Welke genres zijn er? Alle boekgenres op een rij

Welke genres zijn er? Boeken worden ingedeeld in hoofdgenres als roman, thriller en biografie, plus talloze subgenres. Bekijk het complete overzicht.

Inhoudsopgave

    Een genre is een groep boeken die duidelijke overeenkomsten vertoont in onderwerp, vorm of stijl. Je kunt boeken op verschillende manieren indelen: in hoofdgenres en subgenres, in literatuur en lectuur, in klassiek en modern, of in fictie en non-fictie. Zo is de roman een hoofdgenre dat weer uiteenvalt in subgenres, waaronder de historische roman. Hieronder vind je eerst een overzicht van de meestgebruikte boekgenres, daarna leggen we de indelingen stuk voor stuk uit. Lees ook ons blog over de geschiedenis van het boek.

    GenreFictie of non-fictieWat kenmerkt het
    RomanFictieVerzonnen verhaal van boeklengte; valt uiteen in vele subgenres
    Thriller en misdaadFictieSpanning en dreiging drijven het verhaal; detective en psychologische thriller zijn subgenres
    Fantasy en science fictionFictieEen eigen wereld met eigen regels, magisch of technologisch
    Familie- en streekromanFictieGeneraties, familiebanden en een herkenbare streek staan centraal
    PoëzieFictieGedichten; de dichter mag breken met taalregels
    Biografie en autobiografieNon-fictieVerhalend levensverhaal van een bestaand persoon
    GeschiedenisNon-fictieFeitelijke beschrijving van personen, periodes of gebeurtenissen
    Psychologie en gezondheidNon-fictieInformatief en vaak praktisch toepasbaar
    ReizenNon-fictieReisverslagen en reisgidsen
    Kunst en cultuurNon-fictieBeschouwend, vaak rijk geïllustreerd
    VerhalenbundelBeideLosse korte verhalen van een of meer schrijvers
    KlassiekersBeideMeesterwerken uit de letterkunde, vaak op de leeslijst
    De meestgebruikte boekgenres in Nederlandse boekwinkels en bibliotheken.

    Wat betekent genre

    Het woord genre spreek je uit als zjanre. Het is een manier om stromingen binnen de kunst onder te verdelen: kunst die onderling overeenkomsten vertoont, valt onder hetzelfde genre. Het begrip is niet voorbehouden aan boeken. We kennen ook filmgenres, televisiegenres, computerspelgenres, muziekgenres en genres binnen de beeldende kunst.

    Neem het televisiegenre als voorbeeld. Sommige uitzendingen lijken zo op elkaar dat ze onder hetzelfde genre vallen:

    • Actualiteitengenre: Nieuwsuur, EenVandaag, Jinek
    • Quizgenre: Miljoenenjacht, Lingo, De Slimste Mens
    • Comedygenre: Flodder, Kees & Co, Zeg ‘ns Aaa

    Er zijn nog tal van andere genres: politieseries, reality, ziekenhuisseries, drama en soaps.

    Zilveren beeld met oude boeken

    Literatuur en lectuur

    Het onderscheid tussen literatuur en lectuur is niet hard. Lectuur kenmerkt zich door een eenvoudige tekst en een overzichtelijke verhaallijn, gericht op ontspanning. Literatuur gaat vaker over realistische problemen, is complexer van opbouw, heeft meer diepgang en een verrassend plot, en zet je aan het denken. Daartussen ligt een breed tussengebied: denk aan eenvoudige romans zoals doktersromans, en aan avonturenromans. Kort gezegd: lectuur wil vermaken, literatuur wil ook kunst zijn.

    Klassiek en modern

    Ook de grens tussen klassiek en modern is niet strikt. Onder klassieke literatuur verstaan we doorgaans de meesterwerken van de letterkunde: boeken met grote pedagogische waarde, die vaak in schoolverband worden gelezen. Het kan gaan om heel oude werken, van vóór onze jaartelling tot een paar eeuwen terug. Bekende schrijvers uit die tijd zijn Cicero, Caesar, Vergilius, Horatius en Ovidius. Die werken zijn in het Grieks of Latijn geschreven, dus de meeste lezers zijn aangewezen op vertalingen.

    De moderne literatuur wordt meestal vanaf 1910 gerekend. Dat hangt samen met industrialisatie en democratisering: mensen kregen meer zeggenschap en gingen dingen op hun eigen manier doen. Dat had grote invloed op wat schrijvers maakten en hoe ze het maakten.

    Luisterboeken en e-books

    Onze manier van lezen is veranderd door de komst van de computer en de smartphone. We lezen minder fysieke boeken, deels omdat schermtijd opgaat aan spelletjes, social media en online winkelen.

    Lezen doen we nu vaak digitaal: via een tablet of een speciale e-reader komt er geen papier meer aan te pas. Dat zijn e-books. Ook het luisterboek is populair: geen fysiek boek, geen letters, alleen luisteren, waar en wanneer je maar wilt. Let wel: dit zijn vormen waarin een boek verschijnt, geen genres. Een thriller blijft een thriller, of je hem nu leest of beluistert.

    Fictie en non-fictie

    Fictie is een verzonnen verhaal, non-fictie is waargebeurd. Toch is die grens minder scherp dan hij lijkt. Ook non-fictie is gekleurd door de mening en de blik van de schrijver, en dus subjectief. Vaak is er bovendien sprake van een mengeling: een ex-politieman die zijn echte avonturen beschrijft, vult die doorgaans aan met aangepaste of deels verzonnen omstandigheden.

    • Voorbeelden van fictie: sprookjes, stripverhalen, romans, verhalen in computerspellen.
    • Voorbeelden van non-fictie: informatieve boeken, reisverslagen, wetenschappelijke werken.

    En dan de boekengenres

    Binnen literatuur en lectuur bestaan heel veel (sub)genres. Veel boeken vallen onder meerdere genres tegelijk. Toch krijgt elk boek een hoofdgenre toegewezen, al was het maar om het te kunnen plaatsen in een boekwinkel of bibliotheek.

    Een klassieke indeling kent drie hoofdgenres: epiek, lyriek en dramatiek. Die tref je in de bibliotheek niet aan, maar in het literatuuronderwijs des te meer.

    • Epiek: verslag van een gebeurtenis, objectief, soms uitvoerig, rationeel; het verhaal staat centraal.
    • Lyriek: gevoelens staan centraal, subjectief en emotioneel, bondig; er gebeurt weinig.
    • Dramatiek: dialoog en handeling, meestal bedoeld voor toneel.

    Genres in winkels en bibliotheken

    Om een boek te kunnen vinden helpt het als je op genre kunt zoeken, bijvoorbeeld naar een kookboek of een roman van een bepaalde schrijver. Meestal wordt eerst onderscheid gemaakt tussen informatieve en niet-informatieve boeken. Daarnaast is er vaak een aparte jeugdafdeling en een afdeling studieboeken.

    Naast de genres uit de tabel hierboven kom je in winkel en bibliotheek nog tal van andere indelingen tegen: politiek, filosofie, religie, sport, koken, hobby, management, kinderboeken en young adult. Elk daarvan valt weer uiteen in subgenres. Hierna lichten we een paar veelgezochte genres uit.

    Wat is een (auto)biografie

    Een biografie is een verhaal over een bestaand persoon. Het boek is verhalend geschreven en bevat dus niet alleen een opsomming van feiten. Meestal gaat het over een bekend persoon, maar dat hoeft niet. Schrijft die persoon het boek zélf, dan heet het een autobiografie.

    Het is ook een autobiografie als de persoon het boek laat schrijven door een ghostwriter. Een ghostwriter schrijft de biografie op basis van interviews met de persoon over wie het boek gaat.

    Schrijft iemand een boek over een ander zonder dat die daarbij betrokken is, dan is hij of zij gewoon de schrijver van het boek.

    Wat is poëzie (en wat is proza?)

    Poëzie is een bijzondere manier van schrijven, namelijk in de vorm van gedichten. Bijzonder is dat de dichter mag breken met taalregels. Er hoeft niet per se een punt achter een zin te staan en zinnen hoeven niet met een hoofdletter te beginnen. Bij gedichten denken we vaak aan rijm, maar ook dat is geen voorwaarde: gedichten zonder rijm zijn allang gewoon.

    Proza is eigenlijk alles wat geen poëzie is. Dat kan een krantenartikel zijn, een liefdesroman, een literaire roman, een biografie of een avonturenroman.

    Veelgestelde vragen over boekgenres

    Welke genres zijn er bij boeken?

    De meestgebruikte boekgenres zijn roman, thriller en misdaad, fantasy en science fiction, familie- en streekroman, poëzie, biografie, geschiedenis, psychologie en gezondheid, reizen, kunst en cultuur, verhalenbundels en klassiekers. Elk hoofdgenre valt weer uiteen in subgenres.

    Wat is het verschil tussen een genre en een subgenre?

    Een hoofdgenre is de brede categorie waarin een boek thuishoort, zoals de roman. Een subgenre is een preciezere onderverdeling daarbinnen, zoals de historische roman, de detective of de psychologische thriller. Een boek heeft altijd één hoofdgenre, maar kan meerdere subgenres combineren.

    Hoeveel boekgenres zijn er?

    Er bestaat geen officieel, vastgelegd aantal. Boekwinkels en bibliotheken werken meestal met twaalf tot twintig hoofdgenres. Tel je alle subgenres mee, dan loopt het aantal in de honderden, en er komen voortdurend nieuwe bij naarmate schrijvers vormen combineren.

    Wat is het verschil tussen literatuur en lectuur?

    Lectuur is bedoeld om te ontspannen en heeft een eenvoudige tekst en verhaallijn. Literatuur is complexer, heeft meer diepgang en een verrassender plot, en wil ook kunst zijn. De grens is niet hard: tussen beide ligt een breed gebied met bijvoorbeeld avonturenromans.

    Is een luisterboek een apart genre?

    Nee. Een luisterboek of e-book is een verschijningsvorm, geen genre. Het genre wordt bepaald door de inhoud: een thriller blijft een thriller, of je hem nu leest op papier, op een e-reader of beluistert.

    Eerste publicatie op: 20 juni 2023
    Geschreven door: Team Kennisdomein
    Van Kennisdomein
    Team Kennisdomein bestaat uit specialisten die hun sporen hebben verdiend. Het team zorgt voor invulling van Kennisdomein vanuit de passie voor schrijven en het delen van kennis met anderen. De specialisten willen graag meer inzicht creëren in tal van onderwerpen zodat...
    Meer informatie

    Aanbevolen artikelen

    Groep marketeers bij futuristische dashboards
    Marketing tips en uitleg
    Online marketing is de afgelopen jaren razendsnel veranderd. Waar het ooit draaide om zoveel mogelijk zich...
    Digitale strategieën voor e-commerce in competitieve markten
    Marketing tips en uitleg
    In de dynamische wereld van e-commerce is het essentieel om een sterke digitale strategie te hebben, voora...
    Een online marketeer die succesvolle campagnes maakt
    Marketing tips en uitleg
    Steeds meer bedrijven kiezen ervoor: producten en diensten (ook) online aanbieden. Dat geldt voor winkels ...
    Een vulpen op oud perkament
    Marketing tips en uitleg
    AI-teksten zijn snel en goedkoop, maar kennen ook nadelen. Ontdek de belangrijkste voor- en nadelen van AI...
    Meer artikelen over Marketing tips en uitleg