Rijbewijs halen in zes stappen, met kosten en slagingskans

Wie in de eerste helft van 2026 slaagde, was gemiddeld € 3.625 kwijt. Dat blijkt uit onderzoek van het CBR onder bijna 1.400 geslaagden. Het CBR is de organisatie die in Nederland de rijexamens afneemt. Het meeste geld gaat naar de rijschool en niet naar het examen. In één keer slagen lukt maar de helft. Van de eerste praktijkexamens voor de auto in 2025 was 49,4 procent voldoende. Jonge kandidaten slagen het vaakst. Meer over verkeersregels en recht staat in het kennisgebied Juridisch.

Wat moet je doen om je rijbewijs te halen?

Je kiest een rijschool, haalt je theorie, vult een vragenlijst over je gezondheid in en doet praktijkexamen. Dit zijn de zes stappen uit het stappenplan van het CBR:

• Kies een rijschool en machtig die in Mijn CBR.
• Doe theorie-examen bij het CBR.
• Vul de Gezondheidsverklaring in.
• Doe als je wilt een tussentijdse toets, een proefexamen.
• Doe praktijkexamen.
• Vraag je rijbewijs aan bij je gemeente.

Mijn CBR is je eigen pagina op de site van het CBR. Je logt in met DigiD. Dat is je inlogcode voor de overheid. Machtigen betekent dat de rijschool examens voor je mag reserveren. Het CBR raadt aan om de theorie aan het begin te doen. Je begrijpt je rijlessen dan beter.

De stappen met leeftijd en kosten

Het theorie-examen kost in 2026 € 50,50 bij het CBR. Een praktijkexamen kost € 143,50. In de tabel hieronder staat per stap de leeftijd en de prijs.

Vanaf welke leeftijd mag je beginnen?

Rijles nemen mag vanaf 16,5 jaar en praktijkexamen doen vanaf 17 jaar, schrijft de Rijksoverheid. Het theorie-examen mag al vanaf 16 jaar. Zonder begeleider de weg op mag je pas als je 18 bent.

Een leeftijd waarop het te laat is, bestaat niet. Dat laten de cijfers van het CBR over 2025 zien. Er deden 37 mensen van boven de 71 voor het eerst praktijkexamen. Toch begint bijna de helft vroeg. Volgens onze telling was 48,3 procent bij het eerste examen nog geen 19.

Voor een bromfiets heb je ook een rijbewijs nodig, voor een goedgekeurde elektrische step niet.

Rijden met een coach tot je achttiende

Slaag je op je zeventiende, dan mag je tot je achttiende verjaardag alleen rijden met een coach naast je. Die regeling heet 2toDrive of begeleid rijden. De namen van je coaches staan op een begeleiderspas. Die pas vraag je aan bij de RDW. Dat is de overheidsdienst die alle rijbewijzen registreert en afgeeft. Je coaches melden zich eerst zelf aan bij de RDW.

Een coach moet volgens de RDW onder meer aan deze eisen voldoen:

• Minstens 27 jaar oud.
• Al vijf jaar of langer een geldig autorijbewijs.
• In Nederland ingeschreven als inwoner.
• In de laatste vier jaar geen strafrechtelijke veroordeling voor een verkeersovertreding en geen cursus over alcohol, drugs of gedrag.

Op je pas staan hoogstens vijf coaches. Begeleid rijden mag alleen in Nederland. Een weekend naar de Ardennen met jou achter het stuur zit er dus niet in.

Wat kost je rijbewijs halen in 2026?

Je rijbewijs halen kostte in de eerste helft van 2026 gemiddeld € 3.625, meldt het CBR. In de tabel hieronder zie je waar dat bedrag uit bestaat.

In 2025 was het gemiddelde nog € 3.320. Het nieuwe bedrag ligt daar € 305 boven, een stijging van 9,2 procent. Het CBR noemt de gestegen brandstofprijs als mogelijk de voornaamste reden.

Wat zakken je kost

Een extra praktijkexamen kost volgens onze berekening ongeveer € 265. Twee examens kosten volgens het CBR gemiddeld € 530. Daar zitten de kosten van de rijschool en een les vooraf in. Eén poging is de helft. Een extra theorie-examen kost € 50,50.

Wie voor theorie en praktijk in één keer slaagt, is volgens dezelfde som ruim € 345 goedkoper uit dan gemiddeld. Dat is één praktijkexamen en gemiddeld 1,6 theorie-examens minder. Extra lessen tussen twee examens zijn daarin nog niet meegeteld.

Het theorie-examen in cijfers

Het theorie-examen voor de auto bestaat uit 50 vragen, en je slaagt met minstens 44 goede antwoorden. Op het scherm staan er 52, want twee testvragen tellen niet mee. Je krijgt 30 minuten, schrijft het CBR.

Het CBR nam in 2025 in totaal 637.447 theorie-examens voor de auto af. Daarvan was 40,0 procent voldoende, staat in zijn jaarverslag. Dat cijfer gaat over alle pogingen samen, dus ook over herkansingen. Het zegt niet dat vier op de tien in één keer slagen. Wie in de eerste helft van 2026 het rijbewijs haalde, had gemiddeld 2,6 keer theorie-examen gedaan.

Hoe lang je theorie geldig blijft

De uitslag van je theorie-examen blijft anderhalf jaar geldig, gerekend vanaf de dag dat je slaagde. Haal je in die tijd je praktijkexamen niet, dan moet je de theorie opnieuw doen. Dat mag vanaf drie maanden voordat de uitslag verloopt. Plan je theorie dus niet een jaar voor je eerste rijles.

Het praktijkexamen stap voor stap

Het praktijkexamen duurt 55 minuten, en daarvan rijd je ongeveer 35 minuten.

Vooraf doe je een ogentest: je leest een kenteken op ongeveer 25 meter afstand. Tijdens de rit rijd je een deel zelf naar een bestemming, met een navigatiesysteem. Ook de bijzondere verrichtingen horen erbij, zoals fileparkeren en omkeren.

Waar kandidaten op zakken

Wie zakt, ziet volgens het CBR vaak te laat wat er in het verkeer gebeurt en neemt te veel risico. Het gaat vaak mis bij kruispunten en bij inhalen. Kandidaten rijden te snel op een kruispunt af en kijken te laat. Ook rijden ze te dicht langs fietsers en stilstaande auto’s.

Na een gezakt examen mag je op zijn vroegst na twee weken opnieuw. Breekt de examinator de rit af omdat je gevaarlijk rijdt, dan wacht je minstens 15 weken.

De tussentijdse toets als proefexamen

De tussentijdse toets is een proefexamen bij het CBR dat even lang duurt als het echte examen. Voer je de bijzondere verrichtingen goed uit, dan hoef je die op je eerstvolgende examen niet meer te doen. Na een jaar pauze is de toets sinds 30 maart 2026 weer overal te doen.

In 2025 slaagde 58,1 procent van de kandidaten met een tussentijdse toets bij het eerste examen. Zonder toets was dat 47,4 procent. Dat bewijst niet dat de toets het verschil maakt. Misschien kiezen juist goed voorbereide leerlingen ervoor. De groep met toets was in 2025 ook klein: volgens onze berekening nog geen één op de vijf.

Hoe moeilijk is het om je rijbewijs te halen?

Ongeveer de helft slaagt per keer: in 2025 was 49,4 procent van de eerste praktijkexamens voldoende. Dat staat in de Stand van de examinering, een rapport met examencijfers dat het CBR in september 2026 uitbracht. Bij een tweede of latere poging is de kans vrijwel gelijk. Eén keer zakken zegt dus weinig over je volgende examen.

In de tabel hieronder staan de slagingspercentages van 2025 voor een aantal groepen.

Wat die cijfers wel en niet zeggen

Hoe jonger de kandidaat, hoe hoger het slagingspercentage, schrijft het CBR. Dat kan ook een deel van het verschil tussen schakel en automaat verklaren. Wie examen doet in een automaat, is gemiddeld 31,6 jaar. Volgens ons zegt het lagere cijfer dus weinig over de automaat zelf.

Hoe lang duurt je rijbewijs halen?

Met twee lesuren per week duurt je rijbewijs halen volgens onze berekening minstens 21 weken, bijna vijf maanden. Die som gaat uit van het gemiddelde van 42,5 lesuren. In de tabel hieronder zie je hoeveel weken het bij meer lesuren wordt.

Daar komt wachten bij. Het CBR hanteert als norm hoogstens vier weken voor het theorie-examen. Voor het praktijkexamen is de norm hoogstens zeven weken.

Je rijbewijs in een week halen betekent volgens dezelfde som ruim zes lesuren per dag, zeven dagen lang. De theorie moet dan al binnen zijn.

Gezond genoeg om te rijden

Voor je praktijkexamen moet het CBR hebben vastgesteld dat je gezond genoeg bent om te rijden. Dat gebeurt met de Gezondheidsverklaring, een vragenlijst die je invult in Mijn CBR. Het CBR reageert binnen vier weken. Vul de verklaring dus in zodra je met lessen begint.

Zijn er geen bijzonderheden, dan krijg je meestal meteen bericht dat je mag rijden. Soms vraagt het CBR informatie van een arts. Die arts betaal je zelf. Of je mag rijden als je kleurenblind bent, lees je in ons artikel daarover.

Na het slagen naar de gemeente

Je vraagt je rijbewijs aan bij je eigen gemeente, op zijn vroegst de dag na je examen. Neem een pasfoto en een geldig identiteitsbewijs mee. Het rijbewijs is tien jaar geldig, schrijft de RDW.

Wacht niet te lang. De uitslag van je praktijkexamen blijft drie jaar geldig. De verklaring dat je gezond genoeg bent, verloopt al één jaar na de dag dat je slaagde. Ben je later, dan vul je opnieuw een Gezondheidsverklaring in.

Vijf jaar een beginnersrijbewijs

Je eerste autorijbewijs is vijf jaar lang een beginnersrijbewijs. Het is een gewoon rijbewijs, maar je kunt er strafpunten op krijgen. Dat gebeurt als de politie je staande houdt voor een zware overtreding. De Rijksoverheid noemt onder meer bumperkleven en op de snelweg meer dan 40 kilometer per uur te hard rijden.

Bij twee strafpunten lever je je rijbewijs in en onderzoekt het CBR hoe je rijdt. Valt dat tegen, dan moet je opnieuw examen doen.

Als beginner mag je ook minder drinken. De Wegenverkeerswet legt de grens de eerste vijf jaar op 0,2 promille alcohol in je bloed. Voor ervaren bestuurders is dat 0,5. Wat een overtreding je in geld kost, lees je in ons artikel over de hoogte van de verkeersboetes.

Wat er verandert en wat alleen een plan is

Voor wie nu lest, veranderde er in 2026 weinig aan de examens. Het CBR kondigde aan dat de theorievragen over rijhulpsystemen per 1 oktober meer over je rijgedrag gaan. Rijhulpsystemen zijn hulpmiddelen in de auto, zoals cruisecontrol en ABS. Het aantal vragen blijft gelijk. Een bericht dat de wijziging is ingegaan, stond op 5 oktober 2026 niet op de site van het CBR. Controleer wel of je theorieboek recent is. In de tabel hieronder staat per verandering de stand op die dag.

Vorig jaar stegen de tarieven van het CBR gemiddeld 3,6 procent. Het praktijkexamen werd toen € 5 duurder.

Het landelijk leerplan is een vaste opbouw van de rijopleiding, voor elke instructeur gelijk. Tijdens de proef blijven de examens gelijk. Alleen de tussentijdse toets verandert.

Nieuwe Europese regels vanaf eind 2028

De nieuwe Europese regels voor begeleid rijden gelden vanaf 26 november 2028, de meeste andere vanaf 26 november 2029. De Europese Unie stelde ze op 22 oktober 2025 vast in een nieuwe rijbewijsrichtlijn. Een richtlijn is een Europese wet die elk land in zijn eigen wetten moet verwerken. Voorlopig verandert er niets, schrijft het CBR.

Begeleid rijden vanaf 17 jaar wordt in de hele EU de regel. Een begeleider moet volgens de richtlijn minstens 24 jaar zijn, maar landen mogen strenger blijven. In Nederland is dat nu 27 jaar. Voor beginners komt er overal een proeftijd van minstens twee jaar. Nederland kent al vijf jaar.

Later komt er ook een digitaal rijbewijs. Meer daarover lees je in ons artikel over de EDI-wallet. Dat is de app waarmee je straks online laat zien wie je bent.

Kies een rijschool op slagingskans en niet op lesprijs

Ons oordeel: de laagste lesprijs is zelden de goedkoopste weg naar je rijbewijs. Stel dat de ene rijschool € 54 per uur rekent en de andere € 66. Over 42,5 lesuren scheelt dat € 510. Eén keer zakken kost je volgens onze berekening ongeveer € 265 aan examen. Daar komen de lessen bij die je daarna nog neemt. Met vijf extra lesuren is het voordeel van de goedkope rijschool al weg.

Kijk daarom in de Rijschoolzoeker van het CBR. Daar staat per rijschool het slagingspercentage van de laatste 12 maanden, ook apart voor eerste examens. Volgens het CBR blijft ongeveer één op de tien rijscholen onder de 30 procent.

Stel een rijschool vooraf drie vragen. Duurt een les een uur, 50 minuten of anderhalf uur? Hoeveel lessen denkt de instructeur dat jij nodig hebt? En wat rekent de rijschool voor het examen, met of zonder les vooraf?

Veelgestelde vragen over je rijbewijs halen