Strategische planning maken: stappenplan en voorbeeld
Een strategische planning legt vast wat je bedrijf op lange termijn wil bereiken en hoe: van missie en visie tot doelen, middelen en financiën. Zo’n planning is onmisbaar voor startende én bestaande bedrijven en kan een jaar, vijf jaar of zelfs twintig jaar vooruit kijken. Met dit stappenplan maak je er zelf een.
Stappenplan strategische planning in het kort
| Stap | Wat doe je | Hulpmiddel |
|---|---|---|
| 1. Strategische positie bepalen | Breng sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen in kaart | SWOT-analyse |
| 2. Doelstellingen formuleren | Stel heldere, haalbare doelen die aansluiten op je visie | SMART-methode |
| 3. Plan ontwikkelen | Bepaal hoe je de doelen bereikt, met een tijdlijn | Tijdlijn of roadmap |
| 4. Plan uitvoeren en beheren | Zet de plannen om in concrete acties | Projectbeheer |
| 5. Evalueren en bijstellen | Meet de resultaten en stuur waar nodig bij | KPI’s en evaluatie |
Het belang van een strategische planning
Zakelijk succesvol zijn vraagt om een heel scala aan inspanningen. Als je een eigen praktijk begint als tandarts dan kan je niet volstaan met een bordje aan de muur en afwachten tot er patiënten komen. Je hebt een geschikt pand nodig, een inventaris, website, een assistente en nog allerlei andere zaken. Hiervoor moet je een bedrijfsplan opstellen. Misschien wil je uitgroeien tot een grote praktijk met meer tandartsen, je specialiseren of een hele keten opzetten.
Deze en andere voorwaarden en inspanningen gelden voor elk bedrijf en doorgaans is er ook financiering nodig.
Het opzetten en uitbreiden van een bedrijf staat beschreven in je bedrijfsplan, de strategische planning is meer abstract en gaat vooral over wat je wil bereiken en hoe en waarom je dat wil doen. Als je die duidelijkheid voor jezelf (en personeel) hebt verkregen, kan je veel beter zien hoe je bedrijf in de markt past en welke waarde je dienst of product toevoegt.
De voordelen van strategisch plannen in het kort
Als je een duidelijke strategische planning hebt, dan helpt dit je de doelstellingen te creëren en uit te voeren. Omdat alles is doordacht en helder is, kan je binnen het bedrijf iedereen op één lijn brengen en het doel gezamenlijk nastreven. Een ander voordeel is dat je een heel duidelijk beeld hebt van je bedrijf en waar het staat; kansen en bedreigingen zijn zichtbaar en er kan op worden ingespeeld. Daarbij zorgt denken op lange termijn voor een betere bestendigheid, meer motivatie en betrokkenheid.
Het begin: missie en visie
Welke koers vaart je organisatie? En waarom? Veel organisaties starten hun planning met het opstellen van een missie en visie en gebruiken deze als basis voor de formulering van de doelstellingen.
In de missie, ook wel mission statement genoemd, wordt het fundamentele doel van een organisatie verwoord voor wat betreft het bestaansrecht. Een missie kan voor elke organisatie worden opgesteld.
Lees ook ons speciale blog over het formuleren van een missie.
De visie is vooral strategisch van aard. Hierin wordt het toekomstig beeld van een organisatie bepaald en worden gerichte doelstellingen geformuleerd. Ook de visie is bedoeld voor de lange termijn maar wordt wel regelmatig onder de loep genomen en waar nodig bijgesteld.
Stappenplan strategische planning
Na het opstellen van de missie en visie kan je je wijden aan het proces van strategisch plannen. Hoe uitgebreid je dat doet hangt af van onder meer de grootte van je bedrijf, de beschikbare tijd en uiteraard van je persoonlijke wensen. De volgende vijf stappen komen echter altijd aan bod.
1. Strategische positie bepalen
Het bepalen van je strategische positie kan heel goed met een SWOT-analyse. SWOT staat voor Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats, oftewel: Sterke punten, Zwakke punten, Kansen en Bedreigingen. Het is altijd een momentopname maar stelt je goed in staat een strategie uit te zetten en beslissingen te nemen over toekomstige stappen.
2. Doelstellingen formuleren
Het formuleren van je doelstellingen kan je doen via de SMART-methode. SMART staat voor Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. Goede, haalbare en doordachte doelen stellen, die aansluiten bij je visie, helpen je die ook te behalen.
Een doelstelling is een gewenst specifiek resultaat; bijvoorbeeld een x-aantal klanten, verkopen of een tweede vestiging. Het kan ook om andere doelen gaan, bijvoorbeeld het productief houden van medewerkers. In alle gevallen zul je bepaalde stappen moeten zetten en deze kan je definiëren als tussenstappen of tussendoelen. Doorgaans gaat het immers om doelen voor de langere termijn (jaren).
3. Plan ontwikkelen
Met alleen doelen stellen ben je er niet, je moet ook bedenken hóe je die doelen kunt gaan behalen. Bij deze stap, het ontwikkelen van een plan, breng je nauwkeurig in kaart hoe je je doelen wil gaan realiseren. Dit kan goed aan de hand van een tijdlijn. Daarbij is het ook belangrijk goed te communiceren met je management en personeel zodat iedereen weet welke rollen en verantwoordelijkheden er zijn en waar die liggen.
Voor het behalen van je (tussen)doelen zijn dingen nodig. Bijvoorbeeld extra personeel wanneer je tussendoel x bereikt, personeelstraining, onderhoud en/of aanschaf van machines, een groter bedrijfspand, uitbreiding van het wagenpark of een magazijn.
4. Plan uitvoeren en beheren
Als je eenmaal aan de slag gaat, al dan niet met een team, zet je je plannen om in zinvolle en reële acties. Daarbij kom je ook weer kansen en bedreigingen tegen zodat het volgende punt vanzelf op de agenda komt: evaluatie.
5. Evalueren en bijstellen
Een strategische planning vraagt voortdurend om evaluatie en bijstellen. Het is geen eenmalige gebeurtenis waarmee je vervolgens eindeloos door kunt. Zeker als je voorop wilt blijven lopen moet je steeds blijven zoeken naar mogelijkheden en manieren om je processen te verbeteren.
Geldstromen
Het maken van plannen kan natuurlijk heel erg leuk zijn, maar die plannen kosten vrijwel altijd geld. Een groter pand, nieuwe machines, extra personeel, het ontwikkelen van je product, het kost allemaal (veel) geld. Strategische planning is dan ook onlosmakelijk verbonden met het goed in kaart brengen van geldstromen.
Veelgestelde vragen over strategische planning
Wat is een strategische planning?
Een strategische planning legt vast wat een organisatie op de lange termijn wil bereiken en hoe. Ze omvat de missie, visie, doelen en de middelen — van financiën tot personeel — om die doelen te halen.
Wat is het verschil tussen een strategische planning en een bedrijfsplan?
Een bedrijfsplan beschrijft concreet hoe je je bedrijf opzet en uitbreidt. Een strategische planning is abstracter en gaat over wat je wilt bereiken, hoe en waarom, op de langere termijn.
Welke stappen doorloop je bij strategische planning?
Meestal vijf: je strategische positie bepalen, doelstellingen formuleren, een plan ontwikkelen, het plan uitvoeren en beheren, en ten slotte evalueren en bijstellen.
Waarom is strategische planning belangrijk?
Ze brengt iedereen binnen het bedrijf op één lijn, maakt kansen en bedreigingen zichtbaar en zorgt door langetermijndenken voor meer bestendigheid, motivatie en betrokkenheid.
Aanbevolen artikelen
