Hondenjaren en kattenjaren omrekenen naar mensenjaren

Een hond van één jaar is geen kind van zeven, maar een puber van ongeveer 15. Een Amerikaanse vuistregel rekent hondenjaren zo om: 15 mensenjaren voor het eerste jaar en 9 voor het tweede. Daarna komen er elk jaar 5 bij. Zo beschrijft Washington State University de regel. Dat is een Amerikaanse universiteit met een eigen dierenziekenhuis. Voor een kat geldt bijna dezelfde som. Elke uitkomst blijft een schatting, want grote honden zijn eerder oud. Meer over gezondheid en dagelijks leven staat in het kennisgebied Maatschappelijk.

Waarom maal zeven niet klopt

De regel van zeven klopt niet, omdat een hond niet elk jaar even snel ouder wordt. In het begin gaat het hard, want de meeste pups hebben na een half jaar hun volle hoogte en hun volwassen gebit. Rond hun eerste verjaardag zijn ze meestal volgroeid, vertelt een dierenarts van Washington State University. Een kind van zeven is dat nog lang niet.

Aan het eind van het leven klopt de regel ook niet. Je buurvrouw zegt bij het hek dat haar labrador van 14 al 98 is. Dat getal is te hoog. Want in een Britse telling van 584.734 honden werd de helft ouder dan 12,5 jaar. Met de regel van zeven is dat volgens onze berekening 87,5 mensenjaren. De onderzoekers van de DNA-formule verderop rekenden voor mensen met een wereldwijde levensverwachting van 70 jaar. Een gewone oude hond zou dan veel ouder zijn dan een gewone oude mens.

Volgens onze lezing was het in de dertiende eeuw maal negen

Een inscriptie uit de dertiende eeuw geeft een hond 9 jaar en een mens 81. Volgens onze lezing is de verhouding daar dus één op negen. De tekst ligt in de vloer van de abdijkerk Westminster Abbey in Londen. Die vloer is uit 1268. De inscripties kwamen er volgens de abdij waarschijnlijk kort na 1272 bij. Ze rekenen uit hoe lang de wereld duurt. Een heg leeft drie jaar, en elk volgend wezen leeft drie keer zo lang. Zo komt de wereld volgens de abdij op 19.683 jaar.

Waar de zeven vandaan komt, staat in geen van onze bronnen. Voor de hand ligt een deelsom: een mens die 70 wordt en een hond die 10 wordt. Bewijs dat het zo is gegaan, hebben wij niet gevonden.

Hoe bereken je hondenjaren?

Hondenjaren bereken je met een Amerikaanse vuistregel, die de eerste twee jaren veel zwaarder telt dan de rest. De regel heeft drie stappen:

• Het eerste jaar van je hond telt voor 15 mensenjaren.
• Het tweede jaar telt voor 9 mensenjaren.
• Elk jaar daarna telt voor 5 mensenjaren.

Washington State University schrijft de regel toe aan twee Amerikaanse organisaties. De ene is de AVMA, de Amerikaanse beroepsvereniging van dierenartsen. De andere is de American Kennel Club, de vereniging voor rashonden.

Neem Bas, een hond van 9 jaar. Zijn eerste twee jaren zijn samen 24 mensenjaren. Daarna volgen nog zeven jaren van elk 5, samen 35. Bas is ongeveer 59 in mensenjaren. Met de regel van zeven zou hij 63 zijn.

De DNA-formule uit 2020

Onderzoekers van de Universiteit van Californië in San Diego publiceerden in 2020 een formule die op DNA is gebaseerd. Ze keken naar kleine chemische labels op het DNA, het erfelijk materiaal in elke cel. Die labels verschuiven met de jaren, bij honden en bij mensen. De onderzoekers gebruikten bloed van 104 honden, bijna allemaal labradors, van jonge pup tot 16 jaar oud. Dierenartsen of hun assistenten namen dat bloed af. Bij negen honden lukte de meting niet goed genoeg, dus de formule rust op 95 honden. Hun patronen legden de onderzoekers naast die van 320 mensen.

De formule gaat zo. Neem de natuurlijke logaritme van de leeftijd van je hond, doe die keer 16 en tel er 31 bij op. De logaritme is de knop ln op een wetenschappelijke rekenmachine. Door die knop stijgt de uitkomst eerst snel en daarna steeds langzamer. Voor Bas van 9 geeft ln 2,2. Dat keer 16 is ruim 35, en met 31 erbij is Bas 66 in mensenjaren.

Wat de formule wel en niet zegt

De formule klopt het best aan het begin en aan het eind van een hondenleven. Een pup van acht weken komt overeen met een baby van negen maanden. Een labrador van 12 komt uit op ongeveer 70 mensenjaren. Daartussen is de vergelijking grover, schrijven de onderzoekers. In die jaren verandert het DNA van een hond sneller dan tabellen over de lichamelijke ontwikkeling doen verwachten.

Volgens de onderzoekers zelf ging hun onderzoek alleen over labradors. Rassen die veel korter of langer leven, kunnen een andere formule opleveren. Voor heel kleine en heel grote honden werkt de formule mogelijk slecht, waarschuwt Washington State University. Wij zouden haar daarom niet gebruiken voor een chihuahua of een Duitse dog. Voor een pup en een oudere labrador is het de best onderbouwde schatting die wij vonden.

Hoe oud is mijn hond in mensenjaren?

Een hond van 10 jaar is volgens de vuistregel 64 in mensenjaren. De DNA-formule komt op 68. In de tabel staan drie rekenwijzen voor hondenjaren naast elkaar, voor een hond van 1 tot en met 16 jaar. Alle getallen hebben wij zelf uitgerekend.

Waar de rekenwijzen elkaar raken

Volgens onze berekening geven de vuistregel en de regel van zeven allebei 49 voor een hond van 7. De vuistregel en de DNA-formule geven allebei 69 voor een hond van 11.

Bij een hond van 14 loopt de regel van zeven uit de bocht: 98. De vuistregel geeft 84. De DNA-formule geeft 73. Bij een jonge hond is juist het verschil tussen de vuistregel en de DNA-formule groot: 15 tegen 31. Tussen 9 en 13 jaar schelen die twee volgens onze berekening hooguit zeven mensenjaren.

Voor thuis is de vuistregel het handigst om hondenjaren om te rekenen. Je rekent hem uit het hoofd uit, en hij maakt van een jonge hond geen dertiger.

Kleine en grote honden verouderen niet even snel

Een heel grote hond is jaren eerder oud dan een kleine, dus hetzelfde aantal hondenjaren betekent niet voor elke hond hetzelfde. Het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren (LICG) geeft in Nederland voorlichting over huisdieren. Dat is een onafhankelijke organisatie zonder winstoogmerk. Volgens het LICG is een hond senior als hij aan het laatste kwart van zijn leven begint. Bij een gemiddelde hond is dat rond 7 jaar. Heel grote en zware honden, zoals de Duitse dog en de Berner sennenhond, zijn het al vanaf 4 tot 6 jaar. Bij kleine hondjes is het pas vanaf 8 of 9 jaar.

De dierenarts van Washington State University noemt maal zeven wel een goede algemene regel. Maar grote rassen als de bullmastiff en de Duitse dog hebben volgens hem een korter leven van 6 tot 8 jaar. Met de regel van zeven komen zij er slecht af.

Wat een telling van ruim een half miljoen honden laat zien

De helft van de Britse honden wordt ouder dan 12,5 jaar. Dat blijkt uit een telling van 584.734 honden uit 2024. De telling komt van Dogs Trust, een Britse organisatie voor hondenwelzijn. Per groep geven ze de mediane leeftijd. Dat is de leeftijd waarop de helft van de honden is overleden.

In de tabel staat die leeftijd voor de drie maten en voor een aantal rassen.

Tussen rassen zit tien jaar verschil

De Lancashire heeler werd in deze telling 15,4 jaar en de Kaukasische herdershond 5,4. Tussen kleine en grote rassen zit nog geen jaar. Een Franse bulldog en een dwergteckel zijn allebei geen grote honden. Toch scheelt hun mediane leeftijd ruim vier jaar. Volgens onze lezing zegt het ras daarom vaak meer dan de maat alleen. Een maatgroep is wel een gemiddelde van veel rassen.

De onderzoekers schrijven dat de maat algemeen geldt als de sterkste voorspeller van hoe oud een hond wordt. Toch vonden eerdere onderzoeken vaak grote verschillen tussen rassen van dezelfde maat.

Bij deze cijfers horen twee kanttekeningen. De onderzoekers gebruikten maar drie maten. Een aparte groep voor de allergrootste rassen is er niet. En de cijfers gelden voor Britse honden. Voor andere landen mag je ze volgens de onderzoekers niet zomaar overnemen.

Opvallend zijn de kruisingen, honden met ouders van verschillende rassen. Dat een kruising gezonder is dan een rashond, is volgens de onderzoekers een wijdverbreid idee. In deze telling leefden rashonden juist iets langer. Eerdere onderzoeken vonden het omgekeerde, schrijven ze zelf. Ze houden ook een slag om de arm, omdat kruisingen onderling sterk verschillen.

Waarom een tabel per maat te veel belooft

Een tabel die hondenjaren per maat tot op het jaar omrekent, belooft meer dan het onderzoek kan dragen. Een poging uit 1997 komt van Purdue University, een Amerikaanse universiteit. Onderzoekers daar vergeleken de sterfte van 23.535 honden van verschillend gewicht. Neem twee kruisingen van dezelfde leeftijd, een heel lichte en een heel zware. In mensenjaren scheelden zij 8 tot meer dan 15 jaar. Bij rashonden was het verschil nog groter.

Die cijfers zijn wel bijna dertig jaar oud en komen uit Noord-Amerikaanse universiteitsklinieken. Wie wil weten of zijn hond oud is, kijkt daarom volgens ons beter naar ras en maat, zoals het LICG doet.

Wanneer is je hond senior?

Een gemiddelde hond is volgens het LICG senior rond zijn zevende jaar. Dat woord betekent niet dat hij ziek is, maar wel dat de kans op kwalen groeit. Een oudere hond wordt vaak rustiger, hoort en ziet minder goed en krijgt een grijze snuit.

Het LICG waarschuwt voor één denkfout: dat een hond ‘gewoon oud wordt’. Er kan iets achter zitten wat te behandelen is, zoals pijn in de gewrichten. Daarom raadt het LICG een seniorencheck bij de dierenarts aan, minstens één of twee keer per jaar. De dierenarts kijkt dan onder meer naar gewrichten, hart, longen, ogen en oren.

Is je hond bang voor knallen, dan heeft hij het met oud en nieuw ook op zijn oude dag zwaar. Wat dan helpt, lees je in ons artikel over vuurwerkangst bij je hond of kat. En wil je de kosten van de dierenarts verzekeren, lees dan eerst waar je op let als je een huisdierenverzekering afsluit.

Kattenjaren omrekenen naar mensenjaren

Een kat van één jaar is in mensenjaren ongeveer 15 en een kat van twee jaar 24. Daarna komen er elk jaar 4 mensenjaren bij. Zo rekent het LICG.

De Amerikaanse Cornell-universiteit rekent iets anders. Haar kenniscentrum voor de gezondheid van katten houdt 16 aan voor het eerste jaar en 21 voor het tweede. Daarna telt ook Cornell 4 per jaar. In de tabel zie je per leeftijd de uitkomst van het LICG en van Cornell.

Vanaf het tweede jaar schelen de twee volgens onze berekening steeds drie mensenjaren. Twee degelijke bronnen geven dus twee uitkomsten: een richting, geen meting.

Wanneer is een kat senior?

Katten ouder dan 10 tot 12 jaar heten volgens het LICG meestal senior. Vanaf 15 jaar noemt het LICG een kat bejaard. Volgens Cornell krijgen veel katten al tussen hun zevende en tiende jaar met ouderdom te maken.

Hoe oud wordt een kat?

Een Britse kat wordt gemiddeld 11,7 jaar, berekende het Royal Veterinary College in 2024. Dat is een Britse universiteit voor diergeneeskunde. De onderzoekers gebruikten de gegevens van 7.936 overleden katten uit dierenartspraktijken. Poezen werden gemiddeld 12,5 jaar en katers 11,2 jaar. Kruisingen leefden ongeveer anderhalf jaar langer dan raskatten.

Dat gemiddelde lijkt laag. Het telt echter vanaf de geboorte, dus ook katten die jong sterven tellen mee. Bovendien zijn er volgens het LICG katten genoeg die veel ouder worden dan 15.

Wat je nu kunt doen

Hondenjaren omrekenen is leuk voor op een verjaardag. Voor je dier telt wat je ermee doet:

• Zoek de leeftijd van je hond of kat op in de tabel.
• Kijk bij een hond daarna naar ras en maat, want een grote, zware hond is volgens het LICG eerder senior.
• Is je hond of kat senior, dan raadt het LICG een seniorencheck aan.
• Drinkt je hond meer dan vroeger, laat dat dan volgens het LICG altijd door de dierenarts onderzoeken.

Veelgestelde vragen over hondenjaren