Fiscale veranderingen voor ondernemers in 2026: dit moet je weten

Zelfstandigenaftrek verder omlaag

De meest in het oog springende wijziging is de verdere verlaging van de zelfstandigenaftrek. Volgens de Belastingdienst bedraagt die in 2026 nog 1.200 euro, voor wie aan het urencriterium voldoet. Een paar jaar geleden was dat nog ruim 7.000 euro. Het voordeel wordt berekend tegen 37,56 procent, dus de aftrek scheelt in 2026 hoogstens zo’n 450 euro belasting. Startende ondernemers krijgen er nog een startersaftrek van 2.123 euro bij.

Wat betekent dit? De belastbare winst van zelfstandigen stijgt. Dat betekent simpelweg: meer inkomstenbelasting betalen, ook bij gelijkblijvende omzet en kosten. Voor veel zzp’ers is de zelfstandigenaftrek inmiddels geen structurele steun meer, maar een beperkte tegemoetkoming.

Gevolg voor de praktijk:

• Tarieven die in het verleden net voldoende waren, kunnen nu te laag uitpakken.
• Ondernemers die sterk leunen op fiscale aftrekposten moeten hun verdienmodel herzien.

Aanpassing tarieven en schijfgrenzen box 1

De tarieven en schijfgrenzen in box 1 zijn per 2026 opnieuw aangepast. Het gaat weliswaar om beperkte verschuivingen, maar samen met de lagere zelfstandigenaftrek waarover we het hiervoor hadden, kunnen die verschuivingen het netto-inkomen wel degelijk beïnvloeden.

Voor ondernemers met een winst rond de grens van de eerste en tweede schijf kan timing (inkomsten of investeringen naar voren of achteren halen) opnieuw relevant worden.

Schijnzelfstandigheid: serieuze handhaving

Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer volledig op schijnzelfstandigheid. Het is geen nieuwe wet, maar een duidelijke beleidswijziging. In 2025 gold volgens de Rijksoverheid nog een overgangsjaar zonder boetes; die uitzondering gold alleen voor dat jaar. Zowel opdrachtgevers als zelfstandigen lopen dus meer risico op correcties, naheffingen en boetes.

Waar zit het risico:

• Langdurige opdrachten bij één opdrachtgever
• Weinig ondernemersvrijheid (vaste werktijden, hiërarchische aansturing)
• Geen duidelijk ondernemersrisico

Voor ondernemers betekent dit dat je moet zorgen dat je contracten en werkwijze kloppen met hoe je daadwerkelijk werkt. Papier alleen is niet voldoende; de praktijk is doorslaggevend.

Btw en kleine ondernemersregeling (KOR)

De KOR zelf verandert niet fundamenteel, maar blijft relevant door de groeiende aandacht voor administratieve vereenvoudiging en digitale btw-processen. De omzetgrens is 20.000 euro per kalenderjaar. Ondernemers die daar dicht tegenaan zitten, moeten extra alert zijn want overschrijding van de KOR-grens kan onverwachte btw-verplichtingen opleveren. Daarbij komt dat digitale btw-rapportage steeds normaler wordt en fouten sneller opvallen. 

BV of eenmanszaak? Heroverweging loont

Door de afbouw van ondernemersaftrekken wordt het verschil tussen ondernemen in box 1 en ondernemen via een BV kleiner. Tegelijkertijd blijven box-2-regels en dividendbelasting aandacht vragen. Een BV is niet automatisch voordeliger, maar de fiscale balans verschuift wel. Voor ondernemers met stijgende winsten kan 2026 een logisch moment zijn om de rechtsvorm opnieuw te laten doorrekenen.

Heffingskortingen

Algemene heffingskorting en arbeidskorting blijven bestaan, maar de opbouw en afbouw zijn aangepast. Voor ondernemers met een hoger inkomen betekent dit vaak dat het voordeel sneller afneemt dan verwacht. De belastingdruk kan hoger uitvallen dan veel ondernemers vooraf inschatten.

2026 vraagt om realisme

De rode draad van 2026 is duidelijk: fiscale voordelen voor zelfstandigen worden verder afgebouwd. Ondernemen blijft lonen, maar minder op basis van aftrekposten en meer op basis van een gezond verdienmodel. 

Tips:

• Check of je tarieven nog passen bij de nieuwe realiteit
• Kijk kritisch naar je rechtsvorm en contracten
• Laat fiscale planning een vast onderdeel zijn van je bedrijfsvoering