minuten. Deze meting heeft de voorkeur van de richtlijn, omdat ook de nacht meetelt. De bloeddruk in de nacht voorspelt het risico op hart- en vaatziekten beter dan die overdag.

Bij de meting van een half uur zit je alleen in een rustige kamer en meet een apparaat om de vijf minuten. Die methode is minder goed onderzocht. Daarom noemt de richtlijn de getallen in die hele rij een aanwijzing.

Leg je thuismeting niet naast de 140 van de dokter. Een weekgemiddelde van 137 lijkt dan goed, maar zit boven de grens die thuis geldt.

Normale bloeddruk per leeftijd

Tot 70 jaar geldt voor elke volwassene dezelfde grens, en pas daarboven ligt hij 10 punten hoger. Op internet staan tabellen met een eigen normaalwaarde voor elke tien levensjaren. In de delen over bloeddruk van de richtlijn staan zulke tabellen niet. In de tabel hieronder staan de grenzen voor de twee leeftijdsgroepen naast elkaar.

Voor mannen en vrouwen gelden dezelfde getallen, schrijft de Hartstichting.

Waarom 70-plussers een ruimere grens hebben

Boven de 70 zijn de nadelen van medicijnen tegen een hoge bloeddruk soms groter dan de voordelen, schrijft Thuisarts. Je kunt er bijvoorbeeld duizelig van worden en daardoor makkelijker vallen.

Waar de grens dan ligt, schrijven twee sites verschillend op. Thuisarts legt hem voor 70-plussers bij 150. Volgens de Hartstichting is een bloeddruk boven 140 over 90 ook na je 70ste hoog, maar mag hij dan soms hoger zijn. Dat is minder tegenstrijdig dan het lijkt. De richtlijn geeft artsen een streefwaarde: het getal waar een behandeling naartoe werkt. Tot 70 jaar is dat een bovendruk onder 140, bij ouderen onder 150. Ben je fit en heb je weinig last van bijwerkingen? Dan kan de arts ook boven de 70 naar een bovendruk onder 140 toewerken.

Bij kwetsbare ouderen let de arts ook op de onderdruk. Kwetsbaar ben je volgens Thuisarts bijvoorbeeld als je steeds moeilijker loopt, minder eet en afvalt. Zakt de onderdruk dan onder 70, dan is dat volgens de richtlijn een reden om de behandeling niet verder op te voeren. Dit deel van de richtlijn is op 1 september 2024 voor het laatst beoordeeld. Welk getal bij jou past, bepaal je samen met je huisarts.

Waarom Amerikaanse sites 130 noemen

In de Verenigde Staten heet een bovendruk van 130 tot en met 139 al een hoge bloeddruk. Zo deelt de American Heart Association het in, de Amerikaanse hartvereniging. De Nederlandse richtlijn schrijft dat er richtlijnen zijn die voor iedereen naar een bovendruk onder 130 streven. Zelf doet ze dat niet: ze houdt 140 aan. Een bovendruk onder 130 noemt ze alleen als doel voor wie de medicijnen goed verdraagt, vooral bij een hoger risico door diabetes of nierschade. Lees je op een Engelstalige site dat 132 al te hoog is? Dan is dat een andere maatstaf dan die van je eigen huisarts.

Wat Nederlanders gemiddeld meten

Hoe ouder de groep, hoe hoger de gemiddelde bloeddruk. Mannen van in de 30 hadden gemiddeld 128 over 75. Bij mannen van in de 60 was dat 143 over 83. Dat mat het RIVM in 2009 en 2010 in het onderzoek Nederland de Maat Genomen. Ongeveer 4.500 mensen uit zeven gemeenten deden mee. De bloeddrukcijfers gaan over ruim 3.800 van hen, van 30 tot en met 70 jaar. Een nieuwere landelijke meting per leeftijd hebben we bij het RIVM niet gevonden. In de tabel staat het gemiddelde per leeftijd, met de bovendruk voorop.

Gemiddeld is niet hetzelfde als normaal

Kijk naar de laatste rij. De gemiddelde man van in de 60 zat met 143 boven de grens van 140. Wie zo’n tabel als norm leest, denkt dat 143 op die leeftijd in orde is. Dat klopt niet. In die groep had 62 procent van de mannen en 55 procent van de vrouwen een hoge bloeddruk. Bij dertigers was dat 17 en 8 procent. Het RIVM telde iemand mee bij een bovendruk van 140 of hoger, een onderdruk van 90 of hoger, of bij medicijnen tegen een hoge bloeddruk.

Dat de bloeddruk met de jaren stijgt, komt doordat bloedvaten stijver worden, legt VZinfo uit. Gewoon is het dus wel. Gezond is het daarmee niet. Dat je bloeddruk bij je leeftijdsgenoten past, zegt weinig over je risico.

Wat mensen zelf zeggen over hun bloeddruk

Veel minder mensen zeggen een hoge bloeddruk te hebben dan een meting laat zien. Het CBS, het Centraal Bureau voor de Statistiek, vraagt elk jaar aan Nederlanders of ze in de afgelopen twaalf maanden een hoge bloeddruk hadden. In 2025 zei 15,3 procent van de mensen van 12 jaar en ouder ja. In de tabel zie je hoe dat per leeftijd oploopt.

De meting naast de vragenlijst

Leg die cijfers naast de meting van het RIVM. Van de onderzochte dertigers had toen ongeveer 12 procent een hoge bloeddruk, mannen en vrouwen samen. In 2025 zegt 3 procent van de dertigers er een te hebben. Bij veertigers is het 20 tegen 7 procent.

Precies vergelijken kan niet. Er zit ongeveer 15 jaar tussen de twee onderzoeken. Het RIVM mat bovendien op één dag, terwijl een huisarts pas van een hoge bloeddruk spreekt na metingen op minstens drie momenten. En wie medicijnen slikt en daardoor een goede bloeddruk heeft, zegt in een vragenlijst misschien nee. Toch is het gat groot. Een deel van de verklaring kan zijn dat mensen het niet weten. Van een hoge bloeddruk merk je meestal niets, schrijft Thuisarts.

Bij de huisarts zijn ongeveer 2,8 miljoen Nederlanders met een hoge bloeddruk bekend, meldt VZinfo. De Hartstichting raadt aan om vanaf je 40ste elk jaar je bloeddruk te meten.

Zo meet je thuis goed

Een goede thuismeting doe je met een meter met een band om je bovenarm, na vijf minuten stilzitten. Een polsmeter meet minder goed en een smartwatch ook, schrijft Thuisarts. Kopen hoeft niet. Je kunt een bloeddrukmeter lenen: vraag ernaar bij je huisarts of de thuiszorg.

Misschien herken je het moment. Je vader laat zijn nieuwe meter zien, jij doet voor de grap de band om en er staat 148 over 92. Schrik niet meteen. Je zat te praten, je had net koffie op en je mat één keer. Zo hoort het volgens Thuisarts:

• Doe een half uur voor de meting iets rustigs. Sport niet, rook niet en drink geen koffie of iets anders met cafeïne.
• Ga rechtop op een stoel zitten, met je benen naast elkaar. Zit minstens vijf minuten stil en praat niet.
• Doe de band om je bovenarm, altijd om dezelfde arm.
• Meet, en schrijf je bovendruk en je onderdruk op.
• Wacht twee minuten en meet nog een keer.

Het weekgemiddelde uitrekenen

Het getal dat telt, is het gemiddelde van een week. Meet je een keer een bovendruk van 160, meet dan later opnieuw. Vaak is hij dan lager, schrijft Thuisarts. Voor het gemiddelde meet je zeven dagen, voor het ontbijt en twee uur na het avondeten, telkens twee keer. Dat zijn 28 metingen.

Tel alle bovendrukken bij elkaar op en deel de uitkomst door 28. Kom je opgeteld op 3.724, dan is je gemiddelde bovendruk 133. Dat is onder de 135, en dus goed. Doe hetzelfde met de onderdrukken. Neem je lijstje en je meter mee naar je afspraak. Dan ziet je huisarts hoe je meet en kan die zelf een keer meten ter vergelijking.

Wat je bloeddruk hoger maakt

Je hebt meer kans op een hoge bloeddruk als je te zwaar bent, veel zout eet, weinig beweegt of alcohol drinkt. Ook langdurige stress en te kort of te lang slapen hangen samen met een grotere kans. Dat schrijft VZinfo. Eén duidelijke oorzaak is er meestal niet: bij 85 tot 95 procent van de mensen met een hoge bloeddruk is die niet bekend.

Alcohol verhoogt het risico al vanaf één glas per dag. Wat stoppen doet, lees je in ons artikel over een maand geen alcohol. Hoeveel beweging genoeg is, staat bij het aantal stappen per dag. En wat te kort slapen is, vind je bij hoeveel slaap je nodig hebt.

Typisch Nederlands is drop. In drop en zoethoutthee zit een stof die je bloeddruk hoger maakt, schrijft Thuisarts. Dat effect verdwijnt zodra je ermee stopt, meldt de Hartstichting. Ook sommige pijnstillers en de pil kunnen je bloeddruk verhogen. Meet je hoog en gebruik je zo’n middel, bespreek dat dan met je huisarts. Stop niet zelf met een medicijn dat je is voorgeschreven.

Wanneer je de huisarts belt

Bel direct je huisarts of de huisartsenspoedpost bij een bovendruk boven 180 met klachten. Gevaarlijk is vooral een bloeddruk die opeens heel hoog is: een bovendruk boven 200, of boven 180 met klachten. Dan heb je meer kans op een hartaanval of een beroerte, schrijft Thuisarts. Van die site komt ook de lijst hieronder.

• Bel 112 bij pijn op je borst, plotseling veel pijn tussen je schouders of erge benauwdheid. Dat geldt ook bij een verlamde arm of een verlamd been, een scheve mond of als je opeens niet goed kunt praten.
• Meet je een bovendruk boven 180, of een die veel hoger is dan je gewend bent, en heb je klachten? Neem dan direct contact op met je huisarts of de huisartsenspoedpost. Denk bij klachten aan hoofdpijn, misselijkheid, slecht zien of duizeligheid.
• Hetzelfde geldt bij een bovendruk boven 200 of een onderdruk boven 120, als dat hoger is dan normaal voor jou en de rest van de dag zo blijft.
• Ook een bovendruk onder 90 die veel lager is dan je gewend bent, is een reden om direct te bellen.
• Is je weekgemiddelde thuis 135 of hoger, bel dan op een werkdag. Ben je 70 jaar of ouder, dan geldt 145 of hoger.
• Maak binnen een week een afspraak bij een bovendruk tussen 180 en 200 die hoger is dan je gewend bent.

Heb je met je huisarts andere afspraken gemaakt, dan gaan die voor.

Een lage bloeddruk

Je bloeddruk is pas te laag als je er last van krijgt. Voor de meeste mensen is dat bij een bovendruk onder 90 of een onderdruk onder 60, schrijft Thuisarts. Sommige mensen hebben van zichzelf 90 over 60 en merken niets. Anderen zijn al duizelig bij een bovendruk onder 110, bijvoorbeeld bij het opstaan. Dat gebeurt vooral bij mensen boven de 75. Blijf je erg duizelig, loop je wankel of val je? Bel dan je huisarts voor een afspraak.

Welke getallen je onthoudt

Ons oordeel: de vraag wat normaal is voor je leeftijd helpt je niet verder. Onthoud liever 140 bij de dokter en 135 thuis, en boven de 70 meestal 10 punten meer. En vertrouw op een week meten, niet op één uitslag.

Je bloeddruk is bovendien maar een deel van het verhaal. Een huisarts kijkt ook naar roken, cholesterol, diabetes en de werking van je nieren. Pas met dat hele plaatje bepaalt hij of zij hoe groot je risico is en of medicijnen nodig zijn. Twee mensen met dezelfde uitslag kunnen daardoor een ander advies krijgen.

Veelgestelde vragen over een normale bloeddruk