Wat is voice search en wat levert het nog op

Bijna vier op de tien Nederlanders van 12 jaar en ouder gebruikten in 2022 een spraakassistent, via een app of een slimme speaker. Dat komt van het Centraal Bureau voor de Statistiek, dat de officiële cijfers over Nederland verzamelt; in 2020 was het nog 34 procent. Een assistent gebruiken is alleen niet hetzelfde als ermee zoeken, en juist over dat laatste publiceert geen enkele partij harde cijfers.

Wat voice search precies is

Je spreekt een vraag in en de zoekmachine zoekt het antwoord op. Dat kan op je telefoon, in je auto, op een slimme speaker of op je televisie. Google introduceerde de functie in 2011.

Google is niet de enige. Siri van Apple, Alexa van Amazon en Bixby van Samsung doen hetzelfde. In de praktijk gebruiken mensen zo’n assistent vaker voor een handeling dan voor een zoekopdracht: een wekker zetten, muziek aanzetten, bellen, het licht uitdoen.

Dat onderscheid is belangrijker dan het lijkt. Alleen bij een echte zoekvraag komt jouw website in beeld, en dat is een kleiner deel van het gebruik dan de verkooppraatjes suggereren.

Hoe een gesproken vraag verschilt van een getypte

Getypt zoek je op twee woorden: brood bakken. Gesproken stel je een hele vraag: wat heb ik nodig om zelf brood te bakken. Die tweede vorm heet in het vak een lange zoekopdracht, opgebouwd uit een vraagwoord en een paar gewone woorden eromheen.

Daar zitten twee gevolgen aan. Het eerste is dat er minder concurrentie op zo’n vraag zit dan op twee losse woorden. Het tweede is dat er maar één antwoord wordt voorgelezen. Op een scherm zie je tien resultaten en kies je zelf; bij een gesproken antwoord is er geen plek twee.

Dat maakt de inzet hoger en het rendement grilliger. Wie het antwoord levert, krijgt alles. Wie het niet levert, bestaat op dat moment niet.

Wat je website hiermee kan

Het goede nieuws voor wie geen tijd heeft voor een aparte aanpak: er is geen aparte aanpak. Wat een gesproken antwoord oplevert, is hetzelfde als wat een lezer helpt en wat goede zoekmachineoptimalisatie altijd al vroeg.

• Zet de vraag van de lezer in een tussenkop en geef het antwoord in de eerste zin eronder. Dat is precies het stuk tekst dat wordt voorgelezen.
• Schrijf die eerste zin zo dat hij los van de rest klopt. Knip hem uit, plak hem in een leeg document en lees hem terug.
• Gebruik de woorden die mensen hardop zeggen, niet de woorden uit je vakgebied.
• Zorg dat je pagina snel laadt. Een assistent wacht niet.
• Heb je een winkel of praktijk, zet openingstijden, adres en telefoonnummer dan overal gelijk. Veel gesproken vragen zijn vragen uit de buurt.

Meer over de opbouw van zo’n pagina staat in ons artikel over een hoge positie in de zoekmachine.

Wat niet werkt en toch overal wordt geadviseerd

Op veel Nederlandse pagina’s staat het advies om speciale structuurdata toe te voegen zodat je pagina wordt voorgelezen. Die markering bestaat en heet speakable. Google schrijft er zelf bij dat ze alleen werkt voor gebruikers in de Verenigde Staten met een Google Home die op Engels staat, en voor uitgevers die in het Engels publiceren. Voor een Nederlandse site levert het dus niets op.

Een tweede advies dat je nog tegenkomt is het bouwen van een eigen spraakapp voor Google Assistent. Die mogelijkheid is er niet meer: Google heeft alle zogeheten Conversational Actions op 13 juni 2023 verwijderd, voor gebruikers en voor ontwikkelaars.

En dan de voorspelling die al tien jaar wordt doorverteld: dat in 2020 de helft van alle zoekopdrachten gesproken zou zijn. Google publiceert geen enkel cijfer over het aandeel gesproken zoekopdrachten, dus die bewering is nooit te controleren geweest. Wat we wel weten, staat hierboven: het CBS meet hoeveel mensen een assistent gebruiken, en dat cijfer stamt uit 2022.

Ons oordeel: behandel voice search niet als een apart project. Het verdient een half uur nadenken over je koppen en je eerste zinnen, en verder niets.

Hoe het verder gaat met spraak en AI

Spraak is de laatste jaren opgegaan in iets groters. Mensen stellen hun vraag steeds vaker aan een AI-assistent die een antwoord samenstelt in plaats van een lijst met links toont. Het CBS mat dat in 2024 al 23 procent van de Nederlanders van 12 jaar en ouder programma’s als ChatGPT gebruikte, oplopend tot bijna de helft van de 18- tot 25-jarigen.

Voor je website komt het op hetzelfde neer, of het antwoord nu wordt voorgelezen of wordt samengevat. Een systeem dat jouw tekst citeert, doet dat omdat er een cijfer in staat met een bron erbij en omdat de zin op zichzelf klopt. Ook daarvoor hoef je niets aparts te bouwen. Meer hierover lees je in onze artikelen over marketing.

Veelgestelde vragen over voice search