Aftrekposten eenmanszaak: de ondernemersaftrek op een rij

Twee dingen bepalen wat die posten je opleveren, en ze zijn beide veranderd. De zelfstandigenaftrek is in 2026 nog 1.200 euro, en het belastingvoordeel van die aftrek wordt berekend met een tarief van 37,56 procent in plaats van je eigen toptarief. De mkb-winstvrijstelling is 12,7 procent van de winst nádat de ondernemersaftrek eraf is, en ook daar geldt dat tarief van 37,56 procent. Alle bedragen op deze pagina komen van de Belastingdienst.

Wat de ondernemersaftrek precies is

Een aftrekpost verlaagt je winst en dus de belasting die je betaalt. De ondernemersaftrek is de verzamelnaam voor zes posten die alleen voor ondernemers voor de inkomstenbelasting gelden. De volgorde is vast: eerst gaat de ondernemersaftrek van de winst af, en daarna gaat de mkb-winstvrijstelling over wat er dan nog staat.

Eén uitzondering is belangrijk voor wie geld in een onderneming heeft zitten zonder er zelf te werken. Over winst die je behaalt als medegerechtigde of als geldverstrekker krijg je géén ondernemersaftrek en ook geen mkb-winstvrijstelling.

De bedragen voor 2026

Bij de zes posten horen een bedrag voor 2026 en de voorwaarde die het zwaarst weegt. Achter de meeste posten zit het urencriterium, en dat leg ik daarna uit.

Bij de zelfstandigenaftrek zit een grens die vaak wordt gemist. De aftrek kan niet hoger zijn dan je winst vóór ondernemersaftrek, tenzij je ook recht hebt op de startersaftrek. Is je winst te laag om de aftrek helemaal te gebruiken, dan is het restant niet verloren. De Belastingdienst verrekent dat in de volgende negen jaar, mits de winst in die jaren hoger is dan de zelfstandigenaftrek van dat jaar. Je krijgt daarvoor een beschikking, en het bedrag staat op je aanslagbiljet.

Het urencriterium is de poort

Zonder het urencriterium vallen de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek, de meewerkaftrek en de aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk allemaal weg. Er zijn twee voorwaarden. Je besteedt in het kalenderjaar minstens 1.225 uur aan je onderneming of ondernemingen, en je besteedt meer tijd aan die onderneming dan aan ander werk, bijvoorbeeld in loondienst. Was je in één van de vijf jaren ervoor geen ondernemer, dan geldt die tweede voorwaarde niet.

Twee dingen daarbij kosten startende ondernemers geld. Ben je niet het hele jaar ondernemer, bijvoorbeeld omdat je in juli begint, dan blijven die 1.225 uur staan: je mag ze niet omrekenen naar een half jaar. Onderbrak je je werk door zwangerschap, dan tellen de niet-gewerkte uren over in totaal zestien weken toch mee. Dezelfde 1.225 uur bepalen of je bij het UWV de volle ZEZ-uitkering krijgt, de uitkering voor zwangere zelfstandigen.

Meetellen doen alle uren die je aan je onderneming besteedt, niet alleen de uren die je factureert. Een offerte maken, de administratie bijhouden en je zakelijke website bouwen horen er dus bij. Uren waarin je alleen beschikbaar bent tellen niet mee; het weekend telefonisch bereikbaar zijn levert alleen de uren op waarin je echt een storing oplost.

De startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid

Deze post is de minst bekende van de zes en tegelijk de grootste voor wie ervoor in aanmerking komt. Hij is bedoeld voor wie vanuit arbeidsongeschiktheid een onderneming start en de 1.225 uur niet haalt. In plaats daarvan geldt het verlaagd urencriterium van 800 uur.

Er zijn zes voorwaarden en ze moeten alle zes kloppen.

• Je hebt bij het begin van het kalenderjaar de AOW-leeftijd nog niet bereikt.
• Je bent ondernemer voor de inkomstenbelasting.
• In minstens één van de vijf jaren ervoor was je dat niet.
• Er is recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering.
• Het verlaagd urencriterium van 800 uur wordt gehaald.
• In die vijf jaar was er geen geruisloze terugkeer uit een bv.

Als uitkering gelden onder meer de WIA, de WAO, de Waz en de Wajong. Ook een periodieke uitkering van een verzekering bij invaliditeit of een ongeval telt mee. Of zo’n verzekering verplicht wordt, staat bij de verplichte AOV voor zzp’ers.

Het bedrag hangt af van hoe vaak je de aftrek eerder gebruikte. Het is 12.000 euro als dat in de vijf jaar ervoor niet gebeurde, 8.000 euro na één keer, 4.000 euro na twee keer en niets daarna. Meer dan de behaalde winst kan het nooit zijn.

De meewerkaftrek loopt in schijven

Werkt je fiscale partner mee in de onderneming zonder vergoeding, of voor minder dan 5.000 euro, dan mag je een percentage van de winst aftrekken. Hoe hoger het aantal meegewerkte uren, hoe hoger dat percentage. Je moet die uren wel aannemelijk kunnen maken.

Let op de keerzijde van die 5.000 euro. Betaal je je fiscale partner een arbeidsbeloning van minder dan dat bedrag, dan mag je die beloning niet van de winst aftrekken. Je partner hoeft hem dan ook niet aan te geven. Je kiest dus tussen de meewerkaftrek en een beloning die wel aftrekbaar is.

Waarom een aftrekpost minder oplevert dan je tarief

Hier zit de belangrijkste verandering van de laatste jaren, en die staat op weinig pagina’s. Een aftrekpost verlaagt je winst, maar het voordeel dat je erover krijgt wordt sinds een aantal jaren afgetopt. Voor 2026 rekent de Belastingdienst bij de zelfstandigenaftrek en bij de mkb-winstvrijstelling met een tarief van 37,56 procent. Wie in de hoogste schijf zit, houdt dus minder over van een aftrekpost dan het eigen tarief suggereert.

Daar komt bij dat de zelfstandigenaftrek zelf veel lager is dan een paar jaar geleden. In het rekenvoorbeeld van de Belastingdienst zelf staan voor eerdere jaren nog bedragen van 3.750 en 2.740 euro. Daar staat nu 1.200 euro tegenover. Wat er in 2027 en daarna gebeurt, staat niet in die bron; wat er dit jaar verandert, staat bij de fiscale veranderingen voor ondernemers in 2026.

De stakingsaftrek is de post waar je hopelijk het langst niets aan hebt. Staak je je hele onderneming, dan betaal je belasting over de stakingswinst en mag die aftrek van 3.630 euro eraf. Gebruikte je hem al eens eerder, vanaf 2001, dan wordt hij beperkt. Wat er verder bij een beëindiging komt kijken, staat bij stoppen met je bedrijf.

Veelgestelde vragen over de ondernemersaftrek