Woninginbraak voorkomen en wat er echt helpt

De politie registreerde in 2025 in heel Nederland 21.628 woninginbraken, pogingen meegerekend. Dat is het laagste aantal sinds het begin van de reeks in 2012, toen het er nog 91.596 waren. Toch wordt er in december bijna twee keer zo vaak ingebroken als in april. Wij telden de maandcijfers van de politie over de laatste vijf seizoenen zelf op. Van oktober tot en met januari kwamen we uit op gemiddeld 2.284 inbraken per maand, tegen 1.781 in de zomermaanden. Dat is 28 procent meer, en in het laatste seizoen liep het verschil op tot 39 procent.

Hoe vaak er echt wordt ingebroken

Twee cijfers over hetzelfde onderwerp lopen door elkaar, en ze meten iets anders. Het eerste is de politieregistratie: 21.628 in 2025. In dat getal zitten ook alle pogingen waarbij de dader niet binnenkwam, en alleen wat gemeld is.

Het tweede komt uit de Veiligheidsmonitor, een groot bevolkingsonderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Daarin zei in 2021 bijna 2 procent van de bevolking slachtoffer te zijn geweest van een inbraak of een poging: ruim een kwart miljoen mensen. Dat aantal en de politieregistratie zijn niet met elkaar te vergelijken, want de monitor telt personen en de politie telt delicten. Wel weet je zo dat het werkelijke aantal een stuk hoger ligt dan de 21.628 uit de registratie.

Verder blijft het meestal bij een poging. Van de bevolking had in 2021 1 procent te maken met een poging waarbij de dader niet binnenkwam. Bij 0,2 procent kwam hij wel binnen maar nam niets mee, en bij 0,4 procent werd ook werkelijk iets gestolen. Wie wel bestolen werd, raakte gemiddeld fors kwijt: het CBS telde over dat jaar ruim 160 miljoen euro buit, waarvan ongeveer 70 miljoen door verzekeraars werd vergoed. Minder dan de helft dus.

December is elk jaar de drukste maand

In december 2025 registreerde de politie 2.742 woninginbraken. In april van datzelfde jaar waren het er 1.475. Dat is een verschil van 86 procent tussen de drukste en de rustigste maand, in hetzelfde land en met dezelfde huizen. Wat er verandert is vooral het daglicht en de vraag of iemand thuis is.

Onderstaande tabel laat per seizoen zien hoeveel inbraken de politie gemiddeld per maand registreerde in de donkere periode, en hoeveel in de zomer ervoor.

Let op wat hier gebeurt. Het totaal daalt al jaren, maar het seizoensverschil is in vier seizoenen weer opgelopen. In het coronaseizoen 2020 en 2021 zakte dat verschil in tot ongeveer 10 procent; daarvoor lag het in de jaren rond 2013 boven de 40 procent. Wat je in de tabel ziet is dus geen nieuwe trend maar een terugkeer naar het oude patroon.

Wat aantoonbaar werkt

Bijna elke Nederlandse pagina geeft hetzelfde rijtje tips zonder één cijfer erbij. Er is wel onderzoek, alleen staat dat in Engelstalige tijdschriften. De grootste studie vergeleek 37.416 Britse huishoudens en keek per maatregel hoeveel lager de kans op inbraak uitviel bij huishoudens die hem hadden. Dat is een samenhang en geen gemeten effect van het aanschaffen ervan, want er is geen groep die de maatregel door loting kreeg. In de tabel hieronder staat wat die vergelijking opleverde.

Die laatste regel is geen tikfout. In dat onderzoek kwam een woning met alleen een alarm en verder niets er slechter vanaf dan een woning zonder enige maatregel. De onderzoekers schrijven dat met zoveel woorden op. Hoe dat kan, weten ze niet zeker; een alarm zonder goede sloten neemt de drempel niet weg en verraadt mogelijk juist dat er iets te halen valt.

Ons oordeel is daarom vrij hard. Een alarm of camera als eerste aankoop is slecht besteed geld zolang je hang- en sluitwerk niet op orde is. Licht en sloten doen aantoonbaar meer, en ze kosten minder. Dat is precies omgekeerd aan de volgorde waarin het meestal wordt verkocht.

Het Nederlandse bewijs is ouder dan je denkt

Het sterkste Nederlandse onderzoek gaat niet over losse maatregelen maar over de bouwregels. Sinds 1999 moeten nieuwbouwwoningen inbraakwerend zijn. Twee economen vergeleken woningen van vóór en na die eis en vonden 26 procent minder inbraken, zonder dat het probleem naar oudere huizen verschoof.

Over het Politiekeurmerk Veilig Wonen wordt vaak gezegd dat het tot 80 procent scheelt. Dat cijfer komt uit onderzoek uit 2004. Onderzoeksbureau DSP-groep zet er in een literatuurstudie voor het ministerie van Justitie bij dat recenter onderzoek naar de werking van het keurmerk ontbreekt. Datzelfde bureau produceerde het cijfer van 80 procent ook zelf. Het is dus een aanwijzing en geen recent, onafhankelijk bewijs.

Wat het politiekeurmerk van een woning vraagt

De kern van het keurmerk is één getal: drie minuten. Elke deur, elk raam en elke ventilatieopening die een inbreker kan bereiken, moet hem minstens drie minuten ophouden. Bereikbaar is bij bestaande bouw alles binnen 2,40 meter vanaf de grond. Is er een duidelijke opklimmogelijkheid, zoals een schuurdak of een uitbouw, dan rekent het keurmerk tot 5,5 meter hoogte.

Sloten en beslag krijgen sterren van de keuringsinstelling. Eén ster haalt die drie minuten niet alleen; twee sterren wel, en drie sterren houden het vijf minuten vol. Daarnaast eist het keurmerk beslag dat bestand is tegen het uittrekken van de cilinder, met een kracht van minstens 15 kilonewton. Dat is ongeveer het gewicht van anderhalve kleine auto.

Verlichting en zicht horen er ook bij. Bij de voor-, zij- en achterdeur op de begane grond hoort een lamp, tenzij er binnen 7,5 meter straatverlichting staat. En vanachter je voordeur moet je kunnen zien wie er aanbelt, met een ruit, een kijkgaatje of een kierstandhouder. Een raam dat vaak openstaat om te luchten mag met een stang of rooster worden beveiligd. Glas achteraf met folie inbraakvertragend maken mag niet: dat sluit het keurmerk in zijn handleiding voor nieuwbouw uitdrukkelijk uit.

Betaalt je verzekering bij een openstaand raam

Dit is de vraag die op geen enkele tipspagina wordt beantwoord, terwijl iedereen hem stelt. De wet kent één harde grens: een verzekeraar vergoedt geen schade die je met opzet of door roekeloosheid hebt veroorzaakt. Een raam vergeten is geen opzet, en de lat voor roekeloosheid ligt hoog. Maar dat is niet de enige reden waarom een claim kan sneuvelen.

In de praktijk loopt het er dan ook zelden op stuk. Het loopt stuk op de polis zelf. Veel inboedelpolissen dekken diefstal alleen als er sporen van braak aan de woning zijn. Zonder braakschade is er dan geen dekking, en aan opzet of roekeloosheid komt de verzekeraar niet eens toe.

Het klachteninstituut voor financiële dienstverlening beslecht geschillen tussen klanten en verzekeraars. Het wees in 2017 een claim af om precies die reden: de polis eiste braaksporen, en bij een babbeltruc waren die er niet. In 2020 liep een vergelijkbare zaak juist goed af voor de klant, omdat de verzekeraar de voorwaarden niet goed had overhandigd. Dat leverde ruim 1.000 euro op, al was dat een advies waaraan de verzekeraar niet gebonden was. Lees je polis dus op het woord braak, en niet op het woord roekeloos. Kijk daarbij ook naar welke verzekeringen je nodig hebt voor de rest van je huis.

De acht minuten die nergens vandaan komen

Google stelt de vraag zelfs voor je: is het waar dat een inbreker je huis binnen acht minuten leeghaalt? Wij hebben dat getal niet teruggevonden bij de politie, bij het CBS, bij het onderzoeksbureau van het ministerie van Justitie of bij het Politiekeurmerk. Elke vindplaats is een verkoper van alarmen of sloten. Er staat één getal in een officiële bron, en dat zijn de drie minuten uit het keurmerk. Dat gaat over hoe lang je een inbreker tegenhoudt, niet over hoe lang hij binnen is.

Hetzelfde geldt voor de krijttekens bij de voordeur waarmee inbrekers elkaar zouden waarschuwen. Op de preventiepagina van de politie en in haar advies na een inbraak komen ze niet voor. Dat is geen bewijs dat ze niet bestaan, maar wel een reden om er geen avond wakker van te liggen.

Wat we ook niet weten: hoe inbrekers meestal binnenkomen. Er is geen Nederlandse bron die het aandeel voordeur, achterdeur, raam of schuifpui in cijfers geeft. Alle percentages die je daarover leest, komen van bedrijven die iets verkopen. Dat is een gat in de openbare cijfers, en wij vullen het liever niet met een gok.

Wat je doet als er is ingebroken

Vermoed je dat de daders nog in de buurt zijn, bel dan 112. Is het duidelijk voorbij, bel dan 0900 8844 voor aangifte. De politie komt langs en doet sporenonderzoek. Daar komt het advies vandaan dat de meeste mensen verrast: ruim de rommel nog niet op en raak zo weinig mogelijk aan tot de politie er is geweest.

Blokkeer daarna je bankpas via 0800 0313; ben je klant bij ING, dan bel je 020 22 888 00. Laat je simkaart blokkeren als je telefoon weg is. Meld de schade zo snel mogelijk bij je inboedel- of opstalverzekeraar en kijk in je voorwaarden welke termijn daar staat. Slachtofferhulp Nederland helpt gratis bij de aangifte, de schade en de nasleep.

Onderschat dat laatste niet. Ruim de helft van de slachtoffers voelt zich daarna minder veilig in het eigen huis. Van de bestolen mensen die geen aangifte deden, noemde 13,9 procent schuld- of schaamtegevoel als reden. Dat is precies de groep die daardoor ook haar schade niet vergoed krijgt.

Veelgestelde vragen over woninginbraak