Behandeling van obesitas en wat er wordt vergoed

De eerste stap is altijd de gecombineerde leefstijlinterventie, een begeleid programma van twee jaar dat de basisverzekering vergoedt zonder eigen risico. In 2024 deden er ruim 106.000 mensen aan mee. Dat telde Zorginstituut Nederland, de overheidsorganisatie die bepaalt wat in het basispakket zit. Medicijnen komen pas in beeld als dat programma na een jaar te weinig oplevert, en dan gaat het om twee oudere middelen. Wegovy en Mounjaro, de middelen waar iedereen het over heeft, betaal je voor obesitas nog helemaal zelf.

De stappen bij obesitas en wat je zelf betaalt

Obesitas betekent een BMI van 30 of hoger. De BMI is een getal dat je gewicht afzet tegen je lengte; hoeveel Nederlanders boven die grens zitten, lees je in ons artikel over overgewicht in Nederland. Voor de behandeling maakt vooral uit hoe hoog je BMI is en of je al ziektes hebt door je gewicht. Denk aan diabetes, hoge bloeddruk, slaapapneu (ademstops tijdens je slaap) of artrose, slijtage van je gewrichten.

In de tabel hieronder zie je per stap voor wie hij bedoeld is en wat je er zelf voor betaalt.

Het eigen risico is het bedrag dat je elk jaar eerst zelf betaalt voordat je zorgverzekeraar de rest betaalt. Het is € 385 in 2026 en € 400 in 2027. Hoe premie, eigen risico en overstappen samenhangen, staat in ons artikel over de zorgverzekering.

Het leefstijlprogramma als eerste stap

Het leefstijlprogramma voor mensen met overgewicht of obesitas heet officieel de gecombineerde leefstijlinterventie, afgekort GLI. Je werkt twee jaar aan gezonder eten, meer bewegen, beter slapen en minder stress. Een leefstijlcoach, diëtist of fysiotherapeut begeleidt je, deels alleen en deels in een groep met andere deelnemers. Er bestaan ook programma’s die je digitaal volgt.

Je komt er alleen in via de huisarts. Die meet je BMI en je buikomvang en verwijst je door. Het programma moet op de lijst staan van het RIVM, het rijksinstituut dat de erkende programma’s bijhoudt. Volgens het Zorginstituut kom je in aanmerking als je aan een van deze drie voorwaarden voldoet:

• een BMI tussen 25 en 35 en een grote buikomvang: 88 centimeter of meer bij vrouwen, 102 centimeter of meer bij mannen;
• een BMI tussen 25 en 35 en een of meer ziektes die met je gewicht samenhangen;
• een BMI van 35 of hoger.

Voor iemand van 1,75 meter ligt een BMI van 35 bij ongeveer 107 kilo. Je buikomvang meet je met een meetlint op de plek waar je buik het dikst is. Voor kinderen bestaat geen GLI zoals voor volwassenen. Bij hen werken de huisarts of jeugdarts, een diëtist en andere hulpverleners samen in wat de ketenaanpak heet.

Wat het programma oplevert

Wie het hele programma afmaakt, is gemiddeld 5 procent lichter dan bij de start. Dat is de uitkomst van de jaarrapportage van het RIVM van december 2024. Bij iemand van 110 kilo is dat 5,5 kilo. Dat klinkt weinig, maar volgens de richtlijn Overgewicht en obesitas is 5 procent al een betekenisvol verschil voor je gezondheid. In die richtlijn leggen medisch specialisten en huisartsen samen vast hoe ze overgewicht behandelen. De kwaliteit van leven ging er ook flink op vooruit: 13 punten op een schaal van 0 tot 100.

Niet iedereen houdt het vol. Ongeveer 60 procent maakt de twee jaar af, meldde het RIVM op 2 september 2025. Wie stopt, doet dat vaak omdat het programma niet aansluit of omdat de klik met de coach of de groep ontbreekt. Dat is een reden om bij de intake te vragen hoe het programma eruitziet, en om te wisselen als het niet past.

De medicijnen die wel worden vergoed

Twee middelen worden voor obesitas vergoed: liraglutide en de combinatietablet naltrexon met bupropion. Welke voorwaarden daarvoor gelden, staat in de Regeling zorgverzekering, de regels van het ministerie van Volksgezondheid over wat de basisverzekering betaalt. Voor allebei geldt dat je eerst een jaar een erkend leefstijlprogramma hebt gevolgd dat te weinig heeft opgeleverd. Je blijft het programma daarna gewoon volgen.

• Liraglutide is een dagelijkse prik onder de huid. Het merk Saxenda is het bekendst, maar het middel bestaat ook onder andere namen, zoals Nevolat. Het wordt vergoed als je geen diabetes type 2 hebt en een BMI van 40 of hoger hebt, of een BMI van 35 of hoger met hart- en vaatziekte, slaapapneu of artrose.
• Naltrexon met bupropion, merknaam Mysimba, is een tablet. De grens ligt lager: een BMI van 30 of hoger, of een BMI van 27 tot 30 met een ziekte als diabetes type 2, slaapapneu, artrose of (een verhoogde kans op) hart- en vaatziekte.

Beide middelen hebben een stopregel. Ben je na drie maanden op de volle dosis liraglutide, of na vier maanden Mysimba, niet minstens 5 procent afgevallen, dan stopt de vergoeding. Het middel werkt dan niet genoeg bij jou.

Hoe de middelen werken

Liraglutide lijkt op het hormoon GLP-1 dat je darmen na het eten aanmaken. Je voelt je daardoor eerder vol en hebt minder trek, legt het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen uit, de instantie die medicijnen toelaat. Mysimba werkt vooral in de hersenen op je zin in eten. Bijwerkingen als misselijkheid en diarree komen veel voor en gaan meestal na een paar weken over.

Wat je er zelf aan kwijt bent

Vergoed betekent hier niet gratis. Medicijnen vallen onder het eigen risico. Vier weken liraglutide kost ongeveer € 175 en vier weken Mysimba ongeveer € 108, volgens de gemiddelde prijzen op Medicijnkosten.nl van het Zorginstituut. Met liraglutide is je eigen risico dus na ruim twee maanden op, met Mysimba na ruim drie. Reken in de praktijk op het volle eigen risico, elk jaar dat je het middel gebruikt.

Je zorgverzekeraar mag bovendien bepalen welk merk je vergoed krijgt. Dat heet preferentiebeleid. Krijg je in de apotheek een ander doosje dan je arts noemde, dan is dat meestal de reden. Vindt je arts dat je dat merk niet kunt gebruiken, dan krijg je een ander merk vergoed.

Waarom Wegovy en Mounjaro nog niet worden vergoed

Wegovy bevat semaglutide en Mounjaro tirzepatide. Allebei zijn het wekelijkse prikken. De richtlijn Overgewicht en obesitas zette de studies naar de middelen naast elkaar. Na ongeveer een jaar vielen mensen met liraglutide of Mysimba gemiddeld zo’n 5 kilo meer af dan met een nepmiddel. Met semaglutide was dat ongeveer 12 kilo. Tirzepatide zat nog niet in die vergelijking.

Toch adviseerde het Zorginstituut op 16 juli 2024 om Wegovy niet te vergoeden. Het middel werkt, maar er was te veel onbekend. Bij wie levert het de meeste gezondheid op? Wat gebeurt er als je jaren prikt, en hoe bouw je het veilig af? Het middel is toegelaten voor iedereen vanaf een BMI van 27 met een ziekte door het gewicht. Dat zijn miljoenen Nederlanders, en de rekening kon oplopen tot 1,3 miljard euro per jaar.

Op 6 november 2025 koos het Zorginstituut een nieuwe aanpak. Wegovy en Mounjaro worden nu beoordeeld voor twee groepen. De eerste groep heeft een BMI van 30 of hoger en al ziektes door het gewicht, zoals nierschade, hartfalen of slaapapneu. De tweede groep heeft een BMI van 35 of hoger. Samen zijn dat ruim een miljoen mensen. Eerst een leefstijlprogramma volgen blijft ook dan een voorwaarde.

Wanneer het advies komt

De beoordeling loopt. Volgens de planning van het Zorginstituut bespreekt zijn wetenschappelijke adviesraad beide middelen voor het eerst op 5 oktober 2026. Van 12 tot 18 oktober kunnen betrokken partijen daarna hun commentaar geven. Voor het uiteindelijke advies staat nog geen datum. En ook een positief advies betekent nog geen vergoeding: daarna beslist de minister van Volksgezondheid. Een vergoeding in de loop van 2027 is dus mogelijk, maar niemand kan die nu beloven.

Let op één verwarring. Semaglutide en tirzepatide worden wel vergoed voor diabetes type 2, onder de merknamen Ozempic en Mounjaro. Heb je geen diabetes, dan geldt die vergoeding niet voor jou.

Wat Wegovy of Mounjaro zelf kopen kost

Wie niet wil wachten, kan Wegovy of Mounjaro op recept van een arts zelf betalen. Op Medicijnkosten.nl staan de gemiddelde prijzen die apotheken rekenen, bijgewerkt tot 1 september 2026. Een pen Wegovy in de onderhoudsdosis van 2,4 milligram kost € 184 tot € 234 en gaat vier weken mee. Mounjaro in de hoogste dosis kost ongeveer € 408 tot € 419 per vier weken. Daar komen nog de kosten van de apotheek voor het afleveren bij.

Per jaar is dat zo’n € 2.400 tot € 3.000 voor Wegovy en ruim € 5.300 voor Mounjaro in de hoogste dosis. En dat bedrag loopt door zolang je het middel gebruikt, want volgens Thuisarts, de website van de huisartsen, kun je na het stoppen weer zwaarder worden.

Zoek je op afvallen met medicijnen, dan staan bovenaan vaak advertenties van online afvalklinieken met kortingen en een snelle start. Zo’n route mag, als een arts het recept schrijft en een geregistreerde apotheek het middel levert. Koop nooit bij een webshop zonder recept. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd houdt toezicht op medicijnen. Op 24 augustus 2026 moest een webshop van de inspectie stoppen met de verkoop van semaglutide, tirzepatide en het nog niet toegelaten retatrutide. De inspectie had meldingen gekregen van vervalste middelen die mensen schade hadden gedaan.

De operatie als laatste stap

Helpen het programma en eventueel medicijnen niet genoeg, dan kan een operatie aan je maag aan de orde komen. Die wordt vergoed bij een BMI van 40 of hoger, of van 35 of hoger met een ziekte door je gewicht, en altijd na een leefstijlprogramma. Een jaar na de ingreep weegt de meerderheid 30 tot 35 procent minder, volgens Thuisarts. Welke voorwaarden er verder gelden en welke risico’s erbij horen, lees je in ons artikel over maagverkleining.

Welke stap bij jou past

Ons oordeel: begin bij het leefstijlprogramma, ook als je eigenlijk op een prik hoopt. Het kost je niets, het levert gemiddeld 5 procent op, en het is de toegangspoort tot elke vergoede vervolgstap. Wie het overslaat en meteen zelf Wegovy of Mounjaro koopt, betaalt al snel duizenden euro’s per jaar voor een effect dat verdwijnt als je stopt. Die middelen zijn onderzocht als aanvulling op gezonde gewoontes, en zo beveelt de richtlijn ze ook aan.

De eerste stap is een afspraak bij je huisarts. Meet vooraf je buikomvang en reken je BMI uit met de BMI-meter van het Voedingscentrum, de voorlichtingsorganisatie van de overheid over eten. Dan heb je de twee getallen bij de hand waar de huisarts naar vraagt. Meer artikelen over gezondheid en zorg staan in het kennisgebied Maatschappelijk.

Veelgestelde vragen over de behandeling van obesitas