Broodfonds: wat het is, wat het kost en hoe het werkt

Een broodfonds is een groep van twintig tot vijftig ondernemers die elkaar bij langdurige ziekte een maandelijkse schenking geeft. Het is geen verzekering: je legt elke maand geld opzij op je eigen rekening, en dat geld blijft van jou. Word je ziek, dan schenken de anderen je hoogstens twee jaar lang een bedrag om van te leven. Eind augustus 2026 deden volgens de organisatie achter de broodfondsen 31.810 ondernemers mee, in 677 groepen. Meer over ondernemen als zelfstandige staat in het kennisgebied Ondernemen.

Hoe een broodfonds werkt

Veel ondernemers hebben geen arbeidsongeschiktheidsverzekering, omdat de premie fors is. Ze nemen het risico en werken door zonder vangnet. Een broodfonds is voor die groep bedacht: veel goedkoper, maar ook beperkter.

De basis is een fiscale regel. In Nederland mag je iedereen die niet je eigen kind is elk jaar een bedrag belastingvrij schenken, familie of niet. In 2026 is die vrijstelling € 2.769 per schenker per jaar. Blijft een schenking daaronder, dan is er geen schenkbelasting verschuldigd. Dat bedrag verandert jaarlijks, dus controleer de actuele stand voordat je gaat rekenen.

Je mag van onbeperkt veel verschillende mensen zo’n schenking ontvangen. In een broodfonds van veertig tot vijftig leden mag dus iedereen jou tot dat bedrag schenken. Precies dat gebeurt als je je ziek meldt: elk lid maakt een deel van jouw maandbedrag over, naar rato van het niveau dat het zelf heeft gekozen.

Een voorbeeld. Heb je een schenking van € 2.000 per maand afgesproken en zijn er vijftig leden, dan draagt ieder gemiddeld ongeveer € 40 per maand bij. Wordt een ander ziek, dan schenk jij dat bedrag. De eerste maand van je ziekte is voor eigen rekening.

Wat meedoen kost

Je kiest zelf een deelnameniveau. Hoe hoger de schenking die je bij ziekte wilt ontvangen, hoe hoger je maandelijkse inleg. Dit zijn de niveaus die de BroodfondsMakers hanteren.

Boven op de inleg betaal je € 12,50 contributie per maand, waarvan € 7 naar de BroodfondsMakers gaat voor de administratie, controles en advisering. Bij toetreding komt daar eenmalig € 225 inschrijfgeld bij; bij oudere broodfondsen kan dat bedrag afwijken. Ook open je een aparte betaalrekening, wat een paar euro per maand kost.

Belangrijk verschil met een premie: je inleg is geen kostenpost maar spaargeld. Het staat op je eigen rekening en blijft van jou. Zeg je je lidmaatschap op, dan houd je wat er nog in zit. Wel kun je gebonden zijn aan afspraken over lopende schenkingen aan leden die al ziek waren toen je opzegde.

Voorwaarden om mee te doen

De voorwaarden zijn voor iedereen gelijk en behoorlijk overzichtelijk:

• je bent arbeidsgeschikt op het moment dat je toetreedt
• je bent ondernemer: zelfstandig met of zonder personeel, vennoot in een vof, maat in een maatschap of directeur-grootaandeelhouder van een bv
• je haalt gemiddeld minimaal € 750 netto winst per maand uit je onderneming

Er is geen medische keuring en geen uitsluiting op basis van je beroep. Wel is er een toelatingsprocedure: je komt binnen op voordracht of na een kennismakingsgesprek. Dat is geen formaliteit, want het hele model draait op onderling vertrouwen. Of je een eenmanszaak of vof hebt of een bv, maakt voor deelname weinig uit.

Een broodfonds telt minimaal twintig en maximaal vijftig deelnemers. Onder de twintig is de groep te klein om een langdurig zieke te dragen; boven de vijftig kennen de leden elkaar niet meer goed genoeg.

Broodfonds of AOV

Een broodfonds en een arbeidsongeschiktheidsverzekering lossen niet hetzelfde probleem op. Dit zijn de belangrijkste verschillen.

De kern zit in de laatste regel. Breek je je arm en val je een half jaar uit, dan doet een broodfonds precies wat je nodig hebt. Raak je blijvend arbeidsongeschikt, dan stopt het na twee jaar en val je terug op je eigen vermogen of op de bijstand. Wil je weten hoe een verzekering het precies regelt, lees dan wat je moet weten over een AOV voor ondernemers en welke bedrijfsverzekeringen verplicht zijn. Een breder overzicht staat in ons blog over welke verzekeringen je moet hebben.

Beide combineren kan ook: een broodfonds voor de eerste twee jaar en een AOV met een lange wachttijd voor wat daarna komt. Die combinatie drukt de premie, omdat een langere wachttijd de verzekering goedkoper maakt.

Wat de verplichte AOV betekent voor je broodfonds

Op 24 maart 2026 diende het kabinet het wetsvoorstel Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen in bij de Tweede Kamer. Die verplichte publieke verzekering keert ongeveer 70 procent van je inkomen uit, tot maximaal het minimumloon, met een wachttijd van twee jaar. Directeur-grootaandeelhouders en enkele andere groepen vallen erbuiten.

Zelfstandigen met een private verzekering die aan de voorwaarden voldoet, kunnen vrijstelling krijgen. Een broodfonds is geen verzekering maar een schenkkring, en valt daar naar de letter van het voorstel dus niet onder. Houd er rekening mee dat je straks premie betaalt naast je inleg, zolang niet is geregeld dat een schenkkring meetelt.

Het voorstel is nog niet behandeld in de Tweede Kamer en is dus nog geen wet; de tekst kan tijdens de behandeling nog wijzigen. Stand van zaken op 18 september 2026: de Tweede Kamer heeft haar vragen gesteld en wacht op de antwoorden van de minister. Neem hierin geen onomkeerbare beslissing zonder de actuele stand te controleren.

Let op nabootsingen

Omdat het model werkt, zijn er meer schenkkringen gekomen: het VoorzieningenFonds, Zelfstandigenfonds en soortgelijke initiatieven. Sommige zijn prima, andere zijn in feite een verkapte verzekering waarvoor je te veel betaalt. Alleen groepen die door de BroodfondsMakers zijn opgezet en zich aan hun voorwaarden houden, mogen zich Broodfonds noemen.

Waar je op let voordat je tekent:

• Blijft de inleg op een rekening op jouw naam staan, of gaat het geld naar de organisatie?
• Hoe hoog zijn de eenmalige en maandelijkse kosten, en waar gaan ze naartoe?
• Wie beslist of iemand een schenking krijgt: de leden zelf of een externe partij?
• Hoe lang loopt de schenking door, en wat is de wachttijd?
• Hoe groot is de groep, en ken je de andere leden?

Twijfel je over de opzet, laat de statuten en het huishoudelijk reglement dan bekijken door iemand met verstand van zaken. Dit blog geeft algemene informatie en is geen financieel advies.

Hoe een broodfonds is georganiseerd

Een broodfonds is een vereniging met statuten en een bestuur dat uit de leden komt. Er is minstens een keer per jaar een ledenvergadering en er is een huishoudelijk reglement dat de groep op onderdelen zelf invult. Je beslist dus mee over je eigen vangnet.

Dat is meteen de reden voor de omvang. Je schenkt geld aan mensen die je kent, en zij aan jou. Sommige broodfondsen bestaan uit ondernemers uit dezelfde regio, andere uit een beroepsgroep: alleen muzikanten of alleen verpleegkundigen. Dat laatste heeft een bijkomend voordeel: leden kunnen bij ziekte soms werk van elkaar overnemen.

Zwangerschap en een broodfonds

Een broodfonds keert uit bij ziekte, niet bij zwangerschapsverlof. Als zelfstandige heb je rond je bevalling wel recht op de ZEZ-uitkering van het UWV, die minimaal zestien weken duurt. Hoe die regeling werkt en hoe je hem aanvraagt, lees je in ons blog over zzp en zwanger.

Veelgestelde vragen over het broodfonds