Wat moet er in een noodpakket en is drie dagen genoeg?

De overheid adviseert een pakket voor drie dagen, met 3 liter water per persoon per dag, houdbaar eten, een radio op batterijen en contant geld. Dat advies geldt nog steeds. Op 18 september 2026 verscheen wel een rapport dat verder gaat. Onderzoekers van Instituut Clingendael en de Erasmus Universiteit raden aan om thuis eten voor acht dagen te hebben. Dat is een advies aan het ministerie, nog geen nieuwe regel. En het gat is groot: volgens een meting die de overheid in april 2026 publiceerde, had 44 procent van de Nederlanders een noodpakket.

Wat de overheid in een noodpakket adviseert

De lijst komt van Denk vooruit, de campagne van de Rijksoverheid over voorbereiden op noodsituaties. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) maakt die campagne. Dat is de dienst die voor de overheid nagaat welke dreigingen er zijn en hoe Nederland zich daartegen wapent. Tussen 25 november 2025 en 1 januari 2026 kreeg elk huishouden het boekje Bereid je voor op een noodsituatie in de bus.

Het idee achter de 72 uur staat in dat boekje. Valt bijvoorbeeld de stroom in een groot deel van het land uit, dan zijn hulpdiensten de eerste dagen overbelast. Winkels gaan dicht omdat pinnen niet werkt. In die drie dagen moet je voor jezelf en je huisgenoten kunnen zorgen, zodat de overheid de hulp kan organiseren.

De lijst uit het boekje

In de tabel hieronder staat wat er volgens het boekje in een noodpakket hoort, per soort spullen.

Het meeste heb je waarschijnlijk al in huis. Het boekje raadt aan eerst te kijken wat er al is, dan op te schrijven wat ontbreekt, en alles op één plek te bewaren. Leg er een tas bij voor het geval je snel weg moet.

Drie of acht dagen eten in huis

Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur liet onderzoeken of Nederland voedselvoorraden nodig heeft. Dat deden Instituut Clingendael, een onafhankelijke denktank over internationale betrekkingen, en het Erasmus Commodity & Trade Centre van de Erasmus Universiteit. Hun rapport Voedselvoorraden in Nederland: voorbereid of verspilling? verscheen op 18 september 2026.

De onderzoekers speelden drie situaties door: dagenlange hevige regen met overstromingen, een oorlog en een langdurige stop op de handel. Bij de eerste twee is er genoeg voedsel in het land. Het probleem is dat het de winkel niet bereikt, omdat stroom, computers en vervoer uitvallen.

Waarom juist acht dagen

De rekensom staat in het rapport. Supermarkten en distributiecentra hebben samen voor ongeveer zes dagen voedsel op voorraad. Bij hevige regen verwachten de onderzoekers dat de aanvoer pas na 14 dagen weer op gang komt. Drie dagen thuis plus zes dagen in de winkels is negen dagen. Tot de aanvoer terug is, blijft er dan een gat van vijf dagen. Daarom adviseren ze een voorraad van acht dagen, bij voorkeur thuis.

Daarnaast noemt het rapport een tweede route. Supermarkten zouden die extra dagen voor hun klanten op voorraad kunnen houden, zodat niet ieder huishouden het zelf hoeft te doen. Het rapport vraagt zich daarbij wel af of supermarkten daar genoeg ruimte voor hebben.

Wat andere landen adviseren

Nederland zit met zijn 72 uur aan de korte kant. Volgens het rapport adviseert Duitsland een voorraad voor tien dagen en Zwitserland voor langer dan een week. Zweden deelde in november 2024 een nieuwe brochure uit aan alle huishoudens. Inwoners worden daar geacht een week zonder hulp te kunnen, meldde de Zweedse publieke omroep SVT. Daarover schreven we eerder in ons stuk over schuilkelders in Nederland en Europa.

Wat betekent dat voor jouw noodpakket? Begin met de drie dagen van de overheid, want dat is wat nu wordt gevraagd. Wil je verder gaan, bouw de voorraad eten dan in een paar maanden uit naar acht dagen. Het rapport gaat over eten, niet over water; voor water blijft de 3 liter per persoon per dag het advies.

Hoeveel heb je nodig voor jouw huishouden

De getallen uit het boekje lijken klein, tot je ze vermenigvuldigt. Een gezin van vier heeft voor drie dagen al 36 liter water nodig. Dat zijn 24 flessen van anderhalve liter. In de tabel zie je wat de adviezen betekenen voor water en contant geld.

Let op: die 3 liter is water om te drinken en te koken. Om de wc door te spoelen heb je meer nodig, en in een flat valt het water op hogere verdiepingen soms het eerst weg. Het boekje zegt dat het vanaf de derde verdieping kan gebeuren. Woon je hoog, zet dan een paar extra jerrycans kraanwater klaar voor de wc.

Wat het boekje niet vertelt

Onderzoeksbureau Ipsos I&O vroeg in januari 2026 voor de NCTV aan 2.111 Nederlanders wat ze van het boekje vonden. Een kwart vond dat er iets ontbrak, van wat de overheid zelf doet tot praktische uitleg. Het boekje zegt bijvoorbeeld weinig over hoe je zonder stroom eten opwarmt, hoe je warm blijft en wat je doet als de wc niet doorspoelt. Hieronder staan die punten, met het advies van de instanties die erover gaan.

Koken en verwarmen zonder stroom

Wie in huis kookt of stookt op gas, hout of kaarsen, loopt risico op koolmonoxide. Dat gas ruik je niet, zie je niet en proef je niet. Volgens Brandweer Nederland overlijden er elk jaar 10 tot 15 mensen aan, en honderden belanden in het ziekenhuis. Ook veel kaarsen in een afgesloten kamer kunnen het veroorzaken.

Zet daarom altijd een raam op een kier als je binnen iets brandt. Hang een koolmonoxidemelder op in de ruimte met een kachel of ander verbrandingstoestel. Krijg je hoofdpijn, word je misselijk of duizelig, ga dan naar buiten. Gebruik een barbecue nooit binnen. Het veiligste noodpakket bevat daarom eten dat je niet hoeft op te warmen. Denk aan brood uit een pak, noten, gedroogd fruit en vis uit blik.

Warm blijven

Zonder stroom valt volgens het boekje ook de verwarming uit, want die heeft elektriciteit nodig. Het boekje raadt dekens, slaapzakken en warme kleding aan. Ga met je huisgenoten in één kamer zitten en houd de deuren dicht. Zo blijft de warmte van jullie lichamen in die ene ruimte.

Het eten in je koelkast en vriezer

Het Voedingscentrum, het voorlichtingsbureau van de overheid over eten, geeft duidelijke grenzen. Wordt het in de koelkast warmer dan 10 graden, gooi vleeswaren, rauw vlees, vis, zachte kaas en gesneden groente dan weg. Boven 15 graden gaan ook yoghurt en melk weg. In de vriezer duurt het een paar uur voordat het eten ontdooit. Eten dat nog hard is, mag terug in de vriezer. Is het aan de buitenkant zacht, bewaar het dan in de koelkast en eet het binnen twee dagen op. Houd zelf de deuren zo veel mogelijk dicht, en eet eerst uit de koelkast en pas daarna uit je noodpakket.

Wat een noodpakket kost

Dat een noodpakket duur zou zijn, is voor een deel van de mensen een reden om het niet te doen. In het onderzoek van Ipsos I&O noemde 17 procent van de lager opgeleiden die niets hadden ondernomen de kosten als reden. Bij middelbaar en hoger opgeleiden was dat 7 procent.

Toch hoeft een noodpakket geen grote uitgave te zijn. De meeste spullen liggen al in huis: dekens, lucifers, gereedschap, een EHBO-doos. Wat overblijft, zijn vooral water, houdbaar eten en een radio op batterijen. Koop het eten niet in één keer, maar leg bij elke boodschap iets extra’s in de kast. Kies producten die je normaal ook eet. Dan kun je de oudste pakken gewoon opeten en vervangen, en gooi je niets weg.

Een kant-en-klaar pakket kopen hoeft niet. De lijst van de overheid is gemaakt om zelf samen te stellen, met spullen die je grotendeels al hebt. En eten dat je zelf lekker vindt, eet je ook echt op voordat het over de datum is.

Houd je noodpakket bij

Het boekje raadt aan om het pakket elk half jaar na te lopen, en het Voedingscentrum ook. Zet het in je agenda, bijvoorbeeld als de klok verzet wordt. Kijk of het eten niet over de datum is en of er iets bij moet, zoals medicijnen of babyvoeding. Conserven zijn volgens het Voedingscentrum vaak nog minstens een jaar na de houdbaarheidsdatum goed.

Stel ook de radio alvast in. Bij een ramp geeft de rampenzender van jouw regio informatie, ook als de stroom is uitgevallen. Op denkvooruit.nl zie je welke frequentie dat is. Schrijf die op een briefje en plak het op de radio.

Wat als het langer duurt dan drie dagen

Het boekje is eerlijk: een noodsituatie kan langer duren dan 72 uur. Gemeenten zetten daarom noodsteunpunten op. Dat zijn plekken in de buurt waar de gemeente, de veiligheidsregio en hulpdiensten samenwerken. Je kunt er informatie krijgen en hulp vragen als je eten, drinken of medicijnen op zijn. Weet je waar het steunpunt bij jou komt, zet het dan op een papieren kaart bij je pakket.

Het contante geld uit je noodpakket helpt bovendien ook na die drie dagen. Winkels die weer open gaan, kunnen vaak nog niet pinnen. Hoe de digitale euro daar later bij helpt, is nog niet duidelijk. Voorlopig blijven biljetten in een envelop de betrouwbaarste manier om te betalen als het netwerk plat ligt.

Veelgestelde vragen over het noodpakket