Naar de inhoud

Uitleg over hoe iets werkt, in gewone taal.

Maatschappelijk

De voedselbank in Nederland: wie er recht op heeft

De voedselbank helpt mensen die na hun vaste lasten te weinig overhouden voor eten. Lees wanneer je in aanmerking komt.

Bijgewerkt op 8 minuten lezen
De voedselbank in Nederland

De grens ligt niet bij je inkomen maar bij wat er overblijft. Houd je als alleenstaande na de vaste lasten minder dan ongeveer 335 euro per maand over, dan kun je voedselhulp krijgen. Voor een gezin met twee kinderen ligt dat voorbeeldbedrag op 710 euro. In 2025 kregen 155.600 mensen hulp van een voedselbank, 7,5 procent meer dan in 2024. Dat gebeurt met uitsluitend vrijwilligers, en de voedselbank hoort niet bij de overheid.

Wanneer heb je recht op de voedselbank

Voedselbanken Nederland rekent met wat je overhoudt nadat de vaste lasten betaald zijn. De bedragen hieronder zijn voorbeelden per maand.

HuishoudenBlijft er per maand minder over dan
Alleenstaand335 euro
Samenwonend460 euro
Alleenstaand met kind460 euro
Gezin met 2 kinderen710 euro
Bron: Voedselbanken Nederland. Dit zijn voorbeeldbedragen die een idee geven; met iets meer over kun je soms ook hulp krijgen, en met minder krijg je die in ieder geval.

Welke lasten meetellen, staat overigens vast. Het gaat om huur, energie en water, rente en aflossing van schulden, onvermijdbare zorgkosten, kinderopvang en vaste bedragen voor woon-werkverkeer. Wat daarna overblijft, is het bedrag waarmee de voedselbank rekent.

Spaargeld weegt minder zwaar dan veel mensen denken. Het telt niet mee zolang je onder een grens blijft. Die ligt op 5.220 euro voor een alleenstaande, 6.850 euro voor een stel en 7.550 euro voor een gezin met twee kinderen. De overwaarde van een eigen huis telt helemaal niet mee. Een auto, caravan of tweede huis komt wel aan de orde bij het intakegesprek.

Daarna volgt de aanmelding, en dan krijg je in ieder geval vier weken gratis boodschappen. Daarna kijkt de voedselbank samen met je of je langer hulp kunt krijgen. Wat je vertelt, blijft geheim. Aanmelden kan via Ik zoek hulp op de site van Voedselbanken Nederland, waar ook een rekenhulp staat.

Wat je bij de voedselbank krijgt

Het pakket wisselt per week, omdat het bestaat uit wat er die week binnenkomt. De voedselbank streeft naar ongeveer 25 gezonde producten per week, waarmee je meestal drie dagen kunt koken. Naast eten zitten er ook persoonlijke verzorgingsproducten bij. Betalen hoeft niet.

Bij steeds meer voedselbanken kies je zelf. In 2025 kon dat bij 67 procent van de voedselbanken geheel of gedeeltelijk, tegen 63 procent in 2024. Dat scheelt verspilling, want mensen nemen mee wat ze echt gebruiken.

De voedselbank in cijfers

De tabel zet het jaarverslag van 2025 naast dat van 2024.

Kerncijfer20242025
Mensen die voedselhulp kregen144.500155.600
Huishoudens per week32.55835.860
Waarvan gezinnenniet vermeld52 procent
Personen jonger dan 18 jaarniet vermeld31.530
Lokale voedselbanken180181
Uitgedeelde productenruim 68 miljoen69.186.000
Vrijwilligers14.17214.466
Bron: jaarverslag 2025 van Voedselbanken Nederland, gepubliceerd op 2 juni 2026. Een streepje betekent dat het jaarverslag dat cijfer voor 2024 niet apart noemt.

Achter die getallen zit bovendien een fijnmazig netwerk. De 181 voedselbanken deelden in 2025 uit via 472 uitgiftepunten; de vereniging spreekt inmiddels van ruim 500 locaties, zodat er altijd een punt in de buurt is. Tien regionale distributiecentra voorzien die punten van voedsel. Er werkt niemand in loondienst.

Hoeveel armoede er in Nederland is

Hier is een cijfer dat vaak verkeerd rondgaat. Volgens het CBS waren in 2024 551 duizend mensen arm, 3,1 procent van de bevolking. Dat is meer dan in 2023, toen 2,7 procent arm was, en het is de eerste stijging na vijf jaar daling. De reeks laat de beweging zien: van bijna 1,2 miljoen armen in 2018 naar 476.700 in 2023, en daarna terug omhoog. Dat de armoede in 2024 steeg, komt vooral doordat de energietoeslag wegviel; voor gezinnen ging het kindgebonden budget omhoog.

Arm zijn is in die meting geen kwestie van inkomen alleen. Het CBS noemt iemand arm als er te weinig overblijft ná betaling van woonlasten, energiekosten, zorgverzekering en eigen risico. Te weinig inkomen dus, en te weinig direct besteedbaar bezit voor andere basisbehoeften zoals eten, kleren en sociale activiteiten. Een eigen huis telt niet mee. De armoedegrens lag in 2024 voor een alleenstaande op 1.600 euro per maand en voor een paar op 2.145 euro. Met twee kinderen tot 13 jaar was dat 2.625 euro voor een paar en 2.215 euro voor een eenoudergezin.

De groep die net boven de grens zit

Naast de armen staat een grotere groep in de schaduw. Het CBS telt 1,1 miljoen mensen als bijna-arm: hun inkomen ligt tot 25 procent boven de armoedegrens en hun spaargeld eronder. Dat is 6,4 procent van de bevolking. Van alle kinderen tot 18 jaar woont 7,5 procent in een bijna-arm gezin en 2,8 procent in een arm gezin, oftewel gemiddeld drie kinderen in een klas van dertig. Een kwart van de armen en bijna-armen woont in een huishouden met problematische schulden, tegen 9 procent in de rest van de bevolking.

Waarom veel mensen de voedselbank niet vinden

Het opvallendste getal uit het jaarverslag gaat niet over eten. Ruim 70 procent van de mensen die in armoede leven, weet de voedselbank niet te vinden, en de vereniging noemt daarvoor twee redenen: schaamte en angst. Daarom zoekt de organisatie mensen actief op met het programma Onder de Radar en met de campagne Ook voor jou uit het voorjaar van 2025. Voorzitter Henk Staghouwer zegt erover dat mensen hun kinderen met een lege maag naar school sturen en zich diep schamen voor hun situatie.

Dat verklaart ook waarom de groei van het aantal klanten twee kanten heeft. Een deel komt doordat de armoede toeneemt, en een deel doordat de voedselbank mensen bereikt die eerder buiten beeld bleven. Wie net boven de toelatingsgrens valt, staat er niet automatisch alleen voor: de gemeente kent regelingen, en de voedselbank wijst desgevraagd de weg naar andere organisaties. Ook praktische keuzes helpen, en daarover staan tips om goedkoper te eten in een apart artikel.

Hoe de voedselbank aan eten komt

Het voedsel komt daarbij zoveel mogelijk uit verspillingsstromen. Bedrijven en supermarkten staan producten af die anders zouden worden weggegooid, en daarnaast zijn er donaties van particulieren, bedrijven, instellingen en gemeenten. Zo pakt de voedselbank twee problemen tegelijk aan: armoede verzachten en voedsel niet laten verspillen.

Die werkwijze heeft ook een keerzijde die de vereniging zelf benoemt. Hulp moet tijdelijk zijn, en daarom werken de voedselbanken samen met gemeenten en hulpverleners om mensen weer op eigen benen te helpen. Ze vatten dat samen als een pakket met een traject. Het pakket lost de week op; het traject moet de oorzaak oplossen.

Wat de cijfers van dit jaar vooral laten zien, is een verschuiving in wie er aanklopt. Van de huishoudens die wekelijks hulp krijgen, bestaat 52 procent uit gezinnen, en het aantal kinderen onder de 18 steeg met 4 procent naar 31.530. Dat is geen randverschijnsel van de armoedecijfers maar de kern ervan. Armoede raakt in Nederland vooral huishoudens met kinderen, en dat is precies de groep die de voedselbank harder zag groeien.

Veelgestelde vragen over de voedselbank

Wanneer kom je in aanmerking voor de voedselbank?

Als je na het betalen van je vaste lasten te weinig overhoudt voor eten en andere noodzakelijke dingen. Als voorbeeld: minder dan ongeveer 335 euro per maand voor een alleenstaande en 710 euro voor een gezin met twee kinderen. Meetellende lasten zijn onder meer huur, energie, aflossing van schulden, onvermijdbare zorgkosten en kinderopvang.

Hoeveel voedselbanken zijn er in Nederland?

In 2025 waren er 181 lokale voedselbanken, één meer dan in 2024. Zij deelden uit via 472 uitgiftepunten en worden bevoorraad door tien regionale distributiecentra. De vereniging spreekt inmiddels van ruim 500 locaties.

Telt spaargeld mee voor de voedselbank?

Niet zolang je onder een grens blijft: 5.220 euro voor een alleenstaande, 6.850 euro voor een stel en 7.550 euro voor een gezin met twee kinderen. De overwaarde van je huis telt niet mee. Een auto, caravan of tweede huis wordt bij de intake besproken.

Wat krijg je bij de voedselbank?

Ongeveer 25 gezonde producten per week, genoeg voor zo’n drie dagen koken, plus persoonlijke verzorgingsproducten. Het pakket wisselt, want het hangt af van wat er binnenkomt. Bij 67 procent van de voedselbanken kies je geheel of gedeeltelijk zelf.

Hoe lang mag je gebruikmaken van de voedselbank?

Na aanmelding in ieder geval vier weken. Daarna bekijkt de voedselbank samen met jou of langer nodig is. Het uitgangspunt is dat de hulp tijdelijk blijft, met een traject naast het pakket.

Deel dit artikel

Hoe we dit artikel hebben gemaakt

Eerste publicatie op , laatst bijgewerkt op . Onze redactie heeft dit artikel gecontroleerd op feiten, cijfers en bronnen.

Zie je een fout, of mis je iets? Laat het ons weten, dan zoeken we het uit en passen we het artikel aan. Zo werkt onze redactie.

Bronnen

  • Voedselbanken Nederland, jaarverslag 2025 van 2 juni 2026: de 155.600 mensen, de 35.860 huishoudens per week, de 31.530 kinderen, de 181 voedselbanken, de 472 uitgiftepunten, de 69.186.000 producten, de 14.466 vrijwilligers en het aandeel van ruim 70 procent dat de voedselbank niet vindt.
  • Voedselbanken Nederland, Ik zoek hulp: de voorbeeldbedragen per huishouden, de lasten die meetellen, de grenzen voor spaargeld, de vier weken na aanmelding en de 25 producten per week.
  • Voedselbanken Nederland, Over Voedselbanken Nederland: de tien regionale distributiecentra, het werken met uitsluitend vrijwilligers, de verspillingsstromen en het uitgangspunt van een pakket met een traject.
  • CBS, Stijging armoede na vijf jaar daling van 17 december 2025, bij de publicatie Leven in armoede 2025: de 551 duizend armen en 3,1 procent, de reeks vanaf 2018, de manier waarop armoede wordt gemeten, de armoedegrenzen per huishouden, de 1,1 miljoen bijna-armen en de cijfers over kinderen en schulden.
Team Kennisdomein

Geschreven door

Team Kennisdomein

Team Kennisdomein is de redactie van Kennisdomein. We maken onderwerpen die ingewikkeld lijken begrijpelijk voor iedereen, in gewone taal.

Schrijft over Maatschappelijk, Ondernemen, Producten en Marketing.

Verder lezen in Maatschappelijk

Alle artikelen in Maatschappelijk