Je tuin winterklaar maken zonder alles op te ruimen

Het advies is de afgelopen jaren omgedraaid. Vroeger moest elk blad en elke uitgebloeide stengel de tuin uit. Vogelbescherming Nederland en Milieu Centraal zeggen nu iets anders: laat uitgebloeide planten in de winter staan en leg gevallen blad onder de heg. Dat is geen luiheid maar onderdak. Onder dat blad overwinteren insecten, en van die insecten leven de vogels die je in het voorjaar in je tuin wilt zien.

Wat wel weg moet

Niet alles kan blijven liggen. Er zijn drie plekken waar blad echt weg moet.

• Je gazon. Een dikke laag blad houdt het licht tegen, en daar krijg je in het voorjaar gele plekken en mos van.
• Je paden en je terras. Nat blad wordt glad, en op stenen blijft het lang nat.
• De dakgoot en de afvoer. Verstopte goten geven waterschade, niet in de tuin maar aan je huis.

Wat verder weg mag, is alles wat helemaal dood en dor is. Dat knip je af en gaat in de bak voor groenafval. De rest blijft.

Wat je juist laat staan

Uitgebloeide bloemen laat je staan. De zaaddozen zijn voedsel voor vogels, de holle stengels zijn winterverblijf voor insecten, en met rijp erop staat het bovendien mooi.

Het blad dat je van het gazon en de paden haalt, gooi je niet weg maar veeg je onder een heg of op een hoop in een hoek. Een egel die daar gaat overwinteren, heeft precies zo’n hoop nodig.

Laat ook een rommelig hoekje bestaan met wat takken. Dat is de goedkoopste manier om dieren in je tuin te krijgen, en hij kost je niets dan het niet opruimen.

Wanneer je wel en niet snoeit

Snoei dode takken weg, maar niet alles tegelijk. Planten die pas na juni bloeien, zoals lavendel en veel siergrassen, snoei je in maart of april, als de vorst voorbij is. Snoei je ze nu, dan haal je de bescherming weg die de plant zelf heeft opgebouwd.

Er is ook een periode waarin je van heggen en struiken afblijft: tussen 15 maart en 15 juli broeden vogels. Dat is straks aan de orde, maar het is de reden dat de herfst en de late winter de gewone snoeitijd zijn.

Ons oordeel: de meeste tuinen worden in de herfst te grondig aangepakt. Een tuin die er in november strak bij ligt, is in mei de tuin met de minste vogels.

Vorstgevoelige planten en tuinmeubels

Een olijfboom, een vijg of een citrusplant in een pot heeft bescherming nodig. Zet de pot tegen een muur, wikkel hem in noppenfolie of zet de plant in een onverwarmde schuur. Wacht daar gerust mee tot het echt gaat vriezen; te vroeg inpakken houdt vocht vast en dat is schadelijker dan een lichte nachtvorst.

Tuinmeubels die niet tegen vocht kunnen (partnerbericht) gaan naar binnen of onder een hoes. Belangrijker dan de hoes zelf is dat er lucht bij kan, anders schimmelt het hout eronder. Zet in de herfst ook losse tuinspullen vast of berg ze op. Waait je tuinset tegen de auto van de buren, dan kun je aansprakelijk zijn voor die schade door storm.

Leeg je regenton of laat hem half vol en zet de kraan open. IJs zet uit en een volle ton met dichte kraan scheurt.

Vogels in de winter

Voeren mag de hele winter, en het is het leukste deel van een winterklare tuin. Hang het voer op een plek waar een kat er niet bij kan en waar jij het vanuit je raam ziet.

Belangrijker dan voer is water. Bij vorst is drinkwater schaarser dan eten; een ondiepe schaal die je elke ochtend bijvult, doet meer dan een derde vetbol.

Meer over spullen voor in en om het huis lees je in onze artikelen over producten.

Veelgestelde vragen over de winterklare tuin