Welke verzekeringen moet je hebben

Alle andere verzekeringen zijn een eigen afweging. Bij die afweging gaat het niet om de kans dat er iets misgaat, maar om de vraag of je het kunt betalen als het misgaat. Neem de WA-verzekering voor de auto. Die moet sinds 23 december 2023 wettelijk minstens 6,45 miljoen euro dekken als je iemand verwondt, en 1,3 miljoen euro als je spullen van een ander kapotmaakt. Zulke bedragen kan bijna niemand zelf opbrengen, en daarom dwingt de wet die verzekering af. Hieronder zetten we alle verzekeringen op een rij: verplicht, verstandig en optioneel.

De tabel hieronder geeft in één oogopslag weer waar elke verzekering staat en voor wie ze geldt.

Verplichte verzekering

In Nederland is iedereen vanaf 18 jaar verplicht een zorgverzekering af te sluiten. Dit is de enige verzekering die voor iedereen geldt, ongeacht wat je bezit of doet. Kinderen onder de 18 zijn gratis meeverzekerd bij hun ouders.

Je moet minimaal een basisverzekering afsluiten. Wat daarin zit, bepaalt de overheid en is bij elke verzekeraar hetzelfde; alleen de premie en de service verschillen. Boven op die premie betaal je het verplicht eigen risico: in 2026 is dat 385 euro per jaar. Dat is het bedrag aan zorgkosten dat je eerst zelf betaalt voordat de verzekering betaalt. Een bezoek aan de huisarts, verloskundige zorg en kraamzorg vallen er buiten.

Omdat de overheid je tot deze verzekering verplicht, is er ook een tegemoetkoming voor mensen met een laag inkomen: de zorgtoeslag. Bij de laagste inkomens dekt die toeslag het grootste deel van de premie van de zorgverzekering.

Naast de basisverzekering staat het je vrij aanvullende verzekeringen af te sluiten, voor zorg die de basisverzekering niet vergoedt. Denk aan de tandarts, fysiotherapie en bepaalde kraamzorg. Weet je dat je die kosten gaat maken, dan kan zo’n aanvullende polis lonen; verwacht je ze niet, dan betaal je vooral premie. Overstappen kan één keer per jaar: je zegt je oude polis op vóór 1 januari en kiest daarna uiterlijk 1 februari een nieuwe verzekeraar.

Verplichte verzekering motorvoertuig

De tweede verplichte verzekering is de WA-verzekering voor bezitters van een motorvoertuig: auto’s, motoren, scooters en brommers. Ook een goedgekeurde elektrische step valt eronder. WA staat voor wettelijke aansprakelijkheid. Met zo’n verzekering bescherm je medeweggebruikers tegen schade die jij hun of hun eigendommen toebrengt. Je eigen schade is niet gedekt.

De reden dat de wet dit afdwingt, is de omvang van de bedragen. Bij een ernstig verkeersongeval kan de schade in de miljoenen lopen, bijvoorbeeld als iemand blijvend verlamd raakt en nooit meer kan werken. Sinds 23 december 2023 moet een WA-polis, het contract van je verzekering, daarom minstens 6,45 miljoen euro per ongeval dekken aan letselschade en 1,3 miljoen euro aan zaakschade. Letselschade is de schade aan iemands lichaam en aan alles wat daaruit volgt, zoals verloren inkomen en levenslange zorg; zaakschade is de schade aan spullen, zoals een auto of een gevel. Zonder die verplichting zou een slachtoffer met lege handen staan zodra de veroorzaker niet kan betalen.

Er zijn ook autoverzekeringen die meer dekken: je eigen schade, diefstal, brand of stormschade. Die heten beperkt casco en volledig casco, in de volksmond allrisk. Vuistregel: hoe jonger en duurder de auto, hoe eerder casco loont; bij een oude auto ben je vaak goedkoper uit met alleen WA plus een spaarpotje.

Soms verplichte woonhuisverzekering

Een woonhuisverzekering, ook wel opstalverzekering, verzekert je huis zelf. De wet verplicht hem niet, maar bijna elke hypotheekverstrekker wel: de bank wil niet dat het onderpand na een brand waardeloos is. Verzekerd is alles wat aan je huis vastzit: het toilet, de badkamer, de leidingen, de keuken en de centrale verwarming, maar ook de bestrating, een ingebouwd alarmsysteem, de zonwering, zonnepanelen en de vlizotrap. Schade door brand of storm is gedekt, schade door een aardbeving of overstroming van zee of grote rivieren meestal niet. Waaien de dakpannen van de buren op je auto of dak, meld het dan toch eerst bij je eigen verzekeraar. Wanneer de buren moeten betalen, lees je in ons artikel over wie stormschade betaalt.

Een opstalverzekering is alleen nodig als je eigenaar bent. Huur je, dan zorgt de verhuurder daarvoor. Heb je een appartement, kijk dan eerst of de Vereniging van Eigenaren er al een heeft; dat is meestal zo, en dan betaal je hem via de servicekosten al mee.

Niet verplicht maar wel belangrijk

Twee verzekeringen zijn niet verplicht, maar worden door vrijwel iedereen afgesloten, en met reden:

• De WA-verzekering voor personen
• De inboedelverzekering

De WA-verzekering voor personen, niet te verwarren met die voor motorvoertuigen, dekt schade die jij of je huisgenoten aan anderen of aan hun spullen toebrengen. Een bal door de ruit van de buren. Een brandplek in het nieuwe bankstel van vrienden. Of je op de stoep fietsende kind dat iemand met een rollator aanrijdt, die valt en een heup breekt. Dat laatste voorbeeld is meteen de reden dat deze polis loont: letselschade loopt zo in de tienduizenden euro’s, terwijl de premie voor een gezin doorgaans een paar tientjes per jaar is. Ook wie iemand laat uitglijden over ijs dat hij zelf op de stoep liet ontstaan, kan de rekening krijgen; wanneer dat zo is, lees je bij aansprakelijkheid bij sneeuw en gladheid.

De inboedelverzekering dekt je losse spullen tegen brand, water, inbraak en diefstal: het bankstel, de gordijnen, de televisie, je kleding. Bij een woninginbraak eisen veel polissen wel sporen van braak; zonder die sporen is er vaak geen dekking. Kostbaarheden zoals kunst, dure sieraden of professionele muziekinstrumenten vallen er vaak buiten of maar tot een maximum; die meld je apart aan. Een goede test: tel eens op wat het kost om je hele huis opnieuw in te richten. De meeste mensen komen hoger uit dan ze denken.

Soorten reisverzekeringen

Er zijn allerlei reisverzekeringen. De twee belangrijkste zijn de gewone reisverzekering, doorlopend of aflopend, en de annuleringsverzekering.

Een doorlopende reisverzekering geldt het hele jaar, dus ook voor een weekend dat je spontaan boekt. Een aflopende sluit je af voor één reis en loopt daarna vanzelf af. Ga je vaker dan twee keer per jaar weg, dan is doorlopend meestal goedkoper.

Met een reisverzekering ben je verzekerd tegen schade aan of diefstal van je spullen, krijg je hulp als je onverwacht langer moet blijven, en worden extra reis- en verblijfskosten vergoed. Let op wat je al hebt: medische kosten in Europa vallen vaak deels onder je gewone zorgverzekering, en sommige creditcards dekken een deel van de reis.

De annuleringsverzekering is iets anders: die vergoedt de reissom als je niet kunt gaan, bijvoorbeeld door ziekte of het overlijden van een naaste. Die is vooral het overwegen waard als je ver vooruit boekt en de reis duur is.

Andere verzekeringen

Je kunt tegenwoordig vrijwel alles verzekeren: je wasmachine, je fiets, je telefoon. Bij dit soort polissen is de vraag simpel: kun je het apparaat zelf vervangen als het stukgaat? Zo ja, dan betaal je met zo’n verzekering op termijn meestal meer premie dan het apparaat waard is. Ook je huisdier kun je verzekeren, onder meer tegen de kosten van operaties en medicijnen.

Een uitvaartverzekering keert geld uit of regelt de uitvaart zelf op het moment dat de verzekerde overlijdt. Bij een kapitaalverzekering krijgen de nabestaanden een bedrag en kiezen ze zelf wat ze ermee doen. Bij een naturaverzekering regelt de verzekeraar de uitvaart tot een vooraf afgesproken bedrag. Ongeveer zeventig procent van de Nederlanders heeft zo’n verzekering; het Verbond van Verzekeraars mat dat aandeel jarenlang en zag het schommelen tussen 68 en 71 procent. Een recenter openbaar cijfer is er niet. Reken op enkele duizenden euro’s voor een uitvaart. Daar komt nog de huur van het graf bij, de grafrechten, die je per twintig jaar betaalt en daarna kunt verlengen. Wie dat bedrag op de spaarrekening heeft staan, heeft de verzekering strikt genomen niet nodig.

Dan is er nog de rechtsbijstandverzekering, die juridische hulp regelt als je in een conflict belandt. Die is vooral interessant voor mensen met een hoger inkomen. Kom je onder de inkomensgrens, dan heb je namelijk recht op gesubsidieerde rechtsbijstand via de Raad voor Rechtsbijstand en betaal je alleen een eigen bijdrage. Kijk dus eerst of je daarvoor in aanmerking komt voordat je premie gaat betalen.

Premies verzekeringen

Er zijn veel verzekeraars, dus vergelijken loont. Maar vergelijk niet alleen de premie: de polisvoorwaarden verschillen minstens zo sterk. Een reisverzekering die tien euro goedkoper is, kan bagage tot de helft van het bedrag vergoeden of schade door onvoorzichtigheid uitsluiten. Dat merk je pas als je claimt.

Drie dingen om op te letten bij elke polis: het eigen risico per schadegeval, het maximum dat wordt uitgekeerd, en de uitsluitingen. Die laatste staan achterin en zijn het saaiste stuk, en tegelijk het enige stuk dat er bij een claim toe doet.

Pakket of losse verzekering

De meeste verzekeraars bieden pakketten aan, met korting die oploopt naarmate je meer polissen afneemt. Dat kan voordelig zijn. Het nadeel is dat je soms verzekeringen meeneemt die je niet nodig hebt, en dat overstappen met één polis de korting op alle andere kan kosten. Reken het daarom een keer per jaar door: de korting moet groter zijn dan wat je elders bespaart. Meer artikelen over geld, wonen en consumentenzaken vind je in het kennisgebied producten.

Veelgestelde vragen over verzekeringen