Achteraf betalen en de nieuwe regels die eraan komen

Je bestelt een jas van € 80 en kiest bij het afrekenen voor betalen over 30 dagen. Vanaf dat moment heb je een schuld, vaak bij een bedrijf dat je niet kent. In 2024 betaalde 21 procent van de gebruikers onder de 25 jaar extra kosten omdat ze te laat waren. Dat mat de Autoriteit Financiële Markten (AFM), de toezichthouder op geldverstrekkers. Europa eist de nieuwe regels vanaf 20 november 2026. Maar de Nederlandse wet was op 5 oktober 2026 nog niet aangenomen. Meer over lenen en schulden lees je in het kennisgebied Financieel.

Wat achteraf betalen precies is

Achteraf betalen is een manier van betalen waarbij je een product eerst krijgt en later betaalt. In het Engels heet dat buy now, pay later. Meestal regelt een apart bedrijf dat voor de winkel. Van dat bedrijf krijg jij de rekening en de herinneringen. De Europese regels noemen dat krediet. Je leent dus, ook als er geen rente bij komt.

De AFM onderscheidt drie vormen. Je betaalt alles na de levering, bijvoorbeeld binnen 14 of 30 dagen. Of je betaalt in drie delen. De derde vorm is gespreid betalen, met rente en administratiekosten.

In 2024 verwerkten de aanbieders in Nederland ongeveer 53 miljoen betalingen. Dat schrijft de AFM in een rapport van juli 2025. Een aankoop was gemiddeld € 96,60. De vier aanbieders die de AFM onderzocht, hadden opgeteld zo’n 5,5 miljoen gebruikers.

Wie er het vaakst mee in de knel komt

Jongeren komen het vaakst in de knel. Onder de 25 jaar kreeg ruim één op de vijf gebruikers in 2024 kosten voor te laat betalen, mat de AFM. Bij oudere gebruikers was dat 15 procent.

Een deel van de onbetaalde rekeningen gaat door naar een incassobureau. Dat is een bedrijf dat voor een ander geld int. Van de gebruikers onder de 25 jaar overkwam dat 9 procent. Bij 65-plussers was het 3 procent. Ruim één op de drie van die rekeningen ging over een aankoop onder de € 50.

Ook minderjarigen gebruiken het. Dat zijn jongeren onder de 18 jaar. In 2023 telde de AFM bijna 600.000 betalingen aan zulke bedrijven vanaf de bankrekening van een minderjarige.

Wat de nieuwe regels veranderen

Achteraf betalen valt straks onder de regels voor leningen. Dat staat in een Europese richtlijn van 18 oktober 2023. Een richtlijn is een Europese wet die elk land in zijn eigen wetten moet overnemen. De landen van de Europese Unie moeten de nieuwe regels toepassen vanaf 20 november 2026. Nu valt achteraf betalen in Nederland nog buiten die regels. Voorwaarde is dat je binnen drie maanden betaalt en dat de kosten laag blijven.

In de tabel staat per onderwerp hoe het nu gaat en wat de nieuwe regels willen. De laatste kolom zegt waar de regel staat, want niet alles ligt al vast.

De toets vooraf en de leeftijdsgrens

Een aanbieder moet straks bij elke nieuwe lening nagaan of je het bedrag kunt terugbetalen. De aanbieder kijkt daarvoor naar je inkomen, je uitgaven en je andere schulden.

Bij kleine bedragen wordt die toets lichter. Dat staat in een ontwerp van het ministerie van Financiën. Staat er bij een aanbieder in totaal hoogstens € 100 van je open, dan volstaat een blik in twee registers. Dat zijn het register van leningen en het register van mensen die hun geld niet zelf mogen beheren.

De grens van € 100 telt per klant en niet per aankoop. Twee bestellingen van € 60 bij dezelfde aanbieder vallen er dus buiten, tenzij je de eerste al hebt betaald. Het ontwerp van juni 2026 was op 5 oktober nog niet vastgesteld.

Beslist een computer dat je wordt afgewezen? Dan mag je volgens de richtlijn vragen dat een mens ernaar kijkt.

Onder de 18 jaar wil de regering achteraf betalen verbieden, ook als je ouders het goed vinden. De aanbieder moet dan je geboortedatum controleren bij een betrouwbare bron. Met dat verbod gaat Nederland verder dan de richtlijn eist. Een deel van de Tweede Kamer wil de grens op 21 jaar leggen. De Kamer stemt in oktober 2026 over dat voorstel.

Wat er met het BKR gebeurt

De plannen zeggen dat een aanbieder bij elke nieuwe lening in het register van het BKR moet kijken. Dat je aankoop er ook in komt te staan, volgt daar niet uit. Het Bureau Krediet Registratie (BKR) houdt in Nederland bij wie welke lening heeft en wie achterloopt met betalen.

De bedrijven achter achteraf betalen deden daar halverwege 2025 nog niet aan mee, stelde de AFM vast. In het ontwerp van het ministerie wordt kijken verplicht bij elk bedrag. Andere geldverstrekkers hoeven nu pas te kijken bij een lening boven € 250.

Vastleggen is iets anders. Volgens het reglement van het BKR komt een lening in het register als ze hoger is dan € 250 en langer dan een maand loopt. Een jas van € 80 die je na 30 dagen betaalt, komt er dus niet in. Een achterstand kan wel bij elk bedrag worden vastgelegd, schreef de regering in juni 2026 aan de Tweede Kamer. Dat gebeurt als je meerdere termijnen achterloopt bij een aanbieder die aan het register meedoet.

Wat er straks wordt vastgelegd, wil de regering regelen in een aparte wet over dit register. Die wet was er op 5 oktober 2026 nog niet.

Hoe ver de Nederlandse wet is

Op 5 oktober 2026 was de Nederlandse wet nog niet aangenomen. Nederland had de regels op 20 november 2025 in de wet moeten hebben. De Europese Commissie begon daarom op 29 januari 2026 een procedure tegen Nederland. De Commissie is het dagelijks bestuur van de Europese Unie. Het wetsvoorstel ging begin april 2026 naar de Tweede Kamer.

De Tweede Kamer besprak het voorstel op 28 september 2026 en stemt er in oktober 2026 over. Daarna moet de Eerste Kamer nog instemmen.

Een vaste ingangsdatum is er nog niet. Europa eist 20 november 2026, maar de wet noemt zelf geen datum. Die komt in een apart besluit van de regering. Als streefdatum noemt de toelichting bij het wetsvoorstel 20 november 2026. Op een andere plek staat 26 november 2026 als beoogde datum.

De nieuwe bedragen, zoals € 20 en € 100, staan in een besluit bij de wet. Daarvan bestond op 5 oktober alleen een ontwerp.

Wat te laat betalen kost

Te laat betalen kan nu € 40 kosten, ook bij een kleine aankoop. Betaal je niet op tijd, dan krijg je eerst een herinnering. Vier aanbieders hebben onderling afgesproken dat de eerste gratis is. Daarna volgt een aanmaning. Dat is een brief of mail die je nog 14 dagen geeft om te betalen, zoals het Burgerlijk Wetboek eist. Pas als die 14 dagen voorbij zijn, mogen er incassokosten bij komen. Dat zijn de kosten die een bedrijf maakt om zijn geld alsnog te krijgen.

Het bedrijf mag 15 procent van het bedrag rekenen, maar bij een klein bedrag altijd € 40. Zo staat het in het besluit van de overheid over incassokosten. Bij een jas van € 80 mag er dus € 40 bij komen. Bij een aankoop onder de € 50 verdubbelt de rekening daardoor bijna, schrijft de AFM.

Aanbieders rekenen zelf vaak minder. In het jaar tot en met augustus 2025 was dat gemiddeld € 12,98, meldden zij aan het kabinet. Bij een incassobureau loopt het volgens de AFM vaak op tot € 40.

Het plafond in het ontwerp

Het ontwerp zet een plafond op die kosten, maar niet bij elke vorm van achteraf betalen. Het plafond geldt voor een account met een limiet. Je mag dan tot een vast bedrag kopen, betaalt geen rente en lost binnen drie maanden af. De aanbieder mag dan hoogstens € 20 rekenen per keer dat hij je aanmaant. Per kalenderjaar mag hij bij één klant niet boven de € 60 komen.

Blijft een aanbieder elke aankoop als losse lening behandelen, dan geldt dat plafond niet. Het ministerie schrijft dat dan de gewone grenzen voor leningen gelden. Daar hoort een maximum voor de rente bij, geen vast bedrag. Het besluit over incassokosten geldt volgens het ministerie dan niet meer. Eén aanbieder heeft al gezegd dat hij niet op zo’n account overstapt, schrijft de regering.

Tegenover het plafond staan nieuwe kosten. Voor een account mag de aanbieder in het ontwerp hoogstens € 60 per kalenderjaar vragen. Daar mag hoogstens 3 procent van elk bedrag bij komen dat je ermee betaalt. Achteraf betalen kan dus geld gaan kosten, ook als je altijd op tijd betaalt.

De rekensom nu en straks

Wie drie keer te laat betaalt, is nu volgens onze berekening hoogstens € 120 extra kwijt op € 240 aan aankopen. Met een account is dat in het ontwerp de helft. We gaan uit van aankopen van € 80 in één kalenderjaar bij dezelfde aanbieder, elk met een eigen aanmaning. In de tabel staat wat er dan hoogstens bij komt, nu en met een account.

Na de derde keer komt er met een account dat kalenderjaar bij die aanbieder niets meer bij. Het ministerie verwacht dat hij je daarna dat jaar niet meer achteraf laat betalen. Het plafond telt per aanbieder. Ben je bij vijf aanbieders met een account elk één keer te laat, dan kan dat volgens onze berekening samen € 100 kosten.

Staan er meer rekeningen tegelijk open bij hetzelfde bedrijf, dan horen ze nu al in één aanmaning. De kosten gaan dan over het totaal.

Wanneer achteraf betalen geen lening is

Een factuur van de winkel zelf is geen lening, als er geen ander bedrijf tussen zit en je geen rente of andere kosten betaalt. Je moet dan wel snel betalen. Bij een kleine of middelgrote winkel is dat binnen 50 dagen na de levering. Bij een grote webwinkel is het binnen 14 dagen.

Nederland wil hier strenger zijn. Voor grote verkoopplatforms moeten de regels volgens het wetsvoorstel altijd gelden. Dat schreef de minister van Financiën op 2 april 2026 aan de Tweede Kamer. Een platform is een webwinkel waar ook andere verkopers hun spullen aanbieden.

Je rechten bij bedenktijd en retour

Achteraf betalen verandert niets aan je bedenktijd. Koop je online, dan mag je de koop binnen 14 dagen na ontvangst ongedaan maken. Hoe dat werkt, staat in ons artikel over de bedenktijd bij een online aankoop. Komt het verkeerde product of komt er niets, dan kun je wachten met betalen. Dat zegt ACM ConsuWijzer, het loket voor consumenten van toezichthouder Autoriteit Consument en Markt.

Stuur je iets terug, houd dan zelf de betaaltermijn in de gaten.

Als de rekening bij een incassobureau ligt

Reageer binnen de 14 dagen uit de aanmaning, ook als je niet alles kunt betalen.

• Kijk of je een aanmaning met 14 dagen betaaltijd hebt gehad. Zonder mogen er geen incassokosten bij.
• Reken de kosten na. Bij een rekening tot ongeveer € 266 mag er volgens onze berekening hoogstens € 40 bij komen, soms met btw.
• Ben je het niet eens met de rekening? Schrijf het incassobureau waarom je niet betaalt. Dat raadt ACM ConsuWijzer aan.
• Kom je er samen niet uit, leg je klacht dan voor aan een onafhankelijke geschillencommissie. Is het bureau lid van de branchevereniging NVI, dan is dat het Kifid, het klachteninstituut voor financiële diensten. Andere bureaus moeten bij een andere commissie zijn aangesloten.

Liggen er meer rekeningen en lukt betalen niet meer? Vraag dan gratis hulp bij je gemeente. Hoe dat gaat, lees je in ons artikel over schuldhulpverlening via de gemeente. Volgens de nieuwe regels moet een aanbieder je bij geldproblemen zelf naar zulke hulp verwijzen.

Ons oordeel over de nieuwe regels

De nieuwe regels pakken aan waar het misgaat, en dat is niet de aankoop maar de rekening erna. Een plafond van € 20 per keer doet meer voor iemand van 19 dan een register waar zijn jas niet in komt. Alleen geldt dat plafond in het ontwerp niet bij een losse aankoop. Daar geldt een grens voor de rente, zonder vast bedrag. Dat vinden wij onduidelijk voor de koper. De leeftijdsgrens is terecht. Zwak blijft dat kleine bedragen zich bij verschillende aanbieders kunnen opstapelen. Dat erkende de regering in juni 2026 zelf.

Gebruik achteraf betalen alleen voor iets wat je ook meteen had kunnen betalen. Dan is het een goede manier om eerst te passen en daarna te betalen. Gebruik je het om het einde van de maand te halen, dan leen je. En die lening wordt duur zodra je één keer te laat bent.

Rond Black Friday op 27 november 2026 is de verleiding groot. Of een korting echt is, lees je in ons artikel over een nepkorting herkennen. Tot de regels gelden, helpt één gewoonte: zet de betaaldatum in je agenda op de dag dat je bestelt.

Veelgestelde vragen over achteraf betalen