Islamitische feestdagen: Suikerfeest en Offerfeest uitgelegd

De twee belangrijkste islamitische feestdagen zijn Eid al-Fitr (Suikerfeest) en Eid al-Adha (Offerfeest). Lees hun betekenis en wanneer ze vallen.

Inhoudsopgave

    Beide feesten verschuiven elk jaar ongeveer elf dagen naar voren, omdat de islamitische kalender de maan volgt. In 2027 valt het Suikerfeest daardoor op 9 maart en het Offerfeest op 16 mei. Hieronder vind je de data voor 2026 tot en met 2028, de betekenis van elk feest, en wat de feestdagen betekenen op school en op het werk.

    In Nederland rekent 6% van de mensen van vijftien jaar en ouder zich tot de islam: ruim 900.000 mensen (CBS, cijfers over 2025). Voor hen zijn deze dagen te vergelijken met Kerstmis en Pasen: dagen waarop je vrij wilt zijn voor familie en vrienden. Ook voor werkgevers en scholen is het handig om te weten wanneer ze vallen.

    Moskee bij zonsondergang

    Wanneer vallen de islamitische feestdagen?

    Feest- of gedenkdag202620272028
    Begin Ramadan18 februari8 februari28 januari
    Laylat al-Qadr16 maart6 maart23 februari
    Suikerfeest (Eid al-Fitr)20 t/m 22 maart9 t/m 11 maart26 t/m 28 februari
    Offerfeest (Eid al-Adha)27 t/m 29 mei16 t/m 18 mei5 t/m 7 mei
    Islamitisch nieuwjaar16 juni6 juni25 mei
    Asjoera25 juni15 juni3 juni
    Mawlid an-Nabi25 augustus14 augustus3 augustus
    Data berekend volgens de Umm al-Qura-kalender. De werkelijke datum kan één dag afwijken, omdat het begin van een islamitische maand afhangt van de waarneming van de nieuwe maansikkel. Een feestdag begint bovendien al bij zonsondergang op de avond ervoor.

    De islamitische kalender telt 354 of 355 dagen: ongeveer elf dagen minder dan de gregoriaanse kalender die wij gebruiken. Daardoor schuiven alle islamitische feestdagen elk jaar iets naar voren. Over ongeveer 33 jaar heeft een feestdag zo het hele seizoensjaar rondgelopen.

    Welke islamitische feestdagen zijn er?

    De islam kent twee echte feesten: het Suikerfeest en het Offerfeest. Daarnaast zijn er gedenkdagen die belangrijk zijn, maar die geen feest in de strikte zin zijn.

    DagWat er wordt herdacht of gevierdDuur
    RamadanDe vastenmaand, de negende maand van de islamitische kalender29 of 30 dagen
    Laylat al-QadrDe Nacht van de Beslissing, waarin de eerste openbaring van de Koran wordt herdacht1 nacht
    Suikerfeest (Eid al-Fitr)Het einde van de Ramadan1 dag, in veel landen drie dagen vrij
    Offerfeest (Eid al-Adha)De offerbereidheid van de profeet Ibrahiem, tijdens de bedevaartmaand3 dagen
    Islamitisch nieuwjaarDe eerste dag van de maand Muharram1 dag
    AsjoeraDe tiende dag van Muharram; soennieten vasten, sjiieten herdenken de dood van Hoessein1 dag
    Mawlid an-NabiDe geboortedag van de profeet Mohammed1 dag

    Het Suikerfeest of Eid al-Fitr

    Het Suikerfeest valt op de eerste dag van de maand Shawwal, meteen na de Ramadan. Het heet ook wel het Kleine feest. De naam Suikerfeest is eigenlijk misleidend: het feest draait niet om suiker, maar om het afsluiten van de vastenmaand. Toch gebruiken moslims in Nederland die naam zelf ook; vroeger sprak men van het Ramadanfeest.

    De naam Al-Fitr komt van al-iftar, dat het verbreken van het vasten aanduidt. Datzelfde woord gebruiken moslims voor de maaltijd waarmee ze elke avond tijdens de Ramadan hun vasten verbreken.

    De zakat al-fitr

    Aan het Suikerfeest zit een verplichte gift vast: de zakat al-fitr. Elke moslim die daartoe in staat is, geeft vóór het feestgebed voedsel weg. Het gaat om ongeveer drie kilo van een voedingsmiddel dat in het land gebruikelijk is, in Marokko bijvoorbeeld graan. Je geeft die gift voor jezelf én voor iedereen die je onderhoudt: een gezin met vier kinderen geeft dus voor zes personen.

    Het idee erachter is dubbel. Armen moeten ook van deze feestdag kunnen genieten, en de gift maakt goed wat er tijdens de Ramadan is misgegaan. De gift wordt in voedsel gedaan, niet in geld. Wel mag je iemand geld geven om er eten van te kopen en dat onder armen te verdelen.

    Het feestgebed

    Het feestgebed of idgebed hoort erbij, ook voor vrouwen. Menstruerende vrouwen wonen het gebed niet in de moskee bij, maar op een open plek op gepaste afstand. Van iedereen die het gebed bijwoont, wordt verwacht dat hij op de terugweg een andere route neemt dan op de heenweg. Ook geldt de ongeschreven regel dat je mensen die alleen zijn niet aan hun lot overlaat, hoe gezellig het met je eigen familie ook is.

    Verder is het een dag van familiebezoek en van lekker eten, met inderdaad veel zoetigheid. Mensen dragen hun beste kleren, geven elkaar cadeaus en verwennen de kinderen. Het is ook het moment om ruzies bij te leggen. Wie daartoe het initiatief neemt, geldt als de beste, ook als hij vindt dat de ander fout zat.

    Het Offerfeest of Eid al-Adha

    Het Offerfeest heet ook wel het Slachtfeest of het Grote feest. Het begint op de tiende dag van de maand Dhoe al-Hidjja, de maand waarin ook de bedevaart naar Mekka plaatsvindt, en duurt drie dagen. Het feest wordt in de hele islamitische wereld gevierd.

    Moslims herdenken dan de profeet Ibrahiem. Zijn overgave aan Allah was zo groot dat hij bereid was zijn geliefde zoon te offeren. Ibrahiem staat in de islamitische geloofsleer daarom symbool voor overgave. Elke familie die het kan betalen slacht een schaap of een ander voorgeschreven dier. Het vlees wordt verdeeld onder familieleden en armen.

    Vergeving staat centraal. Moslims nemen tijdens het Offerfeest de tijd om mensen te vergeven die hen onrecht hebben aangedaan. Er is extra aandacht voor familie en voor wie het minder heeft. Kennissen die in het ziekenhuis liggen of eenzaam zijn, worden bezocht of uitgenodigd. Er wordt gebeden, meestal in de open lucht zodat iedereen kan meedoen. Daarna feliciteert men elkaar, eet men samen en deelt men eten uit aan armen. Dat hoeven geen moslims te zijn.

    De Ramadan: de maand voor het Suikerfeest

    De Ramadan is de negende maand van de islamitische maankalender en duurt 29 of 30 dagen. Het is een heilige maand van inkeer. Tussen zonsopkomst en zonsondergang eten en drinken moslims niet, en onthouden zij zich van seksueel contact. Naast inkeer draait de maand om verdraagzaamheid, liefdadigheid, saamhorigheid en vrijgevigheid.

    Door te vasten leer je jezelf bedwingen en leef je je in in mensen die weinig hebben. Moslims zien het als een zuivering van de ziel. Schelden en liegen tellen tijdens de Ramadan extra zwaar. Het is bovendien gebruikelijk om in deze maand de hele Koran te lezen: het boek bestaat uit dertig delen, dus één deel per dag.

    In de laatste tien dagen valt Laylat al-Qadr, de Nacht van de Beslissing. Moslims herdenken dan dat de profeet Mohammed de eerste openbaring van de Koran ontving. Veel moslims brengen die nacht wakend en biddend door.

    Zijn islamitische feestdagen vrije dagen in Nederland?

    Nee. Het Suikerfeest en het Offerfeest zijn in Nederland geen officieel erkende feestdagen, zoals Eerste Kerstdag of Hemelvaartsdag dat wel zijn. Wie vrij wil zijn, vraagt dus verlof aan bij zijn werkgever. Een werkgever mag zo’n verzoek alleen weigeren als het bedrijf daardoor in de problemen komt. Sommige cao’s bevatten afspraken over niet-christelijke feestdagen, bijvoorbeeld het inruilen van een christelijke feestdag.

    Voor leerlingen geldt iets vergelijkbaars. De Leerplichtwet biedt ruimte voor verlof wegens verplichtingen die voortvloeien uit godsdienst of levensovertuiging. In de praktijk gaat het om de dag zelf, en meld je het verlof minstens een week van tevoren bij de directeur van de school. Extra dagen om het feest in het land van herkomst te vieren, vallen daar niet onder.

    Wil je weten hoe deze feesten zich verhouden tot die van andere religies, lees dan ons overzicht van de grootste religies ter wereld.

    Veelgestelde vragen over de islamitische feestdagen

    Wat zijn de twee belangrijkste islamitische feestdagen?

    Eid al-Fitr, het Suikerfeest, en Eid al-Adha, het Offerfeest. Het Suikerfeest markeert het einde van de vastenmaand Ramadan. Het Offerfeest valt ongeveer twee maanden later, duurt drie dagen en herdenkt de offerbereidheid van de profeet Ibrahiem.

    Wanneer is het Suikerfeest in 2027?

    Het Suikerfeest valt in 2027 naar verwachting op 9 tot en met 11 maart. In 2028 is dat 26 tot en met 28 februari. De datum kan een dag verschuiven, omdat het begin van de maand Shawwal afhangt van de waarneming van de nieuwe maan.

    Wanneer is het Offerfeest in 2027?

    Het Offerfeest wordt in 2027 verwacht van 16 tot en met 18 mei, en in 2028 van 5 tot en met 7 mei. Het valt altijd op de tiende dag van de bedevaartmaand Dhoe al-Hidjja.

    Waarom verschuiven islamitische feestdagen elk jaar?

    Omdat de islamitische kalender de maan volgt en 354 of 355 dagen telt. Dat is ongeveer elf dagen korter dan onze gregoriaanse kalender. Elke islamitische feestdag valt daardoor jaarlijks zo’n elf dagen eerder.

    Krijg je in Nederland vrij voor het Suikerfeest?

    Niet automatisch. Het Suikerfeest is geen officiële Nederlandse feestdag, dus je vraagt er verlof voor aan. Leerlingen kunnen via de Leerplichtwet verlof krijgen voor de feestdag zelf, mits dat op tijd bij de school wordt gemeld.

    Wat vieren moslims tijdens het Offerfeest?

    Moslims herdenken dat de profeet Ibrahiem bereid was zijn zoon te offeren uit overgave aan Allah. Families die het kunnen betalen slachten een schaap of ander dier; het vlees gaat naar familie en armen. Vergeving, gebed en aandacht voor minderbedeelden staan centraal.

    Bronnen

    Eerste publicatie op: 23 mei 2020
    Geschreven door: Team Kennisdomein
    Van Kennisdomein
    Team Kennisdomein bestaat uit specialisten die hun sporen hebben verdiend. Het team zorgt voor invulling van Kennisdomein vanuit de passie voor schrijven en het delen van kennis met anderen. De specialisten willen graag meer inzicht creëren in tal van onderwerpen zodat...
    Meer informatie

    Aanbevolen artikelen

    Internet of things in een afbeelding
    Maatschappelijke onderwerpen
    Het Internet der Dingen, of beter bekend als Internet of Things, is een revolutionair concept dat onze dag...
    Typisch Amerikaans beeld
    Maatschappelijke onderwerpen
    Na de grote show van de
    Vrouw die naar foto van vroeger kijkt
    Maatschappelijke onderwerpen
    Nostalgie is het warme gevoel dat opkomt als je terugdenkt aan mooie momenten van vroeger. Ontdek waar dat...
    Universiteit in Nederland
    Maatschappelijke onderwerpen
    Nederland telt 14 universiteiten, van Leiden (1575) tot Twente. Samen hebben ze ruim 330.000 studenten. Be...
    Meer artikelen over Maatschappelijke onderwerpen